Przedmiotem wynalazku jest elektryczny uklad przeznaczony do oburecznego sterowania maszyn i urzadzen.Stosowane uklady do oburecznego sterowania maszyn i. urzadzen maja na celu zapewnienie cal¬ kowitego bezpieczenstwa obslugujacym.W zaleznosci od funkcji, jaka spelniaja urzadze¬ nia i maszyny oraz od stopnia zagrozenia obslugi, uklady budowane sa jako szeregowe proste (xi • xt = 1) lub z ograniczeniem czasowym (im¬ pulsowe) xi • x8 = 1 w czasie tx, jezeli róznica czasu miedzy sygnalami xi = 1 i x2 = 1 jest mniejsze od tx.Wymienione rozwiazania posiadaja pewne wady, jak na przyklad mozliwosc zablokowania na stale jednego przycisku i operowanie drugim lub impul¬ sowe dzialanie ukladu sterowania w czasie okolo 1 sekundy.* W ukladzie wedlug wynalazku dwie diody pro¬ stownicze sa polaczone wzajemnie przeciwsobnie oraz lacza sie z obwodem RC przekaznika glów¬ nego w punkcie ich zwarcia. Wyjscie ukladu jest sprzezone przez trzecia diode w punkcie laczacym minus kondensatora z cewka przekaznika glówne¬ go w kierunku przewodzenia, a przyciski startowe posiadaja jedna pare styków czynnych i sa usy¬ tuowane równolegle w stosunku do przewodu zasi¬ lajacego uklad napieciem bezpiecznym.Uklad wedlug wynalazku charakteryzuje sie uni¬ wersalnoscia, zarówno wobec budowy, konstrukcji 2 i napedu obrabiarki lub urzadzenia, jak równiez wobec rodzaju wykonywanych operacji — dlugosci, czestotliwosci cyklu pracy.Uklad moze byc montowany w formie przystaw- 5 ki do urzadzenia oraz moze byc zainstalowany bez¬ posrednio w glówny uklad sterowania urzadzenia lub obrabiarki.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku w ujeciu schema- !• tycznym.Uklad zbudowany jest z dwóch przycisków a, b o jednej parze styków czynnych, diod Di, D2, D8 prostowniczych, przekazników 1P glównego i 2P pomocniczego, posiadajacych po jednej parze sty- w ków czynnych oraz z obwodu RC.Przyciski a i b pracuja w ukladzie równoleglym.Przycisk a, od strony beznapieoiowej, polaczony jest szeregowo ze stykami 2Pi i 1P1# Przycisk b jest polaczony szeregowo z przekaznikiem 2P pomocni- *• czym. Bezposrednio na stronie beznapieoiowej przy¬ cisków a i b wlaczone sa odpowiednio diody Di i Dj prostownicze w taki sposób, ze kierunek prze¬ wodzenia prowadzi od przycisków a i b. Strony za¬ porowe diod Di i D2 sa zwarte i jednoczesnie sta- M nowia wyprowadzenie obwodu RC. Kondensator C i przekaznik 1P glówny sa polaczone szeregowo.Rezystor R stanowi galaz równolegla (bocznikuje) dla przekaznika 1P glównego i kondensatora C.Wyjscie W ukladu stanowi styk lPi przekaznika * 1P glównego. Wyjscie W ukladu jest zwarte dioda 117 134 /117 134 D3 z minusem kondensatora C (cewka przekaznika 1P glównego). Kierunek przewodzenia na diodzie D3 prostowniczej prowadzi do przekaznika 1P glów¬ nego.Operator urzadzenia lub obrabiarki, wciskajac jednoczesnie przyciski a i b, z dopuszczalnym opóz¬ nieniem okolo 0,5 sekundy, powoduje poprzez ich czynne styki podanie napiecia do ukladu i uru¬ chomienie przekaznika 2P pomocniczego oraz prze¬ kaznika 1P glównego. Zwarte czynne atyki prze¬ kazników 2P i 1P oraz przycisku a umozliwia po¬ danie napiecia na wyjscie W ukladu i jednoczesnie spowoduja podtrzymanie przekaznika 1P glównego, który bez sprzezenia wyjscia W dioda D3 z minu¬ sem kondensatora C przekaznika 1P glównego dzialalby impulsowo, powodujac równiez impul¬ sowy sygnal na wyjsciu W.Napiecie bedzie sie utrzymywac na wyjsciu W ukladu do chwili, gdy przynajmniej jeden z przy¬ cisków a, b zostanie zwolniony. Zwolniony przy¬ cisk a spowoduje bezposrednie przerwanie obwodu zasilania. Zwolniony przycisk b wylaczy przekaz¬ nik 2P pomocniczy i ten stykami 2Pi równiez spo¬ woduje przerwanie obwodu zasilania.W przypadku próby uruchomienia urzadzenia tylko przyciskiem a, napiecie podane do ukladu uruchomi przekaznik 1P glówny. Czas dzialania przekaznika 1P glównego niezalezny jest od stalej czasu obwodu RC i jako optymalny winien zawie¬ rac sie w granicach 0,5—1 sekundy. Przekaznik 2P pomocniczy w tym czasie nie zostanie uruchomiony, dzieki blokowaniu dioda D2. Styk 2Pi pozostanie rozwarty, napiecia na wyjsciu W nie bedzie. Po uplywie okolo 0,5 sekundy zwolni przekaznik 1P glówny i rozewrze sie styk lPi. Jezeli przycisk a zostanie zwolniony, kondensator C rozladuje sie przez rezystancje R i uklad wraca do stanu wyj¬ sciowego.Jezeli przycisk a zostanie zablokowany, próba uruchomienia przyciskiem b spowoduje podanie napiecia na przekaznik 2P pomocniczy i zwarcie styków 2Pi. Przekaznik 1P glówny nde zadziala, 10 15 20 25 30 39 40 poniewaz podane uprzednio napiecie przyciskiem a naladowalo kondensator C, który w tyim stanie stanowi teraz przerwe w obwodzie zasilania prze¬ kaznika 1P glównego. Styk 1P4 pozostanie roz¬ warty, napiecia na wyjsciu W nie bedzie.W przypadku próby uruchomienia urzadzenia tylko przyciskiem b, naciecie podani do ukladu uruchomi przekaznik 2P pomocniczy oraz 1P glów¬ ny, styki lPi i 2PX zostana zwarte, lecz dzieki blo¬ kujacemu dzialaniu diody Di, napiecia na wyjsciu W ukladu nie bedzie. Przy zwolnieniu oraz bloko¬ waniu tylko przycisku b uklad zachowuje sie ana¬ logicznie jak w przypadku dzialania przycisku a.Dioda D3 separuje wyjscie W od obwodu RC.Elektryczny uklad wedlug wynalazku zapewnia operatorowi calkowite bezpieczenstwo prafcy, po¬ niewaz uklad zasilany jest napieciem bezpiecznym i start urzadzenia lub obrabiarki mozliwy jest je¬ dynie przy oburecznym wcisnieciu przycisków.Start nie nastapi jednak, jezeli jeden przycisk jest zablokowany. A wiec obrabiarka lub urzadzenie pracuje, jezeli operator wciknie i trzyma oba przy- cisiki, niezaleznie od czasu trwania cyklu pracy, przy czym cykl pracy mozna w kazdej chwili przerwac przez zwolnienie jednego przycisku.Zastrzezenie patentowe Elektryczny uklad sterowania maszyn i urzadzen, skladajacy sie z przycisków sterujacych, diod pro¬ stowniczych, przekazników i obwodu RC, znamien¬ ny tym, ze diody (Di, D2) prostownicze sa pola¬ czone z soba przeciwsobnie i z obwodem (R, C) dla przekaznika (1P) glównego w punkcie ich zwar¬ cia, oraz wyjscie (W) ukladu jest sprzezone przez diode (D8) prostownicza w punkcie laczacym minus kondensatora (C) z cewka przekaznika (1P) glów¬ nego w kierunku przewodzenia, a przyciski (a i b) startowe posiadaja kazdy jedna pare styków czyn¬ nych i sa usytuowane równolegle w stosunku do przewodu zasilajacego uklad napieciem bezpiecz¬ nym.H.« ! : 1 .»¦ 0^0 * r-^f ——= WV H6 bot 19 W WZGraf. Z-d 2 — 739/82 — 110 + 15 Cena zl 100 PL