Przedmiotem wynalazku jest czesc robocza wieloostrzowego narzedzia skladajaca sie z okreslonej ilosci kolejno ulozonych ostrzy przeznaczona do zgrubnej obróbki pfzez przeciaganie lub przepycha¬ nie naddatku na zarysie, którego przekrój poprzeczny do ruchu narzedzia tworzy dowolny niezamkniety ksztalt wykazujacy wkleslosci i wypuklosci.Stan techniki. Znane sa wieloostrzowe narzedzia do przepychania lub przeciagania dowolnych niezamknie- tych zarysów, których czynne krawedzie skrawajace czesci roboczej rzucone na plaszczyzne prostopadla do ruchu narzedzia, sa polozone najednym ukladzie prostych równoleglych, to znaczy, ze wszystkie ostrza wyzna¬ czaja jedna plaszczyzne przecinana przez os narzedzia pod katem ostrym.Odleglosc skrajnych prostych tego ukladu odpowiada szerokosci obejmujacej caly naddatek w kierunku zbierania. Dla wiekszych wkleslosci i wypuklosci obrabianego zarysu szerokosc ta jest duza, co nawet przy maksymalnej grubosci wióra zbieranego przez jedno ostrze wymaga duzej dlugosci czesci roboczej wieloostrzowe¬ go narzedzia oraz duzego roboczego skoku maszyny.Obrabianie zarysów takim narzedziem jest bardzp pracochlonne i czesto ze wzgledu na za maly skok maszyny wymaga obrabiania naddatku w dwóch a nawet trzech operacjach.Równiez rozklad sil i gwaltowne zmiany sil skrawania sa niekorzystne, przez co obnizaja zywotnosc narzedzia i maszyny.Znane sa tez wieloostrzowe narzedzia do zbierania naddatku, których ostrza poczawszy od pierwszego az do ostatniego przebiegaja równolegle do koncowego zarysu i zbieraja naddatek z jednakowa gruboscia wióra równoczesnie na calym zarysie.Takie wieloostrzowe narzedzia wymagaja duzej ilosci ostrzy do malych wiórów skrawanych oraz wymagaja maszyny o duzej mocy. Wykonywanie i ostrzenie takiego narzedzia jest uciazliwe i pracochlonne.Istota wynalazku. Celem wynalazku bylo opracowanie takiej konstrukcji czesci wieloostrzowego narzedzia do przeciagania lub przepychania naddatku, dla której nie wystepuja wymienione niedogodnosci.118 550 Zostalo to osiagniete, wedlug wynalazku, dzieki opracowaniu dla róznych niezamknietych ksztaltów zbieranego naddatku lakich czesci roboczych wieloostrzowych narzedzi posiadajacych wieksza ilosc kolejno ulozonych ostrzy, dki których wspólna cecha jest to, ze rzuty czynnych krawedzi skrawajacych poszczególnych ostrzy, poczawszy od pierwszego az do ostatniego ostrza, na plaszczyzne prostopadla do ruchu narzedzia, leza ^awsce nai dwóch 3k|adach jodelkowo przecinajacych sie prostych pod katem nie mniejszym od 50°, czyli ostrza skladajace sie z pólóstrzy leza na dwóch przecinajacych sie plaszczyznach, przy czym poczatkowe skrawajace ostrca ayvyzna£zpri& przez cale boki tego kata, zas poczawszy od pewnego kolejnego ostrza w bokach tych sa w^pn^flwiybrania odpowiednie do ksztaltu zarysu, a ostatnie ostrze calkowicie odpowiada zgrubnemu ksztal- fbw? wyEonywanego zarysu.Zaletami takiej czesci roboczej wieloostrzowego narzedzia sa latwosc wykonania i ostrzenia narzedzia, przy czym jest ono krótsze od znanych narzedzi, dzieki czemu nawet bardzo duze naddatki sa zbierane w jednym przejsciu na maszynie o malym skoku.Objasnienie figur rysunku. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia perspektywiny widok czesci jedenastoostrzowego narzedzia, zas fig. 2 dla tej samej czesci roboczej jedenastoostrzowego narzedzia, przedstawia rzuty czynnych krawedzi skrawajacych ha dwa uklady równoleglych prostych obejmujacych caly zbierany naddatek oraz pokazuje wyznaczanie linii równego rozkladu naddatku.Przyklad wykonania wynalazku. Czesc robocza wieloostrzowego narzedzia do zbierania naddatku wyzna¬ czonego liniami laczacymi punkty A, B, B', C, D i E sklada sie z ostrzy dzielacych sie na pólostrza od pierwsze¬ go T do ostatniego n' = 11', których czynne krawedzie skrawajace leza na prostych równoleglych lewej plasz¬ czyzny oraz na pólostrza od pierwszego 1 do ostatniego n = 11, których czynne krawedzie skrawajace leza na prostych równoleglych prawej plaszczyzny, przy czym odpowiadajace sobie proste lewej i prawej plaszczyzny przecinaja sie na linii przecinania sie tych plaszczyzn pod katem a = 60° nie mniejszym od 50°. Poczatkowe pólostrza li V do 3 i 3' sa wykonane jako pelne boki kata a, zas poczawszy od pólóstrzy 4 i 4' az do ostatnich pólóstrzy n = 11 i n' = 11\ wierzcholki ostrzy sa sciete odpowiednio do linii laczacej punkty A i B wykonywa¬ nego zarysu oraz poczawszy od pólostrza 7 az do ostatniego pólostrza n = 11 wykonane sa wybrania odpowied¬ nio do linii laczacej punkty B i B' wykonywanego zarysu, tak ze ostatnie ostrze skladajace sie z pólóstrzy n = 11 i n' = IV posiada zgrubny ksztalt wykonywanego zarysu.Czesc robocza wieloostrzowego narzedzia jest zaprojektowana najkorzystniej wtedy, gdy na rzucie prosto¬ padlym do ruchu narzedzia odleglosc od pierwszego pólostrza 1 do ostatniego pólostrza n = 11 jest równa odleglosci od pierwszego pólostrza 1' do ostatniego pólostrza n' = 11', bowiem wtedy grubosc wiórów zbiera¬ nych przez laczace sie pólostrzajest jednakowa. W tym przypadku celem objecia calego zbieranego naddatku A, B, B% C, D i E dla zaprojektowanego mozliwie najkrótszego wieloostrzowego narzedzia, ustawia sie go wzgledem naddatku tak, aby punkt przeciecia pierwszych pólóstrzy lii' przylegal do zarysu naddatku w punkcie E, to jest w punkcie przecinania sie tak tutaj nazwanej linii równftgo rozkladu naddatku przechodzacej przez punkty El, E iE2 z zarysem naddatku, zas pólostrze 1 przylegalo do zarysu naddatku w punkcie D, apólostrze 1 przylegalo do zarysu naddatku w punkcie C.Linie równego rozkladu naddatku laczaca punkty Ex, E i E2 wyznacza sie, dla naddatku A, B, B\ C, D, E na danym zarysie w ten sposób, ze przez punkt C rozpoczecia skrawania i punkt A zakonczenia skrawania wykresla sie pierwszy okrag o srednicy od A do C oraz przez punkt D rozpoczecia skrawania i punkt B zakoncze¬ nia skrawania wykresla sie drugi okrag o srednicy od B do D.Z punktu A wyznacza sie dlugosc od A do Ai i dlugosc od A do A2 do przeciecia sie z pierwszym okregiem, zas z punktu B wyznacza sie dlugosc B do Bj i B do B2 do przeciecia sie z drugim okregiem, przy czym dlugosc A do At jest równa dlugosci od B do Bt a dlugosc A do A2 jest równa dlugosci B do B2.Z punktu C rozpoczecia skrawania wykresla sie proste przez punkty At i A2 az do przeciecia sie odpowiednio w punktach Et i E2 z prostymi wykreslonymi z punktu D rozpoczecia skrawania przez punkty Bx i B2. Punkty Et i E2 wyznaczaja linie równego rozkladu naddatku przy czym celem dokladniejszego wyznaczenia tej linii nalezy tym sposobem wyznaczyc wieksza ilosc punktów.Zastrzezenie patentowe Czesc robocza wieloostrzowego narzedzia skladajaca sie z okreslonej ilosci kolejno ulozonych ostrzy przeznaczona do zgrubnego przeciagania lub przepychania naddatku na zarysie, którego przekrój poprzeczny do ruchu narzedzia tworzy dowolny niezamkniety ksztalt wykazujacy wkleslosci i wypuklosci, znamienna118 550 3 tym, ze rzuty czynnych krawedzi skrawajacych ostrzy, poczawszy od pierwszego (lii') do ostatniego (n i nl), na plaszczyzne prostopadla do ruchu narzedzia, leza zawsze na dwóch ukladach jodelkowo przecinajacych sie prostych pod katem (a) nie mniejszym od 50°, przy czym poczatkowych kilka ostrzy jest pelnymi bokami tego kata (a), zas ostatnie ostrze (n i rT) wykazuje zgrubny ksztalt wykonywanego zarysu.118 550 fig. 2 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL