Przedmiotem wynalazku jest prostownik niesterowany z lacznikiem tyrystorowym o sterowaniu wewnetrznym, zwany dalej prostownikiem.Czescia skladowa prostowników niesterowanych duzej mocy sa obecnie diody pólprzewodnikowe.Uklad szeregowy zlozony z prostownika niesterowanego i odbiornika wlacza sie do sieci pradu przemiennego za posrednictwem lacznika, który stanowia oddzielna czesc konstrukcyjna. Silnik elektryczny pradu stalego zasilany z pojedynczego prostownika niesterowanego ma tylko jeden kierunek predkosci katowej. W celu uzyskania ukladu rewersyjnego montuje sie dwa niezalezne prostowniki, których napiecie wyjsciowe narzuca silnikowi rózna polaryzacje i które wlaczone sa do sieci lacznikami duzej mocy.Czesciej jednak przyjmuje sie jeden prostownik niesterowany, trzy laczniki, z których jeden jest lacznikiem glównym laczacym uklad z siecia napiecia przemiennego, zas dwa pozostale sa lacznikiem kierunkowym pradu stalego. Ze wzgledu na zlozonosc i duzy koszt lacznika bezstykowego, omawiane laczniki sa z reguly w wykonaniu stykowym.Wadami istniejacych rozwiazan sa: stosunkowo mala trwalosc laczeniowa laczników stykowych duzej mocy, zwlaszcza przy duzej czestosci laczen; niemozliwosc instalowania w przestrzeniach zapylonych, zawierajacych pary zrace oraz w przestrzeniach zagrozonych wybuchem oraz zlozonosc ukladów rewersyjnych.Prostownik niesterowany z lacznikiem tyrystorowym o sterowaniu wewnetrznym wedlug wynalazku zawiera dwa tyrystory w ukladzie odwrotnie równoleglym, których bramki polaczone sa galwanicznie dwoma równoleglymi torami. Kazdy z torów zawieradiode malej mocy orazelement dwustanowy, przy czym diody poprzez elementy dwustanowe polaczone sa odwrotnie równolegle. Korzystnie jest jako element dwustanowy zastosowac lacznik stykowy lub element o skokowej zmianie rezystancji. Prostownik wedlug wynalazku moze zastapic pojedyncza diode mocy wjedno- lub wielofazowych ukladach prostowniczych. W przypadku zastapienia wszystkich diod mocy uklad prostowniczy moze byc rewersyjnym lub nierewersyjnym dzieki wybiorczemu dzialaniu diody istniejacej w wewnetrznym obwodzie wyzwalania.Konstrukcje prostownika wedlug wynalazku eliminuje zlozone zewnetrzne uklady wyzwalania, umozli¬ wia polaczenie prostownika niesterowanego i lacznika bezstykowego w jedna calosc konstrukcyjna, dopu¬ szcza kasowanie funkcji prostowniczej przy zachowaniu wlasnosci lacznika pradu przemiennego oraz pozwala na wybórjednego z dwóch poziomów napiecia sredniego.Do zalet nalezy równiez niski koszt, prostota konserwacji i obslugi, wykonanie beziskrowe oraz brak zaklócen radiowych i ujemnego oddzialywania na siec zasilajaca napiecia przemiennego.2 117554 Przedmiot wynalazku zostal uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku przedstawiajacym schemat elektryczny prostownika. Tyrystory Tl , T2 polaczone sa odwrotnie równolegle — katoda K2 tyrystora T2 / anoda Al tyrystora Tl, a katoda KI z anoda A2. Bramki BI, B2tyrystorówTl, T2sa polaczone dwoma torami, które zamykaja wewnetrzny obwód wyzwalania. W kazdym takim torze jest dioda malej mocy Dl, L)2 i mikrolacznik Wl, W2. Mikrolaczniki moga zamykac sie naprzemian lub jednoczesnie.Prostownik o zaciskach zewnetrznych M, N moze byc polaczony z odbiornikiem pradu stalego R0 lub z odbiornikiem pradu przemiennego Zo.Cztery prostowniki o strukturze podanej na rysunku moga tworzyc mostek jednofazowy lub mostek trójfazowy. Uklady mostkowe umozliwiaja tworzenie wiekszej liczby wariantów laczeniowych.Dziabnie prostownika przedstawionego na rysunku jest nastepujace. Przy otwartych mikrolacznikach Wl i W2 obwód wyzwolenia jest przerwany i przez odbiornik o rezystancji R0 prad nie plynie. Przy zamknietym mikrolaczniku Wl zamyka sie obwód wewnetrznego wyzwalania na drodze: katoda K2, bramka B2, dioda Dl, lacznik Wl, bramka BI, katoda KI. Wyzwolenie tyrystora Tl moze nastapic tylko wtedy, gdy na zacisku M istnieje dodatnie napiecie (dodatnia polówka sinusoidy napiecia zasilania U). Na odbiorniku o rezystancji Rc napiecie ma przebieg pulsujacy o dodatniej wartosci sredniej Usr = 0,45 U, gdzie U oznacza wartosc skuteczna napiecia w sieci pradu przemiennego. Otwierajac lacznik Wl, a nastepnie zamykajac lacznik W2 wprowadza sie tyrystor T2 w stan przewodzenia przy ujemnej polówce sinusoidy napiecia zasilania. Wewnetrzny obwód wyzwalania tym razem zamyka sie przez diode D2 i mikrolacznik W2. Na odbiorniku wystepuje ujemne napiecie srednie o tej samej wartosci.Po jednoczesnym zamknieciu mikrolaczników Wl, W2 prostownik traci wlasnosci zaworowe i pelni tylko funkcje lacznika pradu przemiennego. Na miejsce rezystancji Ro moze byc wlaczona impedancja Zco dowolnym charakterze wspólczynnika mocy (cos Zastrzezenia patentowe 1. Prostownik niesterowany z lacznikiem tyrystorowym o sterowaniu wewnetrznym, znamienny tym, ze zawiera tyrystory (Tl, T2) w ukladzie odwrotnie równoleglym, których bramki (BI, B2) polaczone sa galwanicznie dwoma równoleglymi torami zawierajacymi kazdy diode mafcj mocy (Dl, D2) oraz element dwustanowy (Wl, W2), przy czym diody (Dl, D2) poprzez elementy dwustanowe (Wl, W2) polaczone sa odwrotnie równolegle. 2. Prostownik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako element dwustanowy stosuje sie lacznik stykowy lub element o skokowej zmianie rezystancji. r\J Tl Prac. Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL