Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do oczyszczania scieków osadem czynnym w osadnikach Imhoffa umozliwiajace oczyszczanie scieków miejskich i niektórych scieków przemyslowych, to jest tych, które podlegaja biochemicznym procesom rozkladu w róznego rodzaju osadnikach Imhoffa.Znane od wielu lat osadniki Imhoffa sluza do wstepnego oczyszczania scieków i do przeróbki osadów.Skladaja sie z komory przeplywowej, gazowej i fermentacyjnej. Komory te sa od siebie oddzielone plaszczy¬ znami naslizgu. Osad przefermentowany jest odprowadzany hydraulicznie za pomoca ruryzainstalowanej w komorze fermentacyjnej. Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 53 179 „Sposób biologicznego oczyszczania scieków w osadnikach Imhoffa44, który dotyczy uproszczonego sposobu oczyszczania za pomoca osadu czynnego zwanego takze „totalnym44 lub „Pelnym utlenianiem44 albo tez „Rated Aeration44.Wedlug tego patentu adaptuje sie komore fermentacyjna na komore napowietrzania osadu czynnego a komory przeplywowe na osadniki wtórne o przeplywie pionowym. Wedlug tego sposobu stosuje sie nastepu¬ jace parametry: czas napowietrzania w komorze osadu czynnego 26-36 godzin, obciazenie komory BZT5 300-500g/m3 dn, obciazenie osadu 0,12-0,30g BZT5/gsm dn. Obciazenie hydrauliczne osadników wtórnych wynosi 24-36m3/m2, a teoretyczny czas przeplywu 2-3 godziny, zmniejszenie BZT5 90-95%.Wymieniony sposób umozliwia wprawdzie intensyfikacje procesu oczyszczania scieków i uzyskanie w istniejacych malosprawnych urzadzeniach kilkakrotnie wyzszych efektów techniczno-ekonomicznych nie na drodze inwestycji lecz na drodze modernizacji i adaptacji, lecz tylko w tych przypadkach gdy ilosci scieków doplywajacych do osadnika i wymiary tego osadnika, a zwlaszcza komór przeplywowych i fermentacyjnej pozwalaja na zachowanie parametrów technologicznych odpowiadajacych wymaganiom uproszczonego sposobu osadu czynnego. Do stosowania sposobu uzywa sie znanych osadników Imhoffa, skladajacych sie z komory napowietrzania osadu czynnego, osadników wtórnych o przeplywie pionowym oraz urzadzen doprowadzajacych i odprowadzajacych scieki.W praktyce inzynierskiej spotyka sie rózne typy osadników Imhoffa, do których doplywaja rózne ilosci scieków przewaznie wieksze od pierwotnie zalozonych. Jest to spowodowane rozwojem mieszkalnictwa w miastach i osiedlach i rozbudowa sieci kanalizacyjnej oraz nierozbudowaniem oczyszczalni scieków. Pogar¬ szajacy sie systematycznie stan czystosci wód wymaga stosowania wiekszych stopni oczyszczania scieków od uzyskiwanych w osadnikach Imhoffa, to jest wynoszacych 30-35% zmniejszenia BZT5. Hydraulicznie2 117669 przeciazone osadniki Imhoffa osiagaja zaledwie 10-20% zmniejszenia tego wskaznika podczas gdy potrzeba . odbiorników wymaga stosowania wyzszych stopni oczyszczania mieszczacych sie w granicach 55-95% zmniejszenia BZT5.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogodnosci i umozliwienie wykorzystania osadników Imhoffa do oczyszczania scieków osadem czynnym, które zapewnialyby stopien oczyszczania w granicach 55-90%.Cel ten, przy wprowadzeniu znanej juz z polskiego opisu patentowego nr 53 179 zamiany komór przeply¬ wowych na osadniki z przeplywem pionowym, osiagnieto przez opracowanie urzadzenia do oczyszczania scieków osadem czynnym w osadnikach Imhoffa, które posiada plaszczyzny zeslizgów zakonczone u dolu klinami recyrkulacyjnymi, wydzielajace z calkowitej pojemnosci osadnika komore napowietrzania, wyposa¬ zona w dnie w ruszt lub filtrosy polaczone z dmuchawa oraz rure odprowadzajaca osad nadmierny oraz osadniki wtórne p przeplywie pionowym, wyposazone w inzektory.Urzadzenie wedlug wynalazku jest uwidocznione schematycznie w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w przekroju pionowym, a fig. 2 — urzadzenie w widoku z góry.Urzadzenie wedlug wynalazku posiada plaszczyzny zeslizgów 2 zakonczone u dolu klinami recyrkulacyj¬ nymi 7, wydzielajace z calkowitej pojemnosci osadnika komore napowietrzania 1, wyposazona w dnie 3 w ruszt lub filtrosy 6 polaczone z dumchawa 5 oraz w rure 12 odprowadzajaca osad nadmierny oraz osadniki wtórne 4 o przeplywie pionowym wyposazone w inzektory 8. Ruszt lub filtrosy 6 i dmuchawy 5 moga byc zastapione innymi urzadzeniami zapewniajacymi odpowiednie natlenienie osadu czynnego, jak strumienice lub turbiny.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku jest nastepujace. Wydziela sie zcalkowitej pojemnosci osadnika komore napowietrzania 1 poprzez zastosowanie plaszczyzn zeslizgów 2 siegajacychprawiedodna 3 osadnika oraz osadników wtórnych 4 o przeplywie pionowym. W celu utrzymania wlasciwej biocenozy osadu czynnego dostarcza sie za pomoca dmuchawy 5 sprezone powietrze do komory napowietrzania 1, w której zainstalowany jest ruszt lub filtrosy 6. Urzadzenia te doprowadzaja wymagane ilosci powietrza niezbednego do zycia mikroorganizmów oraz umozliwiaja powstawanie wirów w komorze napowietrzania 1 utrzymujac cala mieszanine w ciaglym ruchu. Samoczynna recyrkulacje osadu powrotnego zapewniaja kliny recyrkula¬ cyjne 7 umieszczone na dolnych czesciach plaszczyzn zeslizgów 2. Dla umozliwienia sterowania stopniem recyrkulacji osadu powrotnego instaluje sie w komorze napowietrzania 1 inzektory 8 przerzucajace osad z osadników wtórnych 4 do komory napowietrzania 1. Ich zadaniem jest takze niedopuszczenie do zjawiska ucieczki osadu w przypadku utraty aktywnosci osadu czynnego. W górnej czesci osadnika o przeplywie pionowyip zainstalowany jest przelew umocowany wokól osadnika. Doplyw 10 scieków odbywa sie istnieja¬ cym w kazdym osadniku Imhoffa rurociagiem przedluzonym az do studni gazowej pelniacej obecnie funkcje komory napowietrzania 1, a odplyw 11 scieków oczyszczanych odbywa sie takze istniejacym rurociagiem.Usuwanie osadu nadmiernego dokonywane jest periodycznie rura 12 przy wylaczonej dmuchawie 5. Prze¬ róbke osadu nadmiernego prowadzi sie znanymi metodami poza komora osadu czynnego. Przedstawione rozwiazanie posiada szereg istotnych zalet. Umozliwia oczyszczanie scieków trzema sposobami to jest w sposób konwencjonalny zwany tez „klasycznym", zapewniajacym pelne biologiczne oczyszczanie scieków w srednim czasie ich napowietrzania, z przecietna iloscia osadu czynnego, w sposób wysokosprawny, który przy bardzo znacznych obciazeniach urzadzen pozwala na dosc dobre oczyszczanie scieków dzieki znacznej ilosci osadu czynnego w komorze i znacznej aktywnosci tego osadu i wreszcie sposobem czesciowego oczyszczania zwanego takze sposobem wysokoobciazeniowym, polegajacym na stosunkowo krótkotrwalym napowietrzaniu i z malymi zawartosciami osadu, co prowadzi do czesciowego tylko oczyszczania scieków.Dalsza zaleta tego rozwiazaniajest znaczne przedluzenie technicznego okresu sprawnosci eksploatacyjnej osadnika, uzyskanie kilkakrotnie wyzszego efektu oczyszczania scieków od uzyskiwanych w dotychczas stosowanych osadnikach Imhoffa, jak i mozliwosc przyjecia wiekszej ilosci scieków w stosunku do ilosci pierwotnie zalozonych. Jeszcze inna zaleta jest ochrona srodowiska przez wprowadzenie procesów tleno¬ wych zamiast procesów beztlenowych powodujacych powstawanie uciazliwych zapachów zwiazanych z fermentacja osadów.W tabeli podane sa przykladowe parametry oczyszczania scieków miejskich osadem czynnym sposobami: konwencjonalnym, wysokosprawnym i czesciowego oczyszczania.* 117669 3 Sposoby osadu czynnego Konwencjo¬ nalny Wysokospra¬ wny Czesciowego oczyszczania Obciazenie komór gBZT5 m3d 500-700 5000-25000 1700-3200 osadu (gBZT5) gd 0.10-0.70 do 2.7 do 4.6 Zawartosc osadu w komorach g/nr7 1500-3000 3000-8000 300-700 Wiek osadu w d 3-4 - 0,2-0.5 Wymagana ilosc kgOt/kg BZT5 1,5 1,5 1.0 Zmniejsze¬ nie BZT3 scieków c'r 90-95 ' 70-90 . | 55-70 | Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do oczyszczania scieków osadem czynnym w osadnikach Imhoffa, skladajace sie z komory napowietrzania osadu czynnego, osadników wtórnych o przeplywie pionowym oraz urzadzen doprowadza¬ jacych i odprowadzajacych scieki, znamienne tym, ze posiada plaszczyzny zeslizgów (2), zakonczone u dolu klinami recyrkulacyjnymi (7), wydzialajace z calkowitej pojemnosci osadnika komore napowietrzania (1), wyposazona w dnie (3) w ruszt lub filtrosy (6) polaczone z dmuchawa (5) oraz w rure (12) odprowadzajaca osad nadmierny, oraz osadniki wtórne (4) o przeplywie pionowym, wyposazone w inzektory (8). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze zamiast rusztu lub filtrosów (6) i dmuchawy (5) moga byc zastosowane inne urzadzenia zapewniajace odpowiednie natlenienie osadu czynnego,jak stnimienica lub turbiny.Fig.1 a -c Fig. 2 Eh * PL