PL116293B1 - Process for improving hydrophility of textiles - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób poprawy hydrofilowosci materialów wlókienniczych synte¬ tycznych i syntetyczno-celulozowych w postaci wlókien, przedzy, tkaniny czy dzianiny. Hydrofilo- wosc wyrobu decyduje o takich wlasciwosciach materialów^ jak sorpcja wody i pary wodnej, elek¬ tryzowanie sie pod wplywem tarcia oraz powino¬ wactwo do brudu, a w efekcie o komforcie uzyt¬ kowania wyrobów.Znany, z opisu patentowego Wielkiej Brytanii nr 1005507, sposób poprawy hydrofilowosci polega na tym, ze na material nanosi sie z roztworu wod¬ nego hydroksyalkilowa pochodna celulozy lub skrobi, czynnik sieciujacy, jak N-metylolokrylamid oraz katalizator slabo kwasny lub o utajonej kwa¬ sowosci, po czym material suszy sie i ogrzewa.W opisie patentowym Eelgii nr 686982, przy¬ klad XIV, podany jest sposób poprawy brudo- odpornosci tkaniny poliestrowej — Dacron, który polega na nasyceniu tkaniny wodnym roztworem N-metyloloakrylamidu, a nastepnie na jej wysu¬ szeniu, napromienianiu promieniowaniem jonizu¬ jacym, ponownym nasyceniu roztworem soli sodo¬ wej karboksymetylocelulozy z dodatkiem azotanu cynkowego jako katalizatora, wysuszeniu i ogrze¬ waniu.Nadto przeglad znanych sposobów poprawy hyd¬ rofilowosci materialów syntetycznych, zwlaszcza poliamidowych i poliestrowych oraz ich miesza¬ nek z wlóknami celulozowymi, glównie w celu zmniejszenia ich tendencji do brudzenia sie, jest przedstawiony takze w monografii ,,Chemical Aftertreament of Textiles"5 wyd. Willey — In- terscience, Nowy York, 1971 r.Zasadnicza wada znanych sposobów poprawy hydrofilowosci materialów syntetycznych i syn¬ tetyczno-celulozowych droga utrwalania ich na powierzchni rozpuszczalnych w wodzie pochodnych celulozy lub skrobi jest koniecznosc poddawania materialu obróbce termicznej. Syntetyczne ma¬ terialy wlókiennicze, zwlaszcza poliamidowe, sa z natury malo odporne na dzialanie podwyzszone] temperatury, a obecnosc kwasów, w postaci kata¬ lizatorów, przyspiesza degradacje. Nadto malo eko¬ nomiczne sa urzadzenia, w których dokonuje sie operacji ogrzewania materialu, przy czym sam pro¬ ces jest trudny do kontrolowania i stwarza nie¬ bezpieczenstwo pozaru.Sposób poprawy hydrofilowosci materialów wlókienniczych wedlug wynalazku polega na tym, ze materialy napawa sie wodnymi roztworami za¬ wierajacymi pochodne celulozy lub skrobi, korzy¬ stnie N-matyloloakrylamid lub N-metylolometakry- lamid oraz jako katalizatory mocne kwasy lub ich sole o stezeniu zapewniajacym uzyskanie wskazni¬ ka pH kapieli mniejszego niz 3. W czasie przygo¬ towania roztworu i jego nanoszenia na material zachodni reakcja kondensacji miedzy wolnymi gru¬ pami hydroksylowymi pochodnej celulozy lub skro¬ bi i grupami metylolowymi monomeru. Nasycony 116 293116 293 3 material suszy sie nastepnie do zawartosci wilgo¬ ci 1—30%, po czym poddaje sie napromienianiu dawka promieniowania jonizujacego wynoszaca 0,1—10 Mrad, plukaniu i suszeniu.Rodniki powstajace w napromienionym materiale inicjuja polimeryzacje grup winylowych manome- ru, w wyniku czego pochodna celulozy lub skrobi zostaje trwale zwiazana z materialem.Sposób wedlug wynalazku zezwala takze na wprowadzenie do kapieli napawajacej wybielaczy optycznych, barwników, srodków zwilzajacych i zmiekczajacych oraz emulsji polimerowych, popra¬ wiajacych drugorzedne cechy materialów wlókien¬ niczych, a takze srodków speczniajacych materialy Ulatwiajacych dyfuzje skladników kapieli do wne¬ trza wlókien.Sposób wedlug wynalazku zapewnia wyelimino¬ wanie z procesu poprawy hydrofilowosci materia¬ lów, obróbki termicznej, dzieki czemu zostaje zmniejszone prawdopodobienstwo degradacji ter- miczno-kwasowej modyfikowanego materialu, zas sam proces staje sie bardziej ekonomiczny i bez¬ pieczny, jest przy tym prosty w wykonaniu i przy zastosowaniu, jako zródla promieniowania, odpo¬ wiedniego akceleratora elektronów moze byc pro¬ wadzony w sposób ciagly i z duza szybkoscia. W wyniku zastosowania sposobu wedlug wynalazku uzyskuje sie materialy o zwiekszonej zdolnosci do absorpcji wody i pary wodnej oraz zmniejszonej tendencji do brudzenia sie i elektryzowania, co wy- - raznie poprawia komfort uzytkowania wyrobów wykonanych ,z tych materialów. Nadto naniesiona apretura jest odporna na wielokrotne pranie.Sposób wedlug wynalazku ilustruja blizej poda¬ ne nizej przyklady.Przyklad I. Tkanine stilonowa napawano roztworem wodnym zawierajacym 5% wagowych N-metyloloakrylamidu, 0,4% wagowych chlorowo¬ doru oraz 10% wagowych dwumetylosulfotlenku, po czym po wysuszeniu tkaniny w temperaturze pokojowej poddano ja napromienianiu w zródle kobaltowym dawka 2,5 Mrad, plukaniu i suszeniu.Otrzymana tkanina w -porównaniu z tkanina 10 15 20 30 wyjsciowa charakteryzowala sie wieksza chlon¬ noscia wilgoci, zmniejszona tendencja do wchlania¬ nia brudu z kapieli pioracej oraz mniej sie elektry¬ zowala.Przyklad II. Sporzadzono wodna kapiel za¬ wierajaca 5% wagowych N-metyloloakrylamidu, 5% wagowych soli sodowej karboksymetylocelulo- zy oraz dwuchlorowodorek hydrazyny w takiej ilosci, aby wskaznik pH kapieli wynosil 1,5. Przy¬ gotowana kapiel naniesiono na tkanine poliestro- wo-bawelniana (50/50).Po wysuszeniu tkaniny do zawartosci wilgoci 10%, napromieniono ja w zródle kobaltowym daw¬ ka 1 Mrad, wyplukano'i wysuszono. Higroskopij- nosc tkaniny wzrosla od 5?8 przed modyfikacja do 11,5% po modyfikacji, natomiast czas wchlaniania kropli wody zmniejszyl sie odpowiednio z 41 s do 15 s.Przyklad III. Tkanine poliestrowa napawano roztworem jak w przykladzie I, z tym, ze zamiast N-metylolometakrylamidu zastosowano N-metylo- loakrylamid. Tkanine po napawaniu, wysuszeniu i napromienieniu dawka 5 Mrad, poddano pluka¬ niu i ponownemu suszeniu. Higroskopijnosc zmo¬ dyfikowanej tkaniny wzrosla do 5%, zas przed mo¬ dyfikacja wynosila 1,8%.Zastrzezenie patentowe Sposób poprawy hydrolfilowosci materialów wlókienniczych syntetycznych i syntetyczno-celulo- zowych droga trwalego wiazania z tymi materia¬ lami pochodnych celulozy lub skrobi przez N-rne- tyloloakrylamid lub N-metylolometakrylamid, zna¬ mienny tym, ze do roztworu wodnego do napawa¬ nia tych materialów wprowadza sie dodatkowo sil¬ ny kwas lub sól o charakterze kwasnym, które zapewniaja uzyskanie wskaznika pH kapieli mniej¬ szego niz 3, po czym napojony material wlókienni¬ czy suszy sie do zawartosci wilgoci mniejszej niz 30% oraz poddaje napromieniania dawka promie¬ niowania jonizujacego 0,1—8,0 Mrad.Druk WZKart. 1-5149 Cena 45 zl. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób poprawy hydrolfilowosci materialów wlókienniczych syntetycznych i syntetyczno-celulo- zowych droga trwalego wiazania z tymi materia¬ lami pochodnych celulozy lub skrobi przez N-rne- tyloloakrylamid lub N-metylolometakrylamid, zna¬ mienny tym, ze do roztworu wodnego do napawa¬ nia tych materialów wprowadza sie dodatkowo sil¬ ny kwas lub sól o charakterze kwasnym, które zapewniaja uzyskanie wskaznika pH kapieli mniej¬ szego niz 3, po czym napojony material wlókienni¬ czy suszy sie do zawartosci wilgoci mniejszej niz 30% oraz poddaje napromieniania dawka promie¬ niowania jonizujacego 0,1—8,0 Mrad. Druk WZKart. 1-5149 Cena 45 zl. PL