Przedmiotem wynalazku jest lakier ochronny do zabezpieczania elementów niedrukujacych na powlokach miedzianych cylindrów wkleslodrukowych podczas procesu trawienia powloki miedzianej.W procesie sporzadzania form wkleslodrukowych, naniesiona na miedziana powloke cylindra, naswietlona i wywolana kopia pigmentowa, wzglednie warstwa swiatloczula, musi byc zabezpieczona przed dzialaniem roztworów trawiacych przy pomocy lakieru ochronnego. Zabezpieczeniu podlegaja takie miejsca na kopii jak: slady ciecia blon graficznych, wieksze plaszczyzny, uszkodzenia mechaniczne i zanieczyszczenia oraz wolne marginesy.Znany lakier ochronny jest lakierem asfaltowym rozpuszczalnym w ksylenie lub toluenie. Po pokryciu lakierem asfaltowym, kopie suszy sie na powietrzu badz przy uzyciu dmuchawy, a nastepnie odkryta podczas wywolywania kopii powloka miedziana trawi sie w roztworach chlorku zelazowego o stezeniu 36-42°B\ Po zakonczonym procesie trawienia lakier ochrony zmywa sie tamponem zwilzonym ksylenem lub toluenem nad specjalna wanna.Zanieczyszczony lakierem asfaltowym ksylen lub toluen powinien byc regenerowany lub zbierany do specjalnego pojemnika, poniewaz z uwagi na ochrone srodowiska niedopuszczalne jest wylewanie tych rozpuszczalników do przewodów kanalizacyjnych, niemniej jest to czesto w drukarniach praktykowane ze wzgledu na brak odpowiednich urzadzen do ich regeneracji. Toluenjak równiez ksylen po dostaniu sie do przewodów kanalizacyjnych i oczyszczalni scieków, z uwagi na swój niski ciezar wlasciwy zbiera sie na powierzchni scieków, co grozi wybuchem przy nadmiernej preznosci par tych rozpuszczalników.Toluen i ksylen atakuja poza tym wszelkie przewody, zbiorniki, zlacza, uszczelki oczyszczalni scieków, wykonane z tworzyw sztucznych takich jak PCV, polietylen, polipropylen, laminaty poliestrowe, guma.Dzialanie wymienionych rozpuszczalników na elementy oczyszczalni scieków wykonane najczesciej z wymienionych tworzyw sztucznych, polega na poczatkowym ich pecznieniu, nastepnie zmniejszeniu sie ich wytrzymalosci mechanicznej, a na koniec kruszeniu i rozpadaniu.Uzywanie lakierów asfaltowych jest poza tym wysoce niebezpieczne ze wzgledu na stosowane rozpuszszczalniki. Zagrozenie BHP istnieje przy nanoszeniu tych lakierów na powierzchnie kopii, poniewaz zachodzi wtedy powolne odparowywanie rozpuszczalników, a zwlaszcza przy zmywaniu lakieru po zakonczonym procesie trawienia. W tym ostatnim przypadku pracownik narazony jest na bezposredni kontakt z rozpuszszczalnikiem. Zmywanie odbywa sie w sposób reczny i praktycznie bez uzycia rekawic ochronnych, poniewaz guma rozpuszcza sie zarówno w ksylenie jak i toluenie. Z uwagi na duza ilosc2 119110 rozpuszczalnika uzytego do jednorazowego zmywania cylindra, stezenie par rozpuszczalnika przy stanowisku pracy moze byc niebezpieczne pomimo sprawnie dzialajacych wyciagów.Celem wynalazku jest opracowanie lakieru ochronnego do zabezpieczania elementów niedrukujacych na powlokach miedzianych cylindrów wkleslodrukowych dobrze rozpuszczalnego w wodzie, zawierajacego malo toksyczny rozpuszczalnik i nietoksyczny zwiazek blonotwórczy, aponadto nie wymagajacego obróbki scieków.Lakier ochronny wedlug wynalazku zawiera poliwinylopirolidon lubjego kopolimer z octanem winylu o zawartosci 40-70% wagowych octanu winylu w kopolimerze w ilosci 20-30% wagowych w przeliczeniu na sucha mase calej kompozycji lakierniczej, alkohol alifatyczny, zwlaszcza alkohol etylowy lub propylowy lub izopropylowy jako latwolotny i malotoksyczny rozpuszczalnik organiczny w ilosci 70-80% wagowych oraz substancje barwiaca, zwlaszcza barwnik tiazynowy lub azynowy lub trójfenylometanowy w ilosci 0,4-1,5% wagowych.Korzystnie jest jesli lakier zawiera dodatkowo zywice adhezyjna typu polikondensacyjnego, zwlaszcza polikondensacyjna zywice maleinowa lub maleinowo-formaldehydowa, w ilosci 1,0-1,5% wagowych i plastyfikator rozpuszczalny w alkoholach alifatycznych, zwlaszcza ftalan dwubutylu lub poliglikol lub mirystynian propylu w ilosci 0,1-0,2% wagowych.Plastyfikator ulatwia rozlewnosc lakieru oraz poprawia jego elastycznosc i odpornosc na dzialanie swiatla.Zywica adhezyjna typu polikonsensacyjnego poprawia trwalosc powloki lakierniczej.Substancja barwiaca charakteryzuje sie dobrymi wlasciwosciami kryjacymi i ulatwia korekte cylindrów wkleslodrukowych.Otrzymane kompozycje lakiernicze daja blonki o bardzo dobrych wlasnosciach kryjacych, dobrej rozlewnosci i adhezji, wykazuja krótki czas schniecia. Rozpuszczalnosc w wodzie wysuszonego lakieru zachowana jest nawet po kilkunastu dniach i nie zachodzi obawa utwardzenia sie lakieru w czasie przechowywania polakierowanych kopii. Wszystkie blonki zarówno z lakierów sporzadzonych z poliwinylopirolidonów jak równiez zjego kopolimerów z octanu winylu wskazujadobra adhezje do warstwy kopiowej, a równoczesnie nie odzialywuj a w sposób chemiczny na te warstwe. Blonki po wyschnieciu wykazuja wysoka odpornosc na wodne roztwory chlorku zelazowego o stezeniach 42-36° Be przy czym roztwory trawiace nie ulegaja zanieczyszczeniu zadnym ze skladników lakieru. Wlasciwosci ochronne lakieru wedlug wynalazku sa bardzo dobre, bowiem nawet po 30 minutowym oddzialywaniu roztworów chlorku zelazowego na kopie, zadna z warstw tzn. ani lakier, ani warstwa kopiowa ani powloka miedziana nie zostaly naruszone w sposób widoczny. Otrzymane wyniki trawienia byly bardzo dobre. Po zakonczonym procesie trawienia lakier latwo usuwa sie przy pomocy strumienia zimnej wody.Lakier wedlug wynalazku jest przedstawiony w przykladzie. Jako barwnik rozpuszczalny w alkoholu zastosowano blekit metylenowy lub nigrozyne hib zielen malachitowa. Zywice adhezyjna stanowi zywica bedaca mieszanym estrem kwasu maleinowego i kalafonii z alkoholami wielowodorotlenowymi, tak zwany „Laropal S" lub zywica aminowa butoksylowana otrzymana przez kondensacje melaminy, mocznika z formaldehydem i eteryfikacje n-butanolem, tak zwany „Melolak BIT. Jako rozpuszczalnik stosowano zwykle etanol lub izopropanol.Przygotowanie lakieru wodorozpuszczalnego wedlug wynalazku polega na dokladnym rozpuszczaniu barwnika w jednym z rozpuszczalników — okolo 90% wagowych calosci — poprzez wymieszanie skladników w zamknietym reaktorze, nastepnie dodatniu blonotwórczego zwiazku wieloczasteczkowego i rozprowadzeniu go lub rozpuszczeniu, w przypadku jesli jest sproszkowany poprzez wymieszanie kompozycji, oraz dodaniu uprzednio przygotowanej pasty zywicy adhezyjnej i plastyfikatora i alkoholowego rozpuszczalnika — okolo 10% wagowych calosci uzytej do kompozycji — ponownym wymieszaniu.Jesli kompozycja nie zawiera modyfikatorów typu zywica adhezyjna i plastyfikator, nalezy cala ilosc rozpuszczalnika uzyc do rozpuszczania barwnika. Sklad lakieru w przykladach podano w procentach wagowych.Przyklad I. 1. Poliwinylopirolidon o masie czasteczkowej okolo 35000 i lepkosci jego 5% roztworu w alkoholu etylowym wynoszacej 3,4 PaS w temperaturze 25°C, oznaczony symbolem PVPK30 2. Alkohol izopropylowy 3. Nigrozyna, rozpuszczalna w alkoholu - 24,5% - 75,0% - 0,5%119110 3 Przyklad II. 1. Kopolimer poliwinylopirolidonu (o masie czasteczkowej i lepkosci jak w przykladzie I) — PYT i octanu winylu - VA o zawartosci 30% PVP i 70% VA, rozpuszczony w etanolu w stosunku wagowym 1:1 (oznaczonym symbolem PVP/VA37E) — 46,0% 2. Alkoholetylowy — 52,5% 3. Zielenmalachitowa — 1,5% Przyklad III. 1. Kopolimer poliwinylopirolidonu (o masie czasteczkowej i lepkosci jak w przykladzie I) — PVP i octanu winylu — VA o zawartosci 60% PVP i 40% VA (oznaczony symbolem PVP/VA 64) — 30,0% 2. Alkoholizopropylowy — 69,5% 3. Nigrozyna, rozpuszczalna w alkoholu — 0,5% Przyklad IV. 1. Kopolimer poliwinylopirolidonu (o masie czasteczkowej i lepkosci jak w przykladzie I) — PVP i octanu winylu — VA o zawartosci 60% PVP i 40% VA (oznaczony symbolem PVP/VA64) — 27,0% 2. Polikondensacyjna zywica melaminowo-formaldehydowa (zwana „Melolak B II") — 1,0% 3. Mirystynian propylu — 0,1% 4. Blekitmetylenowy — 1,0% 5. Alkoholizopropylenowy — 70,9% PrzykladV. 1. Kopolimer poliwinylopirolidonu (o masie czasteczkowej i lepkosci jak w przykladzie I) — PVP i octanu winylu — VA o zawartosci 50% PVA i 50% VA, rozpuszczony w etanolu w stosunku wagowym 1:1 (oznaczona symbolem PVP/VA 55E) — 50,0% 2. Alkoholizopropylowy — 47,8% 3. Polikondensacyjna zywica maleinowa (zwana „Laropal S") — 1,5% 4. Ftalandwubutylu — 0,2% 5. Nigrozyna, rozpuszczalna w alkoholu — 0,5% Zastrzezenia patentowe 1. Lakier ochronny do zabezpieczania elementów niedrukujacych na powlokach miedzianych cylindrów wkleslodrukowych, znamienny tym, ze zawiera poliwinylopirolidon lub jego kopolimer z octanem winylu o zawartosci 40-70% wagowych octanu winylu w kopolimerze w ilosci 20-30% wagowych w przeliczeniu na sucha mase calej kompozycji lakierniczej, substancje barwiaca w ilosci 0,4-1,5% wagowych, zwlaszcza barwnik tiazynowy lub azynowy lub trójfenylometanowy oraz jako rozpuszczalnik latwolotny i malotoksyczny, alkohol alifatyczny w ilosci 70-80% wagowych, zwlaszcza alkohol etylowy lub propylowy lub izopropylowy lub ich mieszaniny. 2. Lakier wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze dodatkowo zawiera rozpuszczalna w alkoholu zywice adhezyjna typu polikondensacyjnego, zwlaszcza polikondensacyjna zywice maleinowa lub melaminowo- formaldehydowa, w ilosci 1,0-1,5% wagowych i plastyfikator rozpuszczalny w alkoholach ali-fatycznych, zwlaszcza ftalan dwubutylu lub poliglikol lub mirystynian propylu w ilosci 0,1-0,2% wagowych. PLThe subject of the invention is a protective varnish for protecting non-printing elements on the copper coatings of an overprinting cylinders during the etching process of the copper coating. protective varnish. The following areas are secured on the copy: traces of cut graphic sheets, larger surfaces, mechanical damage and contamination as well as free margins. The well-known protective varnish is an asphalt varnish soluble in xylene or toluene. After coating with asphalt varnish, the copies are dried in the air or with a blower, and then the copper coating, exposed during the development of the copies, is etched in ferric chloride solutions of 36-42 ° B \ After the etching process is completed, the protective varnish is washed off with a tampon moistened with xylene or toluene Xylene or toluene contaminated with asphalt varnish should be regenerated or collected in a special container, because due to environmental protection it is unacceptable to pour these solvents into sewage pipes, but it is often practiced in printing houses due to the lack of appropriate equipment for their regeneration . Toluene, as well as xylene, after getting into sewage pipes and sewage treatment plants, due to its low specific weight, accumulates on the surface of the sewage, which may cause an explosion in the case of excessive vapor pressure of these solvents. Toluene and xylene also attack all pipes, tanks, connections, gaskets. wastewater treatment plants, made of plastics such as PVC, polyethylene, polypropylene, polyester laminates, rubber. The action of these solvents on the elements of wastewater treatment plants, usually made of the above-mentioned plastics, consists in their initial swelling, then reduction of their mechanical strength, and finally crushing and disintegrating. The use of asphalt varnishes is also highly hazardous due to the solvents used. The health and safety risk exists when applying these varnishes to the surfaces of the copies, because then slow evaporation of solvents takes place, especially when washing the varnish after the etching process is completed. In the latter case, the worker is exposed to direct contact with the solvent. Washing is done manually and practically without the use of protective gloves, because the rubber dissolves in both xylene and toluene. Due to the large amount of solvent used for one-time washing of the cylinder, the concentration of solvent vapors at the workplace can be dangerous despite efficiently operating hoods. The aim of the invention is to develop a protective varnish for the protection of non-printing elements on copper coatings of low-toxic, highly water-soluble overprinting cylinders containing solvent and non-toxic film-forming compound, and also does not require sewage treatment. The protective varnish according to the invention contains polyvinylpyrrolidone or its copolymer with vinyl acetate with a content of 40-70% by weight of vinyl acetate in the copolymer in the amount of 20-30% by weight, based on the dry weight of the entire paint composition, aliphatic alcohol, especially ethyl or propyl alcohol or isopropyl alcohol as a volatile and malotoxic organic solvent in an amount of 70-80% by weight, and a coloring agent, in particular a thiazine or azine or triphenylmethane dye in an amount and 0.4-1.5% by weight. It is advantageous if the varnish additionally contains a polycondensation-type adhesive resin, especially a polycondensation maleic or malein-formaldehyde resin, in the amount of 1.0-1.5% by weight, and a plasticizer soluble in aliphatic alcohols, especially Dibutyl phthalate or polyglycol or propyl myristate in the amount of 0.1-0.2% by weight. The plasticizer facilitates the flow of the varnish and improves its flexibility and resistance to light. facilitates the correction of gravure printing cylinders. The obtained varnish compositions give panels with very good covering properties, good flow and adhesion, and show a short drying time. The water solubility of the dried varnish is retained even after several days and there is no fear that the varnish will harden during the storage of the varnished copies. All panels made of varnishes made of polyvinylpyrrolidones and its copolymers made of vinyl acetate indicate good adhesion to the copy layer, and at the same time do not have a chemical effect on this layer. After drying, the blanks show high resistance to aqueous solutions of ferric chloride with concentrations of 42-36 ° Be, while the etching solutions are not contaminated with any of the varnish components. The protective properties of the varnish according to the invention are very good, because even after 30 minutes of exposure to ferric chloride solutions on the copies, none of the layers, i.e. neither the varnish, nor the copy layer, nor the copper coating, have been visibly damaged. The digestive results obtained were very good. After the etching process is complete, the varnish is easily removed with a stream of cold water. The varnish according to the invention is shown in the example. The alcohol-soluble dye was methylene blue or nigrosine hib and malachite green. The adhesive resin is a mixed ester of maleic acid rosin with polyhydric alcohols, so-called "Laropal S", or amine butoxylated resin obtained by condensation of melamine, urea with formaldehyde and n-butanol etherification, so-called "Melolak BIT" as a solvent. or isopropanol. The preparation of the water-soluble varnish according to the invention consists in thoroughly dissolving the dye in one of the solvents - about 90% by weight of the total - by mixing the components in a closed reactor, then adding a film-forming multi-particle compound and spreading it or dissolving it, if it is powdered by mixing the composition , and adding a previously prepared paste of adhesive resin and plasticizer and alcohol solvent - about 10% by weight of the total used in the composition - remixing. If the composition does not contain modifiers such as adhesive resin and plasticizer, all solvent should be used to dissolve the dye. The varnish composition in the examples is given in percent by weight. Example I. 1. Polyvinylpyrrolidone with a molecular weight of about 35,000 and a viscosity of its 5% solution in ethyl alcohol of 3.4 PaS at 25 ° C, marked as PVPK30 2. Isopropyl alcohol 3. Nigrosine , soluble in alcohol - 24.5% - 75.0% - 0.5% 119 110 3 Example II. 1. Polyvinylpyrrolidone copolymer (molecular weight and viscosity as in example I) - PYT and vinyl acetate - VA with 30% PVP and 70% VA, dissolved in ethanol in a weight ratio of 1: 1 (marked with the symbol PVP / VA37E) - 46 , 0% 2. Alcoholeth - 52.5% 3. Green malachite - 1.5% Example III. 1. Polyvinylpyrrolidone copolymer (molecular weight and viscosity as in example I) - PVP and vinyl acetate - VA with 60% PVP and 40% VA (marked as PVP / VA 64) - 30.0% 2.isopropyl alcohol - 69, 5% 3. Nigrosine, soluble in alcohol - 0.5%. Example IV. 1. Polyvinylpyrrolidone copolymer (molecular weight and viscosity as in example I) - PVP and vinyl acetate - VA with 60% PVP and 40% VA (marked as PVP / VA64) - 27.0% 2. Polycondensation melamine-formaldehyde resin (called "Melolak B II") - 1.0% 3. Propyl myristate - 0.1% 4. Methylene blue - 1.0% 5. Isopropylene alcohol - 70.9% Example V. 1. Polyvinylpyrrolidone copolymer (molecular weight and viscosity as in example I) - PVP and vinyl acetate - VA with 50% PVA and 50% VA, dissolved in ethanol in a 1: 1 weight ratio (marked with the symbol PVP / VA 55E) - 50.0% 2.isopropyl alcohol - 47, 8% 3. Polycondensation maleic resin (called "Laropal S") - 1.5% 4. Phthalandvubutyl - 0.2% 5. Nigrosine, alcohol soluble - 0.5%. Claims 1. Protective varnish for protecting non-printing elements on coatings of copper gravure cylinders, characterized in that it comprises polyvinylpyrrolidone or its copolymer with vinyl acetate containing ci 40-70% by weight of vinyl acetate in the copolymer in the amount of 20-30% by weight based on the dry weight of the entire paint composition, coloring substances in the amount of 0.4-1.5% by weight, especially thiazine or azine or triphenylmethane dye and as a solvent volatile and malotoxic, aliphatic alcohol in an amount of 70-80% by weight, in particular ethyl or propyl or isopropyl alcohol or mixtures thereof. 2. Varnish according to claims 2. A method according to claim 1, characterized in that it additionally comprises an alcohol-soluble adhesive resin of the polycondensation type, in particular a polycondensation maleic or melamine-formaldehyde resin, in an amount of 1.0-1.5% by weight, and a plasticizer soluble in aliphatic alcohols, in particular dibutyl phthalate or polyglycol or propyl myristate in an amount of 0.1-0.2% by weight. PL