Przedmiotem wynalazku jest cyfrowy miernik odstepu czasu zwlaszcza do laserowego miernika odleg¬ losci do satelitów Ziemi.Do pomiaru pojedynczych odstepów czasu o wartosciach od 10"8sekundy do kilku sekund z dokladnos¬ cia rzedu 10" sekundy uzywa sie obecnie elektrolicznych cyfrowych mierników odstepu czasu pracujacych zazwyczaj metoda bramkowego licznika. W metodzie tej sygnaly impulsowe: startowy, zaznaczajacy pocza¬ tek mierzonego odstepu czasu i stopowy zaznaczajacy koniec mierzonego odstepu czasu, wytwarzaja w ukladzie sterowania bramki glównej sygnal, który otwiera bramke glówna na czas miedzy impulsami startowym i stopowym. W czasie otwarcia bramki glównej ciag równomiernie rozmieszczonych w czasie impulsów o bardzo dokladnym, wzorcowym odstepie miedzy nimi, wytworzony w generatorze wzorcowym odstepów czasu, przechodzi przez otwarta bramke glówna do licznika elektronicznego, gdzie impulsy te sa zliczane. Zliczona przez licznik liczba impulsów pomnozona przez odstep czasu miedzy impulsami z ciagu wzorcowego daje wynik mierzonego odstepu czasu.Tak skonstruowane cyfrowe mierniki odstepu czasu ogólnego uzytku nie moga pracowac w zestawie laserowego impulsowego miernika odleglosci do satelitów wskutek obecnosci bardzo silnego zaklócenia elektromagnetycznego wywolanego zaplonem lamp blyskowych duzej mocy uzywanych do pompowania krysztalu lasera przy mocy szczytowej impulsu rzedu 200 MW. Zaklócenie to wyprzedza zwykle o kilkaset mikrosekund impuls optyczny wytwarzany przez laser i powoduje z regly otwarcie bramki glównej i zliczanie przez licznik impulsów z ciagu wzorcowego a takze impulsów zaklócen. Usuniecie opisanych powyzej efektów dzialania impulsów zaklócajacych przez normalnie stosowane srodki anty zaklóceniowe jak ekrano¬ wanie, filtry na przewodach sieci zasilajacej i tym podobne, wskutek ogromnej amplitudy zaklócen, okazuje sie z reguly niemozliwe. Konieczne staje sie zastosowanie dodatkowego ukladu, który likwidowalby skutki dzialania zaklócen w opisanym wyzej podstawowym ukladzie metody bramkowania licznika. Uklad ten powinien byc wyzwalany glównym impulsem zaklócajacym pochodzacym od zaplonu lamp blyskowych.Jednakze dolaczenie sygnalu wyzwalajacego uklad antyzaklóceniowy w sposób konwencjonalny, na przy¬ klad kablem koncentrycznym nie zapewnia zwykle wlasciwego dzialania calosci wskutek dostawania sie na wejscie ukladu antyzaklóceniowego innych impulsów zaklócajacych, wystepujacych takze przed zaplonem lamp blyskowych, na przyklad wytwarzanych ukladem ladowania kondensatorów zasilania lasera.Istota wynalazku polega na wyposazeniu miernika w uklad antyzaklóceniowy, dla którego zródlem sygnalu wyzwalajacego jest antena dolaczona do wejscia multiwibratora monostabilnego, którego wyjscie jest polaczone z pierwszym wejsciem ukladu sumujacego oraz z wejsciem zerujacym licznika, a takze2 118 609 z wejsciem zamykajacym ukladu sterujacego bramka glówna i z wejsciem drugiego multiwibratora monosta- bilnego, którego wyjscie jest polaczone z drugim wejsciem ukladu sumujacego, a wyjscie tego ukladu jest dolaczone do wejscia blokujacego ukladu sterowania.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat blokowy ukladu miernika.Uklad sklada sie z anteny 1 dolaczonej do wejscia multiwibratora monostabilnego 2, którego wyjscie dolaczone jest do wejscia multiwibratora monostabilnego 3, do wejscia zamykajacego 4 ukladu sterowania 5 bramki 6 oraz do wejscia zerujacego 7 licznika elektronicznego 8. Wyjscia obu multiwibratorów monostabil- nych 2, 3 dolaczone sa do wejsc ukladu logicznego sumujacego 9, którego wyjscie dolaczone jest do wejscia blokujacego Id ukladu sterowania 5 bramki 6. Do drugiego wejscia bramki glównej 6 dolaczony jest generator 13 ciagu wzorcowych odstepów czasu. Sygnal startowy dolaczony do wejscia U ukladu 5 otwiera¬ jacego bramke glówna 6, jezeli nie ma sygnalu blokujacego na wejsciu blokujacym 10, zas nie moze jej otworzyc jezeli istnieje sygnal blokujacy. Sygnal na wejsciu zamykajacym 4 powoduje zamkniecie bramki glównej 6, jezeli jest ona otwarta. Sygnal stopowy, zaznaczajacy koniec mierzonego odstepu czasu, dolaczony do wejscia 12, powoduje takze zamkniecie bramki glównej 6, jezeli jest ona otwarta.Uklad dziala nastepujaco: Przed zaplonem lamp blyskowych lasera impulsy zaklócen moga, na przyklad dzialajac na wejscie Start U uruchomic uklad sterowania 5 bramki glównej 6 i otworzyc bramke glówna 6, powodujac zliczanie impulsów wzorcowych i ewentualnie impulsów zaklócen przez licznik 8. Impulsy te nie wyzwalaja jednak ukladu antyzaklóceniowego. W momencie zaplonu lamp blyskowych pompujacych laser powstaje bardzo silna grupa impulsów zaklócen trwajaca okolo 200 /is, które róznymi drogami, jak np. kable sygnalów Start i Stop oraz przewody sieci zasilajacej, dostaja sie w rózne miejsca ukladu miernika. Jednakze na antenie 1 indukuje sie tylko krótka grupa impulsów, o szerokosci rzedu 5 /js, która wyzwala uklad antyzaklóceniowy zlozony z multiwibratorów monostabilnych 2 i 3 oraz ukladu sumujacego 9. Multiwibra- tor monostabilny 2 wytwarza impuls o szerokosci okolo 300jzsek. Tylne zbocze tego impulsu po czasie 300 /isek od sygnalu na antenie zeruje licznik 8 i dzialajac na wejscie zamykajace 4 ukladu sterujacego 5 zamyka bramke glówna 6. Ponadto zbocze to wyzwala multiwibrator monostabilny 3 dajacy impuls o szerokosci 300 jis. Na wyjsciu sumujacego ukladu 9 powstaje impuls o szerokosci okolo 600^ts, który dzialajac na wejscie bramkujace 10 ukladu sterujacego 5 uniemozliwia otwarcie bramki glównej 6 w tym czasie. Impuls startowy pochodzacy od impulsu laserowego, wystepujacy po czasie okolo 800 /xs od momentu rozpoczecia pompowania wystepuje w okresie, kiedy nie ma juz silnych impulsów zaklócajacych i napotyka zasadniczy uklad pomiarowy zlozony z generatora 13ciagu wzorcowych odstepów czasu, ukladu startowego S, bramki glównej 6 i licznika 8calkowicie przygotowany do pomiarów. Licznik 8jest wyzerowany, a bramka glówna 6 zamknieta. Impuls startowy pochodzacy od lasera otwiera bramke glówna 6 a impuls stopu odbity od satelity, pochodzacy z odbiornika fotoelektrycznego, zamyka bramke glówna 6. Na indykatorze licznika 8 otrzymujemy wynik pomiaru odstepu czasu miedzy impulsem wyslanym a odbitym.Zastrzezenie patentowe Cyfrowy miernik odstepu czasu zawierajacy uklad sterowania z wejsciem dla sygnalu startowego i wejsciem dla sygnalu stopowego otwierajacy polaczona z generatorem ciagu wzorcowych odstepów czasu bramke glówna dolaczona do wejscia licznika, znamienny tym, ze wyposazony jest w uklad antyzaklóce¬ niowy, dla którego zródlem sygnalu wyzwalajacego jest antena (1) dolaczona do wejscia multiwibratora monostabilnego (2), którego wyjscie jest polaczone z pierwszym wejsciem ukladu sumujacego (9) oraz z wejsciem zerujacym (7) licznika (8) a takze z wejsciem zamykajacym (4) ukladu sterujacego (5) bramka glówna (f) i z wejsciem drugiego multiwibratora monostabilnego (3), którego wyjscie polaczone jest z drugim wejsciem ukladu sumujacego (9) a wyjscie tego ukladu (9) jest dolaczone do wejscia blokujacego (10) ukladu sterowania (5).118 609 PL