PL117205B1 - Filtration head - Google Patents

Description

Opis patentowy opublikowano: 30.11.1982 117205 Int. Cl.* G03B 27/54 G03B 33/00 Twórcy wynalazku: Wieslaw Borkowski, Juliusz Bielski, Zofia Rajska Uprawniony z patentu: Centralne Laboratorium Optyki, Warszawa (Polska) Glowica filtracyjna Wynalazek dotyczy glowicy filtracyjnej, stano¬ wiacej wyposazenie powiekszalnika fotograficznego, przeznaczonej do korygowania barw w procesie wykonywania powiekszen pozytywowych z barwnej blony negatywowej luib diapozytywu barwnego me¬ todami subtraktywna lub addytywna.

W znanych glowicach filtracyjnych przeznaczo¬ nych do korekcji barw metoda addytywna doko¬ nuje sie trzykrotnego naswietlania barwnego ma¬ terialu pozytywowego, kolejno przez trzy filtry o stalej gestosci optycznej, niebieski, czerwony i zielony, znajdujace sie w przestrzeni pomiedzy zródlem swiatla a negatywem lub pomiedzy nega¬ tywem a pozytywem, przy stosowaniu róznych war¬ tosci czasów naswietlania przez poszczególne fil¬ try.

Podczas korekcji barw metoda subtraktywna do¬ konuje sie równoczesnego naswietlania barwnego materialu pozytywowego, przez jeden lub dwa z kompletu trzech filtrów o zmiennej powierzchni czynnej: zólty purpurowy i niebiesko-zielony, znaj¬ dujace sie w przestrzeni pomiedzy zródlem swiatla a negatywem.

Nierównomiernosci w rozsyle swiatlosci kierun¬ kowej dotychczas stosowanych zródel swiatla oraz sposób realizacji korekcji barw, zwlaszcza metoda suibitraktywna, z zalozenia nie zapewniaja otrzymy¬ wania równomiernego i jednorodnego pod wzgle¬ dem rozkladu natezenia i barwy swiatla, koniecz¬ nego do oswietlenia plaszczyzny przedmiotowej, 10 20 25 30 która stanowi barwna blona negatywowa lub dia¬ pozytyw barwny.

Z tego wzgledu w dotychczasowych rozwiazaniach glowic filtracyjnych, obok znanych i powszechnie stosowanych elementów, takich jak: zarówki halo¬ genowe ze zwierciadlem elipsoidalnym o róznych mocach, filtry barwne korekcyjne, typowe elemen¬ ty rozpraszajace swiatlo, na przyklad matówki, ekrany, tubusy, sa stosowane specjalne elementy rozpraszajace swiatlo odbite, tak zwane mieszacze swiatla, o róznym ksztalcie, ilosci i jakosci po¬ wierzchni odbijajacych, co ma decydujacy wplyw na równomiernosc oswietlenia, jakosc mieszania barw i wydajnosc swietlna ukladu.

W najprostszych rozwiazaniach glowic mie&zacz swiatla wykonany jest czesto ze styropianu, w po¬ staci wieloscianu o pieciu lub saedimiu powierzch¬ niach rozpraszajacych. Górna powierzchnia miesza¬ cza tworzy kait z osia optyczna zródla swiatla w granicach od 315° do 45°. Na wyjsciu mieszacza umieszczony jest element rozpraszajacy dla swiatla przechodzacego, grubszy na srodku dla wyrównania nderównomiernosci oswietlenia.

Innym rozwiazaniem o bardziej skomplikowanym ukladzie mieszania swiatla jest glowica zawierajaca oprócz mieszacza w po&tci wiieloscianu o pieciu po¬ wierzchniach rozpraszajacych, dodatkowo tubuls w ksztalcie graniastoslupa o podstawie kwadratowej badz prostokatnej i sciankach bocznych z powierz- naarni o odbiciu zwierciadlanym. Tubus zakonczony U 7 205 < i3 Jest, podobnie jak mieszaicz w poprzednich rozwia¬ zaniach, specjalnym elementem rozpraszajacym o zmiennej grubosci.

Wada tych rozwiazan jest pirzede wszystkim ko¬ niecznosc stosowania specjalnego elementu roziyira- szajacego dla swiatla przechodzacego, o róznej gru¬ bosci na srodku i brzegach, mozliwosc pracy tylko z jednym oswietlaczem, ograniczona mozliwosc przystosowania jednej glowicy do róznych forma¬ tów negatywów.

Celem wynalazku jest opracowanie takiej glowicy filtracyjnej, która by: ; — zapewnala bardzo wysoka równomiernosc pod wzglejfcm jrozkladu natezenia i barwy swiatla w jCAlym zakiresie kptr|kcj(i barw i powiekszen w plasz- ? czyznie obrazowej,? f— umozliwiala szybkie pizejscie od jednej me- , tody korekcji*do drugiej: *• ~— elijmjniow^ala^ znacznym stopniu straty swiat¬ la wynikajace z niedopasowania ukladu oswietla¬ jacego do róznych formatów negatywów lub dia¬ pozytywów barwnych, wystepujace na ogól w do¬ tychczasowych rozwiazaniach glowic; — odznaczala sde prosta budowa i duza uniwer¬ salnoscia.

Cel ten osiagnieto dzieki zastosowaniu w glnwscy wedlug wynalazku mieszacza swiatla w ksztalcie ostroslupa o podstawie czworokatnej lub wielokat- nej, bajdz w ksztalcie stozka, zawierajacego ele¬ ment swiatlodzielacy umiesECzany w poblizu jego wierzcho&a i w biegu swiatla wysylanego przez jedno lub wiecej zródel oraz wprowadzeniu podzia¬ lu mieszacza na co najmmiej jdwie czesci.

Przez umieszczenie wewnatrz mieszacza elemen¬ tu swoaitlodziielacego uzyskano rozdzielenie padaja¬ cej*, wiazki swietlnej na dwie: przechodzaca i od¬ bita, zwielokrotniajac w ten sposób ilosc odbic od wewnetrznych powierzchni scian mieszacza, otrzy¬ mujac w rezultacie znacznie lepszy efekt mieszania swiatla bialego i barwnego. W zaleznosci od zorien¬ towania tego elementu wzgledem wiazki padajacej otrzymuje sie r6zne ukierunkowanie obu wiazek.

Dla otrzymania rozdzielnych wiazek stosuje sie na przyklad plytke pólprzepusziczaOna lub inne ele¬ menty, o podobnym dzialaniu. Takie rozwiazanie mieszacza umozliwia dolaczenie do niego w pro¬ sty sposób nie tylko jednego, ale nawet dwóch lub jwiejcej oswietlaczy — co pozwala na modyfikacje glowicy. .

Przyklady wykonania glowicy: r ~— z jednym oswietlaczem i kompletem filtrów korekcyjnych subtraktywnych lub addytywinyeh; — z dwoma oswietlaczami, jednym — z komple¬ tem filtrów subraktywmyich, drugim — addytyw- nych; — z trzema oswietlaczami, kazdy — z jednym z kompletu filtrem addytywnytm; -r- z czterema oswietlaczami, jednym z komple¬ tem fdl£«rów subtraktywnych i trzema — kazdy z jednym z kompletu filltrem addytywnym.

Dla zwiekszenia uniwersalnosci glowicy i dosto¬ sowania jej do rótaych formatów negatywów wyprowadzono podzial mieszacza na co najmniej dwie czesci, przy czyim przykladowo przy podziale równoleglym do podstawy, czesc górna moze byc L7 205 4 wykorzystywana dla formatów 4X4 cm i mniej¬ szych, obie czesci lacznie dla formatów 6X9 cm, 6X7 cm i 6X6 cm.

Podobny efekt mozna otrzymac przez zmiane 5 kata wierzcholkowego mieszacza w zaleznosci od formatu negatywu. Jest to jednak sipoisób znacznie trudniejszy w realizacji, wymagajacy alibo zastoso¬ wania innego podzialu mieszacza, albo uzycia do jego wykonania specjalnego materialu elastycznego 10 o okreslonych wlasnosciach rozpraszajacych swiat¬ lo.

Glowica wedlug wynalazku jest dokladnie wy¬ jasniona na podstawie jego przykladu wykonania.

"Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladach wykonania na rysuinkuj na którym fig. 1 przedstawia. schemat ukladu optycznego glowicy filtracyjnej; fig. 2 — schemat ukladu optycznego innego przykladu wykonania w widoku z góry; fig. 3 — schemat ukladu optycznego glowicy 20 z dwoma oswietlaczami w widoku z góry; fig. 4 .— mieszace swiatla z okienkiem wejsciowym usytuo¬ wanym na jego krawedzi w widoku z góry; fig. 5a — mieszaicz swiatla w polozeniu pracy do¬ stosowanym do wiekszych formatów negatywów; 25 fig. 5 dostosowanym do mniejszych formatów negaty¬ wów.

Glowica wedlug wynalazku uwidoczniona na fig. 1 posiada: oswietlacz zlozeny z zarówki halo- 30 genowej ze zwierciadlem elipsoidalnym 1, filtr cieplny 2, komplet filtrów korekcyjnych 3, przy¬ slone 4, mieszacz swiatla 5 zawierajacy w górnej czesci element swiatlodzielacy 6 oraz element roz¬ praszajacy 7 dla swiatla przechodzacego. Elemen- 35 tern rozpraszajacym 7 jest matówka plasko-równo* legla.

Dzialanie glowicy przedstawianej na fig. 1 jest nastepujace: wysylana przez zarówke ze zwierciad¬ lem elipsoidalnym 1 wiajzka swietlna przechodzi 40 kolejno przez filtr cieplny 2, filtr korekcyjny wy¬ brany z kompletu filtrów 3, przyslone 4, wchodzi przez okienko 9 do srodka mieszacza 5 i pada na element swiatlodzielacy 8 umieszczony na jej dro¬ dze. Element ten dzieli wiazke na dwie: przecho- 45 dzaca i odbita, dzieki czemu zachodzi podwojenie ilosci odbic rozproszonych od wewnetrznych prze¬ ciwleglych powierzchni pobocznky mieszacza 5.

Miejsca w których promien glówny atyka sie • po raz pierwszy z powierzchniami mieszacza oznaczo- 50 no praez At i A3. Tak wymieszane swiajtlo pada nastepnie na plasko-rówtnolegla matówke 7 ulega¬ jac dalszemu rozproszeniu. W ten sposób -cala plaszczyzna przedmiotowa x zostaje oswietlona swiatlem rozproszonym o wysokiej równomiernosci 55 pod wzgledem rozkladu natezenia i. wymaganej barwy swiatla. Obiektyw 8 odwzorowujje obraz plaszczyzny przedmiotowej % w plaszczyznie obra¬ zowej 7C\ W przykladzie wyjkonamia przedstawionym na 60 fig. 2 glowica) zaopatrzona jest w mieszaicz swiatla, w którym element swiatlodzielacy 6 jest usytuo¬ wany pod katem wzgledem okienka wejsciowego f mieszacza 5 w plaszczyznie przeehodz^cej przefc jego dwie przecdwlegle krawedzie. 'Powoduje to, * te promien glówny po rozdzieleniu pada na dwie \5 sasiednie powierzchnie pobocznicy mieszacza w miejsca oznaczone-Ax i A^ a nastepnie po odbiciu od tych powierzchni trafia na,powierzcihnie prze¬ ciwlegle, w" miejsca) ozr^caone A2 i A4. fW rozwiazaniV weidlyg,-fig. 3 glowica zawiera dwaoswietlacie, i': komplet filtrów korekcyjnych 10 do korekcji barw metoda ajjl|[ytywjna....PiZiiaJ9oe tej glowicy jest podDibne do dzialania glowicy wedlug fig. 2. Glowica ta umiozldwia szybka, zmiane meito- dy korekcji z suibtraktywnej na addytywna i od¬ wrotnie.

(Na fig. 4 przedstawiony jest mieszaca swiatla 5 z okienkiem usytuowanym na krawedzi, -co powo¬ duje, ze promien glówmy po rozdzieleniu za pomoca elementu 6 pada na dwie sasiednie krawedzie w miejsca oznaczone' Aj i A2, a nastepnie po od¬ biciu od nich trafia na przeciwlegle, w miejsca ozaaaczone A3 d A4.

Na fig* 5a i fig. 5b przedstawiono przyklad mie- szacza przezfcaczoriege do róznych formatów nega¬ tywów. Mieszacz jest podzielony na dwie czesci 5a i 5to równolegle do- matówki 7, przy czym jak uwi¬ doczniono na fig. 5a -- obie jego czesoi sa wyko¬ rzystywane lacznie dla wiekszych formatów nega¬ tywów nie przekraczajacych wymiarów aXb, a po zlozeniu, fig. 5b — jest wykorzystywany dla mriej- szych formatów nie przekraczajacych wymiarów cXd. •,";.; -f Glowica filtracyjna^ wedlug wyna4a$ku vstanowi, integralna czesc .powiekszalnika lub zespól wy¬ mienny.

Wedlug innego przykladu wykonania mieszacz swiaitla ma ksztalt graniastoislujpa lub walca.

Ponadto, w -przypadku gdy nie jest wymagana szczególnie wysoka równomiernosc pod wzglejdem rozkladu natezenia i barwy swiatla w mieszaczu 7 205 6 nie stosuje sie elementu swaatlodzielacego 6, tak ze wiazka swiatla bialego lub barwinego pada bezpo¬ srednio na wewnetrzna powierzctaie pobocanicy mieszacza. \ , "~"^\ Zastrzezenia pa t,em to w e '>, 1. Glowica filtracyjna do korygowania b^arw w procesie wykonywania powiekszen pozytywowych io z barwnej blcny negatywowej lub diapozyitywu barwnego meto\da sufbtrakitywna lub addyitywma, znamienna tym, ze zawiera mieszacz swiatla (5) w ksztalcie ostroslupa o podstawie wielokatnej, badz tez majacy ksztalt stozka, zawierajacy ele- 15 ment swiatlodzielacy (6) umieszczony w poblizu jego wierzcholka, w biegu swiaitla wysylanego przez zródlo swiatla (1). &. Glowica wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze przed miesizaczem swiatla (5) umieszczone sa dwa 20 oswietlacze, jeden z komipleltem filtrów sujbtrak- tywnych (3)9 drugi z kompletem fij/trow adidytyw- nych (10). 3. Glowica wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze przed mieszaczem swiatla (5) umieszczone sa trzy 25 oswietlacze, kazdy z jednym z kompletu ffltfrem addyitywnym. 4. Glowica wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze przed mieszaczem swiaitla umieszczone sa czftery oswietlacze, jeden z kompletem filtrów suibitrak- ao tywnych, a trzy pozostale 'zawieraja po jednymi filtrze addyltywtnym. ._....¦ 6. Glowica wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze mieszacz swiatla (5) sklada sie z dwóch czesci (5a), (5b) umozliwiajacych dostosowanie mdeszacza do 35 róznych formatów negatywów, przy czyim podzial mieszacza jest dokonany w plaszczyznie poziomej.117 205 Fig.4 fi>2 Rg.5b Rg.5a UZGrai. Z*d Nri — SS6/ft2 *5+Cl egz. A4 CtiM ieo il

Claims (1)

1. Zastrzezenia pa t,em to w e '>, 1. Glowica filtracyjna do korygowania b^arw w procesie wykonywania powiekszen pozytywowych io z barwnej blcny negatywowej lub diapozyitywu barwnego meto\da sufbtrakitywna lub addyitywma, znamienna tym, ze zawiera mieszacz swiatla (5) w ksztalcie ostroslupa o podstawie wielokatnej, badz tez majacy ksztalt stozka, zawierajacy ele- 15 ment swiatlodzielacy (6) umieszczony w poblizu jego wierzcholka, w biegu swiaitla wysylanego przez zródlo swiatla (1). &. Glowica wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze przed miesizaczem swiatla (5) umieszczone sa dwa 20 oswietlacze, jeden z komipleltem filtrów sujbtrak- tywnych (3)9 drugi z kompletem fij/trow adidytyw- nych (10). 3. Glowica wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze przed mieszaczem swiatla (5) umieszczone sa trzy 25 oswietlacze, kazdy z jednym z kompletu ffltfrem addyitywnym. 4. Glowica wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze przed mieszaczem swiaitla umieszczone sa czftery oswietlacze, jeden z kompletem filtrów suibitrak- ao tywnych, a trzy pozostale 'zawieraja po jednymi filtrze addyltywtnym. ._....¦ 6. Glowica wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze mieszacz swiatla (5) sklada sie z dwóch czesci (5a), (5b) umozliwiajacych dostosowanie mdeszacza do 35 róznych formatów negatywów, przy czyim podzial mieszacza jest dokonany w plaszczyznie poziomej.117 205 Fig.4 fi>2 Rg.5b Rg.5a UZGrai. Z*d Nri — SS6/ft2 *5+Cl egz. A4 CtiM ieo il