Wynalazek dotyczy sposobu i urzadze- przejrzystosci rysunku; fig. 2 — czesciowy nia do sortowania i rozdzielania na po- przekrój podluzny urzadzenia wzdluz linji szczególne skladniki mieszaniny minera- 2—2 fig. 1 w powiekszeniu; fig. 3 — takiz lów, a zwlaszcza mieszaniny, której czast- przekrój wzdluz limjji 3—3 fig. 1; fig. 4 — ki róznia sie znacznie swemi wymiarami, widok zgóry w powiekszeniu konca stolu o lecz malo róznia sie ciezarem wlasciwym, ruchu zwrotnym; fig. 5 — czesciowy prze- Rysunek unaocznia przyklad wykona- krój poprzeczny stolu wzdluz linji 4—4 nia wynalazku; fig. 1 wskazuje widok zgó- fig. 4; fig. 6 — widok stolu w perspekty- ry w czesciowym przekroju urzadzenia do wie; fig. 7 — czesciowy przekrój poprzecz- sortowania i rozdzielania mieszaniny mine- ny wzdluz linji 7—7 fig. 4; fig. 8 —• takiz ralów, przyczem niektóre czesci urzadze- przekrój wzdluz linji 8—8 fig. 4; fig. 9 — nia zostaly pominiete w oelu zwiekszenia widok zboku zmniejszonego sitolu, pokaza-nego na fig. 1; fig. 10 — czesciowy widok zjpoku przyrzadu jiruchomiajacego stól; lig. 11 wskazuje w zarysie przyklad po¬ dzialu stolu ma odcinki; fig. 12 —widok zgóry innej odmiany urzadzenia, uwidocz¬ nionego na fig. 1; fig. 13 — czesciowy prze¬ krój poprzeczny wzdluz linji 13—13 fig. 12; fig. 14 — jeden ze szczególów w prze¬ kroju wzdluz linji 14—14 fig. 12.Sortowana mieszanina mineralów moze skladac sie z kawalków o ostrych krawe¬ dziach, ziarn, odlamków, a nawet pylu, przyczem poszczególne czastki moga za¬ wierac rozmaite mineraly.Jednak urzadzenie do sortowania i roz¬ dzielania tej mieszaniny przeznaczone jest wlasciwie do rozdzielania czastek miesza¬ niny, Iktóre róznia sie znacznie swemi wy¬ miarami, lecz wzglednie malo róznia sie ciezarem wlasciwym.Takie urzadzenie nadaje sie zwlaszcza do sortowania mieszaniny wegla zanieczy¬ szczonej skala rilonna, dostarczanej bezpo¬ srednio z szylbów, przyczem odpady (ska¬ la plonna) zostaja calkowicie oddzielone od wegla.Zaznaczyc nalezy, ze stosowanie urza¬ dzenia nie wymaga uprzedniego sortowa¬ nia wegla wedlug wielkosci kawalków, nie¬ zbedne jest jedynie kruszenie lub usuwa¬ nie zbyt wielkich bryl wegla.Ze wzgledu na koniecznosc zmniejsze¬ nia kosztów wlasnych w celach konkuren¬ cyjnych, sortowanie mineralów przedsta¬ wia znaczne trudnosci, zwlaszcza w razie sortowania mieszaniny, która posiada sklad powyzej przytoczony.Sortowanie tej mieszaniny wymaga za¬ stosowania osobnego urzadzenia, odmien¬ nego od stosowanych przy sortowaniu mie¬ szaniny drobno mielonych mineralów, lub mieszaniny, czastki której róznia sie znacz¬ nie swym ciezarem wlasciwym; wreszcie mieszaniny starannie rozsortowanej po¬ przednio zapomóca isit wedlug wielkosci czastek.Urzadzenie nadaje sie do sortowania i rozdzielania mieszaniny, której kawalki mineralów znacznie róznia sie swa wielko¬ scia, zwlaszcza wegla, dostarczanego bez¬ posrednio z szybów, polegajace na calko- witem oddzielaniu odpadów od wegla, przyczem wegiel uprzednio nie jest sorto¬ wany w ten lub inny sposób.Urzadizenie przeznaczone jest do sorto¬ wania i rozdzielania mieszaniny minera¬ lów, których wymiary kawalków wahaja sie w granicach od IGO nim, az do mialu i pylu weglowego, wobec czego wieksze bry¬ ly winny byc uprzednio pokruszone odpo¬ wiednio.Przy stosowaniu zas znanych urzadzen tego rodzaju mieszanina mineralów podle¬ ga bamdzo scislemu sortowaniu wstepne¬ mu zapomóca sit i poprzedza wlasciwe od¬ dzielanie wegla od odpadów.Jako przyiklad mozna przytoczyc naste¬ pujacy przebieg wstepnego sortowania za¬ pomóca sit, mianowicie wegiel zostaje roz- sortowany na gatunki nastepujace: od 50 mm do 37,5 mm; od 37,5—25 mm; 28—12,6 mm; 12,6—6,3 mm; 6,3—3,1; 3,1—1,6 mm, wreszcie wegiel ponizej 1,6 mm izostal roz- soirtowany na kilku gestszych sitach.Kazdy z wyzej przytoczonych gatun¬ ków wegla podlegal nastepnie odrebnemu sortowaniu i oddzielaniu od odpadków, za¬ pomóca odpowiedniej ilosci stolów o ruchu zwrotnym.Takie sortowanie wymaga zastosowa¬ nia co najmniej siedmiu do osmiu sit o roz¬ maitej gestosci oczek oraz siedmiu do osmiu stolów o iruchu zwrotnym, dostoso¬ wanych do oddzielania od odpadów po¬ szczególnych gatunków wegla, co tworzy lacznie. 14 lub wiecej nawet stolów oraz tylez przebiegów sortowania.Urzadzenie niniejsze czyni zbedne.sto¬ sowanie sit oraz licznych stolów o ruchu zwrotnym i zastepuje liczne sita i stoly za¬ pomóca jednego stolu o ruchu zwrotnym znacznych wymiarów, zajpomoca którego — 2 —odbywa sie wydzielanie odpadów z mie¬ szaniny wegla, dostarczanej bezposrednio z szybów.Nalezy zaznaczyc jednak, ze zrosty, zawierajace jednoczesnie wegiel i odpady, niedajace sie rozdzielic zapomoca ruchów zwrotnych stolu, zostana wlaczone do jed¬ nego z gatunków wegla lub do odpadów, w zaleznosci od ciezaru wlasciwego danego zrostu, zaleznego zkolei od zawartosci w nim wegla lub odpadów.Powyzsza niedokladnosc oddzielania wegla, od odpadów nie daje sie usunac w zaden sposób przy stosowaniu stolów o ru¬ chu zwrotnym lub sit i wymaga uzycia o- sobnych przyrzadów do kruszenia czastek, zawierajacych wegiel wraz z odpadami, po- czem wytworzona zapomoca tych przyrza¬ dów mieszanina czastek wegla i odpadów zostaje rozdzielona na stolach o ruchu zwrotnym.Rozdzielanie moze byc dokonane zapo¬ moca osobnego stolu i nie wplywa zasad¬ niczo na sortowanie glównej masy wegla.Mieszanina wysyptuje sie z leja zasila¬ jacego na stól o ruchu zwrotnym wpoblizu jego tylnego konca, przyczem pozadane jest, by szierokosc leja zasypowego byla równa szerokosci konca stolu.Zasilanie stolu mieszanina regulowane jest ..tak, aby sortowana mieszanina two¬ rzyla niezwlocznie po'nasypaniu jej na ko¬ niec stolu warstwe o dosc znacznej grubo¬ sci, poczerni ta warstwa przesuwa sie wzdluz stolu i zostaje stopniowo rozsorto- wana i rozdzielona na kilka warstw.Przesuwanie mieszaniny wzdluz stolu, sortowanie jej oraz ukladanie na poszcze¬ gólne warstwy, skladajace sie np. z we¬ gla i odpadów, uskutecznia sie zapomoca zwrotnego ruchu w kierunku podluznym odpowiednio uksztaltowanego stolu, któ¬ rego spód wyposazony jest w liczne otwo¬ ry, przez któife przedostaje sie do warstwy sortowanej mieszaniny sprezone powietrze wtlaczane od dolu, rozdzielajace sie na liczne strumienie, przeplywajace przez te warstwe i ukladajace ja na poszczególne warstwy, W ten sposób mieszanina zostaje sorto¬ wana stopniowo w miare przesuwania sie wzdluz stolu.Jedna z dodatnich stron sortowania mieszaniny stanowi szybkie przesuwanie sie jej cala warstwa wzdluz stolu, pola¬ czone z jednoczesnem rozdzielaniem war¬ stwy na poszczególne warstewki, wskutek czego poszczególne mineraly, wchodzace w sklad mieszaniny, usuwane zostaja ze stolu niezwlocznie po ich wydzieleniu sie z ogólnej masy mieszaniny, pirzez co unika sie przesuwania wzdluz stolu wiekszych ilosci odpadów juz oddzielonych.Wegiel uklada sie podczas sortowania w najwyzszej warstwie, przesuwa sie bez przeszkód wzdluz i zsypuje sie z przeciw¬ leglego konca stolu, przyczem nabywa najwieksza predkosc i natrafia na naij- mniejszy opór ta czesc najwyzszej war¬ stwy, która przesuwa sie ponad srodkiem stolu, wobec' czego przesuwanie wegla, czyli najwiekszej ilosciowo czesci sklado¬ wej mieszaniny, wymaga wzglednie naj¬ mniejszego zuzycia eneiigji.Odpady stanowiace dolna warstwe przesuwaja sie w kierunku poprzecznym i zostaja usuniete ze stolu prawie natych¬ miast po wydzieleniu ich z mieszaniny, W ten sposób droga przebywana przez odpady jest najkrótsza, a wzgledne zuzy¬ cie energji jest równiez nieznaczne, przy¬ czem unika sie przesuwania grubszej war¬ stwy odpadów wzdluz stolu.Powietrze sprezone doprowadza sie do stolu w ten sposób, iz jego ilosc oraz prez¬ nosc, a co zatem idzie zdolnosc podnosze¬ nia, wzglednie unoszenie ku górze poszcze¬ gólnych czastek mieszaniny moga byc re¬ gulowane dowolnie.Jednoczesnie z wtlaczaniem powietrza, stól wykonywa ruchy zwrotne (w kierun¬ ku podluznym), w celu ulatwienia roadzle- — 3 —lania mieszaniny zapomoca sprezanego powietrza, przesuwania jej wzdluz stolu oraz nadania osiadajacym na spodzie od¬ padom odpowiedniego przyspieszenia, po¬ wodujacego dzieki tarciu oraz bezwlad¬ nosci czastek przesuwanie sie ich wpoprzek stolu. Stopniowanie dzialania sprezonego powietrza, zwlaszcza dokladne i dajace sie z latwoscia uskutecznic w kazdym odcin¬ ku stolu regulowanie preznosci i ilosci sprezonego powietrza wraz z ruchem zwrotnym samego stolu, skladaja sie na zespól czynników uskuteczniajacych sorto¬ wanie i rozdzielanie mieszaniny na po¬ szczególne czastki skladowe.Ceche znamienna sitanowi równiez za¬ stosowanie odpowiednio uksztaltowanego stolu, posiadajacego wymiary wzglednie niewielkie w porównaniu do przerabianej ilosci i wymagajacego niewielkiego stosun¬ kowo zuzycia eniergjji na poruszanie zwrot¬ ne, oraz bardzo male zuzycie energji na sortowanie zapomoca sprezonego powie¬ trza, pirzyczem urzadzenie odznacza sie swa wydajnoscia.Stól sklada sie ze spodu wyposazonego w liczne otwory, sluzace do wypuszczania sprezonego powietrza, oraz posiada tylna i boczne scianki, które zapewniaja utrzy¬ manie pozadanej grubosci warstwy, prze¬ suwajacej sie wzdluz stolu.Stól w przyblizeniu ma ksztalt wydlu¬ zonego prostokata, aczkolwiek ten ksztalt moze byc zmieniany w szerokich gjrani- cach i na koncu przednim posiada dosc szeroka przestrzen wolna, stanowiaca uj¬ scie lzejszych skladników.Stól wykonywa ruchy zwrotne wzdluz swej osi symetrji oraz moze byc przechy¬ lany i nastawiany pod katem do poziomu w kierunku poprzecznym, w celu przyspie¬ szenia rozdzielania mieszaniny oraz dosto¬ sowania stolu w pewnych przypadkach do wlasciwosci danej mieszaniny.Stól daje sie równiez nastawiac pod katem do poziomu w kierunku podluznym, zaleznie od warunków pracy i pozadanych wyników.Zaleca sie stosowanie podwójnego sto¬ lu, którego odcinki moga byc nastawiane pod katem w kierunku podluznym i po¬ przecznym.Stól (pojedynczy lub podwójny) wy¬ posazony jest w pionowe przegródki, usta¬ wione w pewnych odleglosciach równole¬ gle do siebie, przyczem te przegródki swe- mi koncami wewnetrznemi dotykaja pio¬ nowej przegródki podluznej, rozgranicza¬ jacej podluzne odcinki stolu, przyczem oba podluzne odcinki podwójnego stolu posia¬ daja zewnetrzne krawedzie boczne nieco podniesione ku górze.Wysokosc przegródek pionowych, usta¬ wionych ukosnie do osi symetrji stolu, wzrasta w kierunku do wewnatrz stolu, przyczem te przegródki koncza sie wpobli- zu bocznych scianek stolu.Dzieki takiemu ustawieniu przegródek pionowych odpady skierowane zostaja po opadnieciu na spód niezwlocznie ku bocz¬ nym sciankom stolu.Boczne scianki stolu zaopatrzone sa w otwory zamykane zasuwkami, dociskane sprezynami w ten sposób, iz przekrój tych otworów moze byc miarkowany dowolnie w celu regulowania przesuwania sie przez otwory odpadów i zapobiegania przedo¬ stawaniu sie (przez nie wegla.Wysokosc ukosnych przegródek piono¬ wych wzrasta ku bocznym sciankom stolu; powyzsze wykonanie przegródek umozli¬ wia utrzymanie jednakowej grubosci war¬ stwy na calej szerokosci stolu, poniewaz w srodkowym, glebszym odcinku stolu predkosc przesuwania sie warstw jest naj¬ wieksza, wobec czego w razie zastosowa¬ nia przegródek jednostajnej wysokosci grubosc przesuwajacej sie warstwy nad srodkowym odcinkiem stolu bylaby naj¬ mniejsza.Pomiedzy pionowemi przegródkami znajduje sie kilka podobnych nieco wyz- — 4 —szych ukosnych przegródek pionowych, które rozdzielaja stól na kilka ukosnych odcinków, zapobiegaja przesuwaniu sie od¬ padów w kierunku równoleglym do osi sy- metrji stolu i ulatwiaja przesuwanie sie ich w kierunku ukosnym ku otworom wypu¬ stowym w bocznych sciankach.Zastosowanie tych przegródek znacz¬ nie zwieksza sprawnosc urzadzenia i za¬ pewnia nalezyte rozdzielenie mieszaniny mineralów na jej skladniki. Zasilanie sto¬ lu mieszanina regulowane jest w ten spo¬ sób, iz ilosc doprowadzanej mieszaniny na¬ lezy scisle dostosowac do calkowitej sprawnosci urzadzenia, oraz moze byc re¬ gulowana w zaleznosci od podzialu mie¬ szaniny na trzy strumienie — podluzny, zlozony z lzejszych skladników mieszani¬ ny oraz dwóch bocznych, unoszacych ciez¬ sze skladniki, wobec czego moze byc utrzy¬ mywana stale jednostajna grubosc warstw wpoprzek stolu.Doprowadzanie sprezonego powietrza do przesuwajacej sie wzdluz stolu miesza¬ niny równiez jest bardzo scisle regulowane zapomóca odpowiednich przyrzadów po¬ mocniczych, w celu zabezpieczenia doklada nego rozdzielenia tej mieszaniny.W tym celu ilosc i preznosc powietrza regulowane sa nietylko w zaleznosci od o- gólnego przebiegu stopniowego rozdziela¬ nia skladników mieszaniny, posuwajacej sie wzdluz stolu, lecz moga byc zmieniane dowolnie w kazdem niemal miejscu spodu, wobec czego mozna usufwac wszelkie nie¬ dokladnosci w sortowaniu, powstajace z tych lub innych powodów w kazdym z po¬ szczególnych odcinków stolu.Regulowanie ilosci i preznosci powie¬ trza mozna równiez uskutecznic zaleznie od ustalonego zgóry podzialu stolu na po¬ szczególne odcinki.Podczas wydzielania z mieszaniny zrostów zawierajacych wegiel z odpadami, nalezy tylko odpowiednio nastawic przy¬ rzady, regulujace doplyw powietrza spre¬ zonego, oraz inne przyrzady pomocnicze, przyczem przy sortowaniu mieszaniny o odrebnych cechach znamiennych, unie¬ mozliwiajacych osiagniecie pozadanych wy¬ miarów zapomoca powyzszego regulowa¬ nia, nalezy zastosowac oczywiscie osobne przyrzady pomocnicze.Pokazany na rysunku stól o ruchu zwrotnym wyposazony jest w spód 1, zao¬ patrzony w liczne otwory i otoczony scian¬ kami 2, 3 i 4. Spód / moze byc jednolity lub tez skladac sie z wiekszej ilosci malych pllytek, ulnidszozonych na odpowiedniej ramie.Przy stosowaniu podwójnego stolu, pokazanego na fig. 1 i 5, spód sklada sie zasadniczo z dwóch odcinków, stykaja¬ cych sie wzdluz osi symetrji stolu, krawe¬ dzie zas moga byc przesuwane w kierunku pionowym w celu umozliwienia nachyle¬ nia spodu w kierunku poprzecznym pod dowolnym katem.Spód / przymocowany jest do usztyw¬ niajacych go pionowych przegródek 7 ko¬ mory powietrznej, boczne zas jego krawe¬ dzie zewnetrzne oparte sa na oeownikach 17, przymocowanych do bocznych scianek 2, 3 stolu.Zwrócone ku sobie boczne krawedzie podwójnego spodu oparte sa na katowni¬ kach 23, przymocowanych do pionowej przegródki 21, umieszczonej wzdluz osi symetrii stolu i zawieszonej zapomoca drazków 24 na poprzecznicach 25, 26 i 27, przyczem gónne konce drazków 24 sa prze¬ suniete przez odpowiednio umieszczone w poprzecznicach otwory i zaopatrzone w nagwintowanie, na które nakreca sie na- srubki 28, któremi nastawia sie przegródki 21. Popraecznice 25, 26 i 27 oparte sa na bocznych sciankach 2 i 3 stolu.Na powierzchni spodu 1 umieszczony jest szereg równoleglych przegródek 37, skierowanych ukosnie do osi symetrji sto¬ lu. Przegródki 37 rozpoczynaja sie przy sciance 4 /ub przegródce 21 i koncza sie w — 5 —pewnym ostepie od bocznych scianek 2 i 3.Pirizy podluznej [przegródce 21 miedzy przegródkami 37 a przegródka 21 pozosta¬ wiony jest odpowiedni odstep, w celu u- mozliwienia nabawiania przegródki 21 w kierunku pionowym.Poniewaz przegródki 37 przeznaczone sa do kierowania wydzielonych z miesza- niniy odpadów i utrzymania jednakowe) grubosci warstwy mieszaniny na calej sze¬ rokosci spodu, wysokosc tych przegródek wzrasta w strone bocznych scianek 2 i 3.Wzrastanie wysokosci przegródek 37 moze byc stopniowe, lub tez gótme krawe¬ dzie przegródek moga przybrac ksztalt schodków (lig. 3, 5, S).W bocznych sciankach 2 i 3 umieszczo¬ ne sa podluzne otwory, przez które usu¬ wane sa z mieszaniny wydzielone odpady, kierowane ku powyzszym otworom zapo- moca przegródek 37 (fig. I, 4).Pomiedzy przegródkami 37 umieszczo¬ ne sa nieco wyzsze przegródki 38, równo¬ legle do przegródek 37 i stykajace sie z bocznemi sciankami 2 i 3 przy bocznych zblizonych do konca stolu krawedziach o- tworów, przez które usuwane sa odpady.Wysokosc przegródek przy bocznych sciankach 2 i 3 jesrt równa wysokosci otwo¬ rów ftak, ze 'wysokosc przegródek nastepu¬ jacych kolejno po sobie (w kierunku prze¬ suwania sie mieszaniny) stopniowo wzra¬ sta, wsfcutek czego wieksze kawalki odpa¬ dów moga przesuwac sie przez jedna lufo nawet kilka przegródek 38, lecz zostana zawsze zatrzymane przy kazdej nastepnej, kawalki zas wegla przesuwaja sie ponad teimi przegródkami ku koncowi stolu.Ostatnie przegródki 38 stanowia jedno¬ czesnie koncowa krawedz qpodu 40, który posiada wskutek tego ksztalt litery V, zwróconej wierzcholkiem ku poprzecznicy 27, pfzyczem wciecie powyzszej krawedzi siega znacznie wiecej wglab stolu ponad Ys jego dlugosci (fig. 1 i.4).Oczywiscie stosunek wciecia krawedzi 40 do dlugosci stolu moze byc zmieniany w zaleznosci od warunków.Przesypujaca sie przez krawedzie 40 najwyzsza warstwa wydzielona, skladaja¬ ca sie z wegla, spada na pochylosc 45 (fig. 1 i 3), zakonczona poprzecznym zesypem 46, poczem przedostaje sie na przenosnik tasmowy 47 lub inny podobny przyrzad.Wydzielone z mieszaniny odjpady prze¬ suwaja sie wporzek sjpodu ku otwoi1am w bocznych sciankach stolu, rozmieszczone w ten sposób, aby zabezpieczyc jak naj- szybsze usuwanie tych skladników naj¬ krótsza droga ze stolu.Ilosc tych otworów oraz ich ksztalt mo¬ ga byc zmieniane w szerokich granicach, w celu dostosowania stolu do danych wa¬ runków. Równiez ilosc usuwanych odpa¬ dów ze stolu przez te otwory moze byc re¬ gulowana dowolnie.Na fig. 6 uwidoczniono z kazdej strony stolu po cztery otwory 71, wyposazone w zasuwki umozliwiajace regulowanie ilosci odpadów, przesuwajacych sie przez te o- twory i pokazane szczególlowo na fig. 1, 2, 3, 5 i 8.Otwory 71 rozstawione sa odpowiednio do rozmieszczenia ukosnych przegródek 37 i 38 tak, iz przesuwajace sie odpady wzdluz przegródek wypadaja temi otwora¬ mi nazewnatrz; w tym celu szerokosc otwo¬ rów 71 jest niewiele mniejsza od odstepów miedzy przegródkami 38 mierzonych wzdluz bocznej scianki 2 lub 3.Szerokosc otworów 71 mozna regulo¬ wac zapomoca zasuwek 65 (fig. 2 i 4), przymocowanych do bocznych scianek 2 i 3 srubami, które moga sie pnzesuwac w podluznych wycieciach 66, wykonanych w zasuwkach 65. Zasuwki 65 umieszczone sa tak, iz nasuwaja sie na otwór 71 od stro¬ ny tylnego konca stolu.Zapomoca nasuwania zasuwek 65 moz¬ na zmieniac dowolnie szerokosc otworów 71, co umozliwi regulowanie ilosci odpa- — fc —dów, przesuwajacych sie przez otwory 71, w celu nalezytego wydzielenia tych odpa¬ dów z mieszaniny sortowanej.Wysokosc otworów 71 równiez mozna regulowac zapomoca zasuwek, sluzacych do zmieniania wysokosci tych otworów, czyli regulowania grubosci warstwy odpa¬ dów, przesuwajacej sie przez te otwory, w celu usuniecia tych odpadów przy jedno- czesnem zapobieganiu przedostawania sie przez te otwory wegla.Zasuwki 72 (fig. 2) przymocowane sa do bocznych scianek 2 i 3 ponad otworami 71 zapomoca sirulb, przesuwajacych sie w pionowych wycieciach 73, wykonanych w tych zasuwkach 72, wobec caego przy na¬ suwaniu zasuwek na otwory 71 zmienia sie nietylko wysokosc otworów 71, lecz i grubosc przesuwajacej sie przez nie war¬ stwy odjpadów.Kazdy z otworów 71 wyposazony jest w zamkniete koryto 74 (fig. 1), skladajace sie z dna 75, górnej scianki 76 i scianek bocznych 77 i 78. Zewnetrzny koniec kory¬ ta 74 zaopatrzony jest w klape 79, zawie¬ szona u góry na zawiasach 80. W klapie 79 osadzony jest trzpien 81, na który moz¬ na nakladac, w razie potrzeby, ciezarki 82, obciazajace klapy i regulujace w ten sposób ilosc i szybkosc przesuwajacych sie przez koryto 74 odpadów.Klapa 79 otwiera sie wówczas, gdy na¬ cisk nagromadzonych w korycie odpadów przezwyciezy obciazenie klapy.W ten sposób wydzielone z mieszaniny odpady osiadaja na spodzie i nastepnie, wsikutek zwrotnego ruchu stolu, przesuwa¬ ja sie ukosnfe wpoprzek spodu w odste¬ pach miedzy przegródkami 37 i 38, które skierowuja odpady ku otworom 71.Odpowiednie nastawienie zasuwek 65 i 72 onaz obciazenie klap 79 umozliwia po¬ zadane regulowanie przesuwania sie odpa¬ dów przez otwory 71 tak, iz warstwa od¬ padów wypelnia calkowicie otwory 71, pfzyczem zapewniane jest calkowite usu¬ niecie ze spodu odpadów przy "jednocze- snem zabezpieczeniu wypadania wegla przez otwory 71.Klapy 79 sluza jednoczesnie do regulo¬ wania zapomoca otworów 71 ilosci powie¬ trza doplywajacego do warstwy minera¬ lów.W celu dodatkowego zabezpieczenia wy¬ padania wegla otworami 71 zastosowane jest wtlaczanie sprezonego powietrza przez te otwory w kierunku odwrotnym do prze¬ suwajacych sie odpadów.W tym celu glówny przewód 88 spre¬ zonego powietrza, zasilajacy stól, wyposa¬ zony jest w odgalezienia 85, 86, laczace sie z podluznemi przewodami 89 i 90, u- mieszczonemi z obu stron nieco ponad sto¬ lem (fig. 1, 2, 3, 5 i 9).Przewody 89 i 90 przymocowane sa do poprzecznych belek 91, zawieszonych na drazkach 92 i zaopatrzone w otwory 93, wykonane na dnie tych przewodów ponad kazdem z koryt 74. Przewody 89 i 90 po¬ laczone sa z korytami 74 zapomoca giet¬ kich rur 94 i stozkowych nasad 95.Doplyw powietrza rurami 94 moze byc regulowany w dowolny sposób, np: zapo¬ moca pasków 96 zaciaganych na rurze 95.W ten sposób ilosc i preznosc powietrza doprowadzanego do kazdego z koryt 74 mozna regulowac w zaleznosci od danych warunków.Sprezystosc gietkiej rury 94 umozliwia polaczenie nieruchomych przewodów 89 i 90 z korytami 74, wykonywajacemi ruch zwrotny wraz ze stolem.W celu nalezytego skierowania spre¬ zonego powietrza, wtlaczanego przez o- twory 71, mozna (zastosowac rozmaite przy¬ rzady pomocnicze, ftp. pólki 97 (fig. 4 i 7), przykrywajace katy utworzone przez prze¬ gródki 38 i scianki boczne 2 i 3 i umie¬ szczone tuz ponad otworami 71.Te pólki zapobiegaja przedostawaniu sie do otworów 71 Warstewek wegla prze¬ suwajacych sie ponad pólkami oraz skie- — 7 —rowuja sprezone powietrze, wtlaczane o- tworanii 71, w kierunku wprost odwrotnym do kierunku posuwania sie odpadów. Do uszczelnienia szczeliny, znajdujacej sie miedzy zasuwka 65, a scianka 77 koryta 74, sluzy sprezysta klapa 99a (fig. 4), przymocowiana do scianki 77.Preznosc powietrza oraz natezenie z jakiem powietrze wtlaczane jest pod war¬ stwe mieszaniny przez otwory w spodzie stolu, mozna regulowac w najrozmaitszy sposób, /w zaleznosci od danych warun¬ ków.Doswiadczenia, dokonane z wielu ro¬ dzajami mieszanin mineralów, wykazaly, iz najwieksze natezenie strumieni powie¬ trza sprezonego nalezy stosowac przy tyl¬ nym koncu stolu, co zostalo uwzglednione nalezycie w niniejszym przykladzie, mia¬ nowicie znaczna czesc powierzchni tylnego konca spodu wyslawiona jest na najsilniej¬ sze dzialanie sprezonego powietrza.Na fig. 11 uwidoczniony jest w zarysie podzial spodu stolu na odcinki, przyczem a jest to odcinek, w którym natezenie stru¬ mieni sprezonego powietrza jest najwiek¬ sze, po którym nastepuja kolejno odicinki b i c o stopniowo zmniejszajacem sie nate¬ zeniu strumieni powietrza sprezonego.Nalezy zaznaczyc jednak, ze wzgledne natezenie strumieni sprezonego powietrza oraz podzial spodu na odcinki mozna zmie¬ niac w szerokich granicach, leoz w wielu przypadkach wskazane jest stosowanie stopniowo coraz to mniejszych preznosci oraz ilosci powietrza w miare posuwania sie sortowanej mieszaniny wzdluz stolu przy jednoczesnem wystawieniu znacznej czesci tylnego konca spodu na najsilniej¬ sze strumienie sprezonego powietrza.Regulowanie natezenia strumieni spre¬ zonego powietrza mozna uskuteczniac z la¬ twoscia zapomoca odpowiedniego przyrza¬ du oraz w bardzo szerokich granicach, przyczem regulowanie moze dotyczyc wzglednie malej i dowolnej powierzchni ^podu, niezaleznie w dodatku od podzialu stolu na odcinki.W ten sposób, po dokonaniu pewnych prób, umozliwiane jest szybkie i dokladne usuniecie wszelkich nieprawidlowosci w dzialaniu sprezonego powietrza w dowol- nem miejscu powierzchni stolu.W tazie utworzenia sie martwych miejsc, w których dzialanie sprezonego po¬ wietrza jest niewystarczajace do rozdzie¬ lania mieszaniny na poszczególne war¬ stewki, lub odwrotnie, miejsc o nadmier- nem natezeniu strumieni powietrza spre¬ zonego, powodujacych ponowne mieszanie sie rozdzielonych juz poprzednio skladni¬ ków mieszaniny, mozna natychmiast zasto¬ sowac odpowiednie srodki, sluzace do u- suniecia powyzszych niedokladnosci.Przyrzad sluzacy do osiagniecia po¬ wyzszego celu jest bardzo prosty w swej budowie i bardzo skuteczny w dzialaniu.Spód 1 stolu przymocowany jest do pionowych przegródek 7 (fig. 2, 4 i 7), roz- mieszozonych w pewnych odstepach rów¬ nolegle do siebie, przyczem przegródki 7 winny byc rozmieszczone tak, aby kazdej z przegródek 38 odpowiadala jedna prze¬ gródka 7, umieszczona bezposrednio pod nia i w jednej plaszczyznie. W ten sposób pod spodem utworzony jest caly szereg po¬ szczególnych komór powietrznych. Dolne krawedzie przegródek 7 opieraja sie o plaskowniki 98. Pomiedzy przegródkami 7 umieszczone sa przesuwane plytki 99, o- pierajace sie na plaskownikach i zamoco¬ wane sa zapomoca klamer 100 i srub lOOa.Ilosc plytek 99 oraz rozmieszczenie ich jest dowolne i zalezy od danych warun¬ ków. Zamiast przesuwanych plytek 99, re¬ gulujacych doplyw do komór sprezonego powietrza, mozna umiescic na plaskowni¬ kach 98 jednolite dno blaszane, zaopatrzo¬ ne w odpowiednia ilosc otworów, które mozna dowolnie zamykac lub otwierac.W razie zastosowania jednolitego dna, tworza sie poszczególne komory powietrz- — 8 —ne, oddzielone calkowicie od ogólnej ko¬ mory powietrznej i laczace sie z takowa tylko zapomoca powyzszych otworów.Ilosc niezamknietych otworów okresla ilosc powietrza sprezonego w kazdej z po- sizczególnych kotmór.Komory powietrzne, utworzone pinzez ukosne przegródki 7 i odpowiednie dna, mozna dowolnie zmniejszac przez zasto¬ sowanie dodatkowych przegródek piono¬ wych, umieszczonych miedzy przegródka¬ mi 7 i — prostopadlych ku nim lub skiero¬ wanych pod katem.W ten sposób poszczególne komory moga miec dowtalna wielkosc. Stól wypo¬ sazony jest w przyrziad zasilajacy, dostar¬ czajacy mieszanine mineralów na tylny koniec spodu, oraz w przyrzady pomocni¬ cze, sluzace do regulowania zasilania sto¬ lu, w celu utrzymywania stale jednakowej grubosci warstwy mieszaniny.Przyrzad sklada sie z leja 101 (fig. 2) o pochylych sciankach 104, zaopatrzonego u dolu w otwór 105, w którym obraca sie wal 106, osadzony w lozyskach, przymoco¬ wanych do scianek leja. Na koncach walu 106 nasadzone sa taircze 108 i 109, na któ¬ rych umocowane sa plaskie lopatki 107, obracajace sie w pólokraglej oslonie 110.Oslona przymocowana jest jednym koncem do scianki 104 leja. Do drugiego zas konca oslony przymocowany jest zesyp 113, 114, doprowadzajacy mieszanine na tylny ko¬ niec spodu /.Do regulowania ilosci miestzaniny mine¬ ralów, przesuwajacej sie przez zesyp 113, 114, sluza plytki 117, przymocowywane srubami 118 /do dna 113 zesypu w ten spo¬ sób, ze umozliwione jest dostarczanie do¬ wolnej ilosci mieszaniny na kazda polowe spodu, oraz na poszczególne odcinki tylne¬ go konca spodu, w zaleznosci od nachyle¬ nia polówek spodu ku osi symetrji stolu.Do przymocowywania górnego konca plytki 117 na dnie 113 sluzy sruba 118, o- sadzona w jednym z szeregu otworów, wy* wierconych w tern dnie; w podobny sposób zamocowywa sie dolny koniec plytki 117 zapomoca sruby 120.W ten sposób kazdy z konców plytki 117 zamocowany zostaje niezaleznie jeden od drugiego, co umozliwia skierowanie po¬ zadanej ilosci mieszaniny do dowolnego miejsca tylnego konca spodu.Oczywiscie mozna zastosowac wieksza ilosc plytek 117, przyczem najwiecej mie¬ szaniny zwykle kieruje sie na srodkowy najnizszy odcinek tylnego konca spodu, przyczem ta ilosc moze byc dowolnie zmie¬ niana zaleznie od warunków.Sposób umocowania stolu na podstawie oraz nadawanie mu ruchu zwrotnego w kierunku osi symetnji sa scisle polaczone z nastawianiem pochylenia spodu w kie¬ runku podluznym, co jest uwzglednione w wykonaniu przyrzadów pomocniczych, sluzacych do tego celu i zastosowanych w przykladzie wykonania, przyczem pochy¬ lenie spodu w kierunku podluznym moze byc zmieniane i nawet odwracane.W niniejszym przykladzie stól jest po¬ chylony w kierunku posuwania sie miesza¬ niny mineralów, przyczem posiada przy¬ rzad pomocniczy, sluzacy do zmieniania kata pochylenia stolu, oraz wykonywa jed¬ nostajny ruch zwrotny w kierunku podluz¬ nym.Nalezy zaznaczyc, ze szybkosc oraz od¬ chylenie zwrotnego ruchu stolu mozna równiez zmieniac zapomoca odpowiednich przyrzadów pomocniczych.Rama 130 (fig. 2, 3, 5 i 6), skladajaca sie z podluznych belek 131, 132, poprzecz¬ nie 133 oraz przekatnie 134, zawieszona jest na czopach górnych konców wahaczy 1^1, 138, dolnemi koncami osadzonych ob¬ rotowo zapomoca czopów w lozyskach 139, 140, które sa umocowane na górnych krawedziach podluznych scianek 141, 142 glównej komory powietrznej 143.Rama 130, zawieszona w ten sposób i polaczona ze stolem, moze wykonywac ru-chy zwrotne wzgledem glównej nierucho¬ mej komory powietrznej.Przyrzad pomocniczy, sluzacy do regu¬ lowania nachylenia stolu w kierunku po¬ dluznym wzgledem poziomu, sklada sie z plytek 145 i 146, przymocowanych do tyl¬ nych konców scianek 2 i 3 stolu i polaczo¬ nych zapomoca przegubów z odpowiednie- mi plytkami 147 i 148, umocowamemi na podluznych belkach 131, 132 ramy 130 o- raz z przymocowanych do przeciwleglych konców scianek 2 i 3 lukowych plytek 153, 154, wyposazonych w lukowe wyciecia 155, 156, w których zamocowuija sie zapo¬ moca nasrubków przesuwane sruby 157, o- sadzone nieruchomo w oprawach 158, przymocowanych równiez do podluznych belek 131, 132 ramy 130.Zapomoca odpowiedniego nastawiania i zamocowywania plytek 153, 154 oraz drazków 24 umozliwione jest nastawianie stolu pod kajtem w kierunku podluznym, oraz polówek spodu, wzglednie pojedyn¬ czego spodu w kierunku poprzecznym do osi symebrji stolu.W celu utworzenia szczelnego polacze¬ nia ruchomych czesci stolu miedzy soba wraz z nieruchoma glówna komora po¬ wietrzna, scianki stolu tz rama 130, oraz teijie z bocznemi sciankami komory po¬ wietrznej 143 polaczone sa pasmami 151, 162 gestego plótna lub innego, odpowied¬ niego materjalu.Stól wykonywa skoki w kierunku posu¬ wania sie mieszaniny mineralów pod dzia¬ laniem sprezyn, przyczem te skoki sa wzglednie krótkie, a kierunek ruchu nasta¬ wiany jest dokladnie zapomoca przyrza¬ dów pomocniczych, które sluza jednocze¬ snie do nastawiania stolu w kierunku po¬ dluznym.W tym celu do scianek 2 i 3 przymoco¬ wana jest poprzeczna belka 165, wyposa¬ zona w otwory, w których sa osadzone luz¬ no prety 166 i 167, zamocowane nierucho¬ mo w poprzecznej belce 168, opartej na kolumnach 169, 170, na których umocowa¬ ne sa równiez krazki prowadnicze dwóch przenosników, sluzacych do usuwania od¬ padów.Konce pretów 166, 167, przesuniete przez otwory w belce 165, zaopatrzone sa w nagwintowania i nasrubki 173, 174. Po¬ miedzy zas nasrubkami 173, 174 a po¬ przeczna belka 165 nasadzone sa sprezyny srdbowe 171, 172.W tylnym koncu stolu do scianki 4, w dwóch miejscach wpoblizu scianek 2 i 3, przymocowane jest gietkie ciegno, np. lan¬ cuch 175 (fig. 1 i 10), który opasuje krazek lancuchowy 176, osadzony w widelkach, przytwierdzonych do plaskownika 177, który przymocowany jest do klocka 178, osadzonego na mimosrodzie 179, wprawia¬ nym w ruch zapomoca pasa 180, obracaja¬ cego wal mimosrodu, przyczem plaska sprezyna 181 reguluje ruchy'plaskownika 177.Na fig. 12, 13, 14 pokazana jest inna odmiana stolu, w której kierowanie spre¬ zonego powietrza, zesrodkowanie jego dzialania na mieszanine mineralów, regulo¬ wanie ilosci odpadów, usuwanych ze sto¬ lu przez otwory 71 oraz utrzymanie nale¬ zytego podzialu na poszczególne warstew¬ ki pmzy tych otworach uskutecznia sie w sposób nieco odmienny od poprzednio podanego.Do regulowania ilosci i natezenia stru¬ mieni sprezonego powietrza, wtlaczanego pod warstwe mieszaniny przez otwory w spodzie, zastosowane sa plytki 191, umie¬ szczane pomiedzy przegródkami 7 na pla¬ skownikach 98. Te plytki róznia sie nieco swym ksztaltem oraz sposobem uzycia od poprzednich plytek 99.Do plytek 191 przymocowane sa pio¬ nowe plytki 192, przyczem polaczenie obu plytek wzmocnione jest zapomoca zebe¬ rek usztywniajacych 192a. Plytki 192 sie¬ gaja prawie (z niewielkim luzem) spodu 1, wobec czego zakrywaja niemal calkowi- — 10 —cie przeswit kanalu, tworzonego przez spód 1 i przegródki 7.Poziome plytki 191 moga miec dlugosc dowolna, lub tez mozna stosowac dowolna ilosc krótszych plytek 191, stykajacych sie swemi krawedziami w celu ograniczenia doplywu powietrza. Do umocowywania plytek 191 moga byc uzyte klamry 100 i sruby lOOa.Podobniez plytki 191 mozna rozmiescic w dowolny sposób miedzy przegródkami 7, w celu otrzymania jednostajnego doply¬ wu powietrza sprezonego lub ustalenia niejednakowego doplywu powietrza w roz¬ maitych odcinkach stolu i osiagniecia na¬ lezytego rozdzielania mieszaniny na jej skladniki.Zamiast ukosnych koryt stosowane sa Koryta równolegle do scianek 2, laczace sie z przewodami 89 i 90 zapomoca otworów 193 o ksztalcie wydluzonego prostokata, przyczem dlugosc tego otworu równa jest szerokosci otworu 71 w bocznej sciance stolu.Wskutek tego sprezone powietrze, przedostajace sie przez otwory 71, moze bez trudnosci rozdzielic sie w nalezyty sposób w warstwie tej mieszaniny, co jest wielce pozadane przy sortowaniu wielu rodzajów mineralów o pewnych wlasciwo¬ sciach odrebnych, W tymze celu czesc powierzchni s|podu, przylegajaca do otworu 71 mozna w odpo¬ wiedni sposób przykryc, przyczem wymia¬ ry i ksztalt przykrycia moga byc do¬ wolne.Uwidocznione na fig. 12 plytki 207 przylegaja do przegródek pionowych 38 i przykrywaja czesc powierzchni spodu, która znajduje sie przy polaczeniu prze¬ gródek 38 ze sciankami 2 i 3, wskutek cze¬ go tworzy sie w tern miejscu skierowany ku wewnatrz nierozpraszany strumien po¬ wietrza, jak w innych miejscach spodu, przez wznoszace sie ku górze strumienie tego powietrza. Skierowane ku bocznym sciankom 2 i 3 konce przegródek 38 moga miec sciecia ukosne 208.Zastosowanie plytek 207 oraz uksztal¬ towanie konców przegródek 38 wskazane sa przy przy sortowaniu niektórych mie¬ szanin mineralów, przyczem zapobiegaja zatrzymywaniu oraz gromadzeniu sie od¬ padów w katach, utworzonych przy ze¬ tknieciu sie przegródek 38 ze sciankami 2 i 3.Na powierzchni stolu stale znajduje sie warstwa mieszaniny mineralów, prze¬ suwajaca sie wzdluz i stopniowo rozdzie¬ lajaca sie na poszczególne warstewki. Stól jest stale zasilany mieszanina tak, ze gru¬ bosc warstwy jest zawsze jednakowa, przyczem umieszczone w korycie i w odpo¬ wiedni sposób nastawiane plytki kierow¬ nicze skierowuja pewne ilosci mieszaniny na poszczególne odcinki podluzne tylnego konca spodu, wreszcie najwieksza ilosc mieszaniny zsypuje sie na srodkowy, czyli najnizszy odcinek spodu. Jednoczesnie zo¬ staja dostosowane do warunków poprzecz¬ ne i podluzne nachylenia spodu, wzglednie stolu.Rozdzielanie mieszaniny na poszcze¬ gólne warstewki nastepuje bardzo szybko, co uskutecznia sie na bardzo krótkim od¬ cinku drogi, która przebywa mieszanina wzdluz stolu.Wieksza czesc odpadów osiada na spo¬ dzie, nad niemi zas uklada sie wanstwa wegla. W celu uproszczenia, nastepnie be¬ dzie rozpatrywany pojedynczy stól, lub jedna polowa stolu podwójnego.Odpady, osadzone na czesci powierzch¬ ni spodu, znajdujace sie przed pierwsza przegródka 38, sa skierowane i przesuwa¬ ne ku pierwszemu z otworów 71, wykona¬ nych w bocznej sciance 2, wzglednie 3 stolu.Czesc odpadów opada na powierzchnie spodu, poza pierwsza przegródka 38 lub tez przetacza sie przez górna krawedz tej przegródki, zwlaszcza w odcinkach zblizo- *- 11 —nych ku najnizej polozonym miejscom spa¬ du, poniewaz w tych odcinkach wysokosc przegródek 38 jest równiez najmniejsza.Wieksza ilosc odpadów, które ominely pierwsza przegródke 38, przesuwa sie wzdluz przegródek 37, umieszczonych po¬ miedzy pierwsza a druga, oraz wzdluz tej ostatniej do drugiego zkolei otworu 71.Zwykle odpady wydzielone zostaja z mieszaniny i usuniete przez pierwsze dwa otwory 71, lecz nieznaczna ilosc prze¬ dostaje sie do trzeciej zkolei przegródki 38 i wraz z pewna iloscia drobniejszych czastek usuwa sie przez nastepny otwór 71.W tein sposób mieszanina mineralów stopniowo rozdziela, sie na poszczególne warstewki ciezszych i lzejszych skladni¬ ków, a górna warstwa zawierajaca wegiel przesuwa sie bez przeszkód ku koncowi stolu, przyczem predkosc przesuwania sie tej warstwy jest najwieksza w najnizej po¬ lozonych odcinkach stolu.Ruch zwrotny stolu oraz jego zasilanie mozna uregulowac tak, aby na spodzie znajdowala sie warstwa o jednakowej grubosci (w kierunku poprzecznym do kie¬ runku posuwania sie mieszaniny), przy¬ czem to zadanie ulatwione zostaje przez odpowiednie uksztaltowanie ukosnych przegródek 37 i 38 i jednoczesnie usuwa¬ nieodpadów. s Górna warstwa, skladajaca sie z wegla, jest unoszona do góry i stopniowo oczy¬ szczana zapomoca dzialania sprezonego powietrza oraz zwrotnego ruchu stolu i przesuwa sie wzdluz w kierunku najmniej¬ szego oporu. Skladniki mieszaniny o po¬ srednim ciezarze wlasciwym osiadaja na spodzie najpózniej i usuwaja sie przez najdalej znajdujace sie otwory 71 lub za¬ pomoca osobnego przyrzadu pomocniczego.Czastki mieszaniny, zawierajace zro¬ sty, usuwane sa oddzielnie i skierowane do odpowiednich przyrzadów, przeznaczo¬ nych do kruszenia takich czastek oraz do rozdzielania ich na poszczególne skladniki.W ten sposób prawie niezwlocznie po osadzeniu uskutecznia sie usuwanie odpa¬ dów, przyczem unika sie gromadzenia wiekszych ilosci tychze na powierzchni spodu, oraz przesuwania wzdluz calego stolu, co powodowaloby zbedne zuzycie energji oraz umozliwialoby ponowne mie¬ szanie sie odpadów z weglem.Usuwanie odpadów przez otwory w bocznych sciankach stolu reguluje sie o- graniczaniem przeswitu otworów przez zmniejszanie ich wysokosci i szerokosci o- raz zapomoca strumienia sprezonego po¬ wietrza, wtlaczanego przez nie w kierun¬ ku odwrotnym do kierunku przesuwania sie odpadów.W ten sposób szerokosc oraz grubosc warstwy odpadów, wypadajacych przez boczne otwory spodu, regulowana jest tak, iz doplyw odpadów scisle odpowiada przeswitowi otworu bocznego, przyczem wszystkie odpady zostaja usuniete, wegiel zas nie moze wydostac sie przez te otwory.Do regulowania predkosci przesuwania sie odpadów przez boczne otwory sluza równiez klapy 79, przyczem odpowiedni dobór wagi ciezarków, obciazaj apych te klapy, umozliwia latwa regulacje tej pred¬ kosci oraz miarkowanie preznosci powie¬ trza, wtlaczanego przez otwory 71.Umieszczone tui nad bocznemi otwora¬ mi plytki 207 zapobiegaja osiadaniu cza¬ stek wegla i ich wypadaniu przez otwory 71, wtlaczane zas przez nie powietrze sprezone wydmuchuje wszelkie czastki wegla, które nie zostaly uprzednio Wy¬ dzielone z odpadów.Zastosowanie na spodzie dlugiej, wcie¬ tej gleboko krawedzi koncowej ulatwia znacznie usuwanie ze stolu wegla, wobec czego tenze usuwa sie ze spodu szybko, bez gromadzenia sie oraz przesuwa wpoprzek spodu, wynikiem czego Jest nalezyta sprawnosc urzadzenia.Sortowanie i rozdzielanie mieszaniny mineralów na poszczególne skladniki od- — 12 —bywa sie podczas przesuwania sie jej wzdluz stolu w ten sposób, ze czastki od¬ padów osiadaja na spodzie i stanowia warstwe nie siegajaca zasadniczo górnej krawedzi ukosnych przegródek pionowych, które umieszczone sa tak, iz skierowuja odpady najkrótsza droga do otworów w bocznych sciankach stolu.Górna zas warstwa, zawierajaca wegiel w miare posuwania sie wzdluz stolu, staje sie coraz grubsza i przesypuje sie wreszcie przez wcieta gleboko krawedz koncowa na calej jej dlugosci. PL