Przedmiotem wynalazku jest uklad do zapisu i odczytu elementów przesuwajacego sie obrazu z pamieci o swo¬ bodnym dostepie, znajdujacy zastosowanie w urzadze¬ niach do przetwarzania informacji obrazowej, zwlaszcza w optycznych czytnikach znaków pisma, gdzie moze slu¬ zyc do wprowadzania przesuwajacego sie obrazu tekstu do buforowej pamieci obrazu.Znane sa uklady do zapisu i odczytu elementów prze¬ suwajacego sie obrazu z pamieci buforowej o swobod¬ nym dostepie, w których po zapelnieniu calej pamieci informacja o elementach obrazu przesuwajacego sie pod ukladem optycznym urzadzenia, dalsza informacja jest wpisywana od poczatku pamieci, niszczac najdawniej zapisana informacje. W ten sposób, w kazdej chwili, w pamieci buforowej znajduje sie informacja o n ostatnio przeskanowanych pionowych kolumnach rastru obrazu, gdzie liczba n jest okreslona pojemnoscia pamieci bufo¬ rowej (zaklada sie tutaj, ze obraz przesuwa sie pod ukla¬ dem optycznym w kierunku poziomym, tak, ze do pamieci wprowadzane sa w kolejnych odcinkach czasu kolejne pionowe kolumny elementów rastru obrazu). W ukladach tych, w celu odczytania informacji o danym elemencie rastru obrazu, nadrzedny uklad realizujacy algorytm rozpoznajacy musi podac wspólrzedne x, y tego elementu (to znaczy numer kolumny i wiersza rastru, na przecieciu których lezy dany element).Analizowany w danym momencie obszar przesuwaja¬ cego sie obrazu (na przyklad obszar przesuwajacego sie tekstu zawierajacy obraz jednego znaku pisma) moze w zaleznosci od czynników przypadkowych zajmowac dowolne polozenie w buforowej pamieci obrazu. Na przyklad poczatek obrazu moze zajmowac koncowy obszar pamieci, a koniec obrazu — poczatkowy obszar pamieci.Niedogodnosc znanych ukladów polega na tym, ze algorytm rozpoznajacy, odczytujacy z pamieci elementy obrazu poprzez podawanie ich wspólrzednych x, y musi modyfikowac swoje dzialanie (to znaczy modyfikowac podawane wspólrzedne) w zaleznosci od konkretnego polozenia analizowanego obrazu w pamieci, co prowadzi do komplikacji algorytmu rozpoznajacego i wplywa nie¬ korzystnie na czas rozpoznawania obrazu.Celem wynalazku bylo opracowanie ukladu do zapisu i odczytu elementów przesuwajacego sie obrazu z pamieci o swobodnym dostepie umozliwiajacego uniezaleznienie algorytmu rozpoznajacego od polozenia obrazu w pamieci.Istota ukladu wedlug wynalazku polega na tym, zejest on wyposazony w specjalny uklad modyfikacji wspól¬ rzednej x odczytywanego elementu rastru obrazu zawie¬ rajacy rejestr sluzacy do pamietania wartosci wspólrzed¬ nej x stanowiacej umowny poczatek obrazu oraz sumator realizujacy operacje dodawania po module n wartosci umownego poczatku obrazu do wartosci wspólrzednej x odczytywanego elementu obrazu, gdzie n oznacza poje¬ mnosc buforowej ptóiieci obrazu wyrazona jako liczba kolumn rastru obrazu mieszczacych sie jednoczesnie w pamieci. Wartosc umownego poczatku obrazu jest przy-sylana do ukladu wedlug wynalazku przez nadrzedny uklad realizujacy algorytm rozpoznajacy na poczatku procesu analizy kazdego obszaru (na przyklad na poczatku rozpoznawania kazdego znakupisma), na pod¬ stawie wykrycia poczatku danego obszaru w pamieci (na przyklad na podstawie wykrycia polozenia w pamieci lewego brzegu rozpoznawanego znaku pisma).Przysylane nastepnie przez algorytm rozpoznajacy wspólrzedne x odczytywanych elementów rastru obrazu sa liczbami wzglednymi, okreslajacymi polozenie w pamiecia odczytywanych elementów wzgledem umow¬ nego poczatku obrazu. Wspomniany uklad modyfikacji, w * który wyposazony jest uklad wedlug wynalazku przeksztalca te Wspólrzedne w bezwzgledne numery kolumn rastry obrazu zajmujacego aktualnie pamiec obrazu. Dzieki temu, ze przeksztalcenie to jest operacja dodawania po módulo n, kolumna o numerze O moze bc traktowana jako nastepna po kolumnie n-1, a wpisy¬ wanie obrazu do pamieci przypomina opisywanie go na powierzchni tworzacej walca*, nie posiadajacej poczatku ani konca. Dzieki temu nie ma zadnego znaczenia fakt, ze poczatek analizowanego obszaru moze znajdowac sie w ostatnich kolumnach pamieci obrazu, a koniec — w pier¬ wszych kolumnach.Przykladowa zawartosc pamieci obrazu zawierajacej 32-elementowe kolumny rastru obrazu uwidoczniona jest na fig. 1 rysunku. Kazdy elementarny kwadracik, na które podzielone jest pole rysunku reprezentuje 1 element rastru. Biale kwadraciki odpowiadaja niezaczernionym elementom rastru obrazu (kodowanym liczba 0), a zakre- skowane — zaczernionym (kodowanym liczba I).Pamiec zawiera skwantowany obraz litery A, który zajmuje kolumny o numerach 26-31 oraz 0-4.Umowny poczatek obrazu wynosi 26 i dzieki temu, we wzglednej numeracji obraz litery A zajmuje kolumny 0—10.W ogóle do analizy dostepny jest obszar pamieci obejmujacy kolumny rastru zawarte miedzy umownym poczatkiem obrazu, a kolumna, do której aktualnie zapi¬ sywana jest nowa informacja (kolumny 0—14 wedlug numeracji wzglednej). Pokazany na fig. 1 obraz litery A moze byc analizowany dopóki nowo wpisywana infor¬ macja nie zacznie niszczyc tego obrazu, tzn. dopóki numer aktualnie zapisywanej kolumnynie wyniesie 26(w numeracji bezwzglednej). Dlatego, przed uplywem tego czasu umowny poczatek obrazu powinien byc przenie¬ siony w inne miejsce. Wracajac do porównania procesu wpisywania przesuwajacego sie obrazu do pamieci z opi¬ sywaniem go na powierzchni walca, mozna powiedziec, ze aktualnie zapisywana kolumna 'rastru obiega powierzchnie walca ruchem jednostajnym, zas umowny poczatek obrazu „ucieka" od niej skokami i podczas prawidlowej pracy ukladu aktualnie zapisywana kolu¬ mna nie powinna nigdy „doganiac" umownego poczatku obrazu.Z drugiej strony, umowny poczatek obrazu nie powi¬ nien nigdy „przeskakiwac** aktualnie zapisywanej kolu¬ mny rastru obrazu.Z powyzszych wyjasnien widac, ze po wyznaczeniu przez algorytm rozpoznajacy umownego poczatku obrazu, dalsze dzialanie algorytmu jest calkowicie unie¬ zaleznione od polozenia (w poziomie) analizowanego obszaru obrazu w pamieci, poniewaz przy zastosowaniu ukladu wedlug wynalazu wzgledne wspólrzedne x nie zaleza od tego polozenia.Bardziej rozbudowana wersja ukladu wedlug wyna¬ lazku pozwala równiez na realizacje tak zwanego sledze¬ nia przesuwajacego sie obrazu w pionie. W zastosowaniu do automatycznego odczytu znaków pisma, chodzi tu o zapewnienie wpisywania do pamieci przesuwajacego sie w kierunku poziomym wiersza tekstu w stanie nienaru¬ szonym, pomimo tego, ze w miare przesuwania sie w kierunku poziomym wiersz ten przemieszcza sie jedno¬ czesnie w góre lub w dól, w stosunku do ukladu opty¬ cznego czytnika (problem tak zwanego sledzenia za wierszem). Przyczyna tego zjawiska moze byc nieco skosne napisanie wiersza w stosunku do brzegu doku¬ mentu lub skosne pobranie dokumentu przezmechanizm transportu.Wspomniane sledzenie moze byc realizowane albo na drodze mechanicznej, poprzez odpowiednie przesuwanie glowicy optycznej w kierunku pionowym, majace nacelu utrzymanie przesuwajacego sie obrazu w polu widzenia ukladu optycznego, albo elektronicznie. W tym drugim przypadku pole widzenia ukladu optycznego jest na tyle duze, ze zawsze obejmuje przesuwajacy sie obraz, pomimo przekosów. Specjalny elektroniczny uklad wybierajacy wybiera i wpisuje do pamieci obrazu tylko czesc pionowej kolumny rastru obrazu widzianej przez uklad optyczny. Wybieraniem tym steruje nadrzedny uklad sterujacy w taki sposób, aby zapewnic wpisywanie do pamieci paska obrazu zawierajacego analizowany obraz (na przyklad czytany wiersz tekstu).Uklad wedlug wynalazku umozliwia realizacje elektro¬ nicznego sledzenia przesuwajacego sie obrazu poprzez wybieranie i wpisywanie do pamieci odpowiednich czesci skanowanych kolumn rastru obrazu zgodnie z informa¬ cjami sterujacymi, przesylanymi z nadrzednego ukladu realizujacego algorytm rozpoznajacy. Zmiany wybiera¬ nych czesci kolumn rastru moga, w ukladzie wedlug wynalazku, byc wykonywane tylko miedzy kolejnymi zapelnieniami pamieci obrazu, natomiast wszystkie kolumy rastru wpisywane do pamieci podczas jednego, calkowitego zapelnienia pamieci obrazu stanowia te same czesci kolumn widzianych przez uklad optyczny.Zmiany te polegaja na przesuwaniu w góre lub w dól poczatku wybieranych kolumn o kilka elementów rastru.Przyklad obszaru obrazu wpisywanego do pamieci zgodnie z powyzszymi zasadami uwidoczniony jest na fig. 2 w postaci zakreskowanego obszaru rysunku. Nie¬ które rozpoznawane znaki moga byc wpisane do pamieci obrazu w ten sposób, ze czesc znaku jest wpisana w trakcie jednego zapelnienia pamieci obrazu, a czesc — w trakcie nastepnego.. Na przyklad czesc litery „s" wchodzacej w sklad uwido¬ cznionego na fig. 2slowa „Tekst"jest wpisana pod koniec I-go zapelniania pamieci obrazu, a czesc — na poczatku 2-go zapelniania. Jak wynika z fig. 2 w trakcie 2-go zapelniania do pamieci wpisywane byly inne czescLska¬ nowanych kolumn (polozone nizej o kilka elementów rastru) i w zwiazku z tym wspólrzedne y elementów litery /5 116 142 6 .,s" wpisanych podczas 2-go zapelniania pamieci obrazu, wpisanych podczas 2-go zapelniania pamieci obrazu, okreslajace ich polozenie w pamieci obrazu, sa zwiek¬ szone o kilka elementów rastru w porównaniu ze wspól¬ rzednymi elementów wpisanych podczas I-go zapelnia¬ nia. W celu wyeliminowania koniecznosci modyfikacji (przez nadrzedny uklad realizujacy algorytm rozpozna¬ jacy) wspólrzednych y odczytywanych elementów rastru obrazu podczas rozpoznawania danego znaku w zale¬ znosci od tego, podczas którego zapelnienia dany ele¬ ment zostal wpisany, uklad wedlug wynalazku zostal wyposazony w specjalny uklad modyfikacji wspólrzednej y, który robi to automatycznie.Uklad modyfikacji zawiera tak zwany rejestrpoprawki wspólrzednej y oraz uklad odejmujacy, realizujacy ope¬ racje odejmowania zawartosci rejestru poprawki od war¬ tosci wspólrzednej y odczytywanego elementu rastru.Zawartosc rejestru poprawki jest zmieniana tylko w momentach czasu miedzy kolejnymi zapelnieniami pamieci obrazu. Zawartosc ta odpowiada liczbie elemen¬ tów rastru, o jaka uklad wpisywania obrazu do pamieci przesuwa poczatek wpisywanej kolumny w stosunku do poczatku pelnej, skanowanej kolumny, po zakonczeniu aktualnego zapelniania pamieci obrazu i rozpoczecia nastepnego. Liczba ta jest wyliczana i przesylana do ukladu wedlug wynalazku przez nadrzedny (w stosunku do ukladu wg wynalazku) uklad realizujacy algorytm rozpoznawania i sledzenia za wierszem w dowolnym momencie czasu, na przyklad po rozpoznaniu kolejnego znaku i stwierdzeniu, jak „wysoko44 jest on polozony w pamieci obrazu. Jest ona zapamietywana w jednym z rejestrów ukladu wg wynalazku, skad jest w odpowied¬ nim momencie czasu przepisywana do rejestru poprawki wspólrzednej y.Uklad wg wynalazku zawiera równiez komparator cyf¬ rowy, porównujacy numer kolumny obrazu, w której lezy odczytywany element rastru z numerem kolumny aktualnie zapelnianej nowa informacja obrazowa, co pozwala na stwierdzenie, czy odczytywany element zostal wpisany podczas aktualnie trwajacego, czy tez poprzed¬ niego zapelniania pamieci obrazu. W pierwszym przy¬ padku, na odpowiednie wejscia adresowe pamieci obrazu podawana jest zmodyfikowana wartosc wspólrzednej y odczytywanego elementu rastru obrazu, natomiast w drugim przypadku — niezmodyfikowana.Przedmiot wynalazku zostanie teraz dokladniej objas¬ niony z wykorzystaniem rysunku przedstawiajacego schemat blokowy przykladowo wykonanego ukladu wedlug wynalazku. Schemat blokowy calosci ukladu przedstawiony jest na fig. 3 rysunku. Praca tego ukladu synchronizowana jest impulsami zegarowymi ZG, pochodzacymi z ukladu sterujacego, nieuwidocznionego na rysunku. Uklad na fig. 3 wyposazony jest w pamiec obrazu PO, pamietajaca w postaci slów osmiobitowych, obraz o wymiarach 32X32 elementy rastru. Obraz ten jest zapisywany do pamieci PO w ten sposób, ze w pamieci umieszczane sa kolejne kolumny, zas w ramach kolumny do kolejnych komórek pamieci zapisywane sa osmiobitowe fragmenty obrazu od najnizej do najwyzej polozonych. Slowa pamieci sa numerowane od 0 do 127.Wspólrzedne prostokatne obrazu x i y, maja zakres zmiennosci od 0 do 31. lak wiec w komórce 0 pamieci pamietane sa w kolejnych bitach elementy rastru o wspól¬ rzednej x = 0 i wspólrzednej y od 0 do 7, zas w komórce 127 elementy o wspólrzednej x = 31 i wspólrzednej y od 24 do 31. Po napelnieniu calej pamieci obrazem, pamiec zapK Ajna jest powrotnie, liczac od kolumny 0, tak ze poprzednia informacja jest niszczona. Zapisem obrazu do pamieci PO steruje uklad BZO. Do ukladu tego przy¬ sylana jest w postaci szeregowo podawanych kolejnych bitów informacja o obrazie, pochodzaca za posrednict¬ wem ukladu sterujacego i formujacego S, z jednowymia¬ rowej, scalonej matrycy, zawierajacej 256 fotodiod, zwanej dalej fotolinijka.Schemat ukladu BZO przedsta¬ wiony jest na fig. 4 rysunku. Cykl pracy BZO inicjowany jest sygnalem SK, pochodzacym z nieuwidocznionego na rysunku ukladu sterujacego, a oznaczajacym poczatek przesylania z fotolinijki szeregowej informacji obrazowej o jednej kolumnie rastru obrazu. Z 256 bitów przesyla- nych przez fotolinijke nalezy wybrac 32 kolejne elementy stanowiace kolumne obrazu zapisywana do pamieci PO.Numer bitu pochodzacego z fotolinijki, od którego, nalezy rozpoczac wpisywanie informacji do pamieci PO, podawany jest z zewnetrznego ukladu sterujacego w postaci pieciobitowej liczby MF i sygnalem SMF zapisy¬ wany poprzez multiplekser M3 i sygnalem SMF zapisy¬ wany poprzez multiplekser M3w rejestrze R3. Liczba MF okresla polozenie wybranego fragmentu z dokladnoscia do 8 bitów, na przyklad MF=0oznacza ze wpisywanie do PO nalezy zaczac od bitu 0 pochodzacego z fotolinijki, MF=1 oznacza ze nalezy zaczac od bitu 8 itd. Szeregowa informacja z fotolinijki przysylana jest na wejscie INF.Uklad sterujacy US1 okresla, na podstawie liczby pamie¬ tanej w R3 i podawanej na wejsciu M, moment, w którym na wejsciu INF pojawi sie pierwszy z bitów przesylanych z fotolinijki, który ma byc zapisany do pamieci. W momencie tym uklad US1 wysyla sygnal OP, który trwa przez 32 kolejne takty zegara, tojest przezokres zapisu 32 bitów wchodzacych w sklad jednej kolumny zapisywanej do pamieci PO.W momentach wyznaczonych przez takty zegara infor¬ macja INF wpisuje sie szeregowo do rejestru Rl, az do utworzenia osmiobitowego slowa I, które ma byc przes¬ lane do pamieci PO. Taktyzegara powodujaceprzesuwa¬ nie sie informacji INF sa liczone w trzybitowym liczniku LI. Odliczenie przez ten licznik osmiu taktów zegara oznacza zapelnienie rejestru Rl i sformowanie slowa I gotowego do zapisu do pamieci PO. Stan ten sygnalizo¬ wany jest sygnalem BL. W liczniku L2 znajduje sie adres slowa, które ma byc zapisane do pamieci PO.Pieciobitowy sygnal AZ odpowiada numerowi kolu¬ mny obrazu, a dwubitowy sygnal AZ 1 numerowi slowa w ramach kolumny. Adres ten powstaje na drodze zliczania impulsówBLoznaczajacych sformowanie i zapisanie do pamieci kolejnych slów I. Sygnal ZER zeruje licznik L2w momencie rozpoczecia pracy, tak, ze informacja umie¬ szczanajest w kolejnych komórkach pamieci, poczynajac od komórki o numerze O.Pojawienie sie sygnalu BL powoduje takie wysterowa¬ nie multipleksera M2 (fig. 3), ze na wejscia adresowe A7 116142 8 pamieci PO podany jest adres zapisu AZ i AZ 1. W obec¬ nosci sygnalu BL, sygnal ZAP, pozostajacy w odpowied¬ nim stosunku czasowym do zegara ZG, powoduje zapis informacji znajdujacej sie na wejsciach I pod adres znaj¬ dujacy sie na wejsciach A pamieci PO. Po zapisaniu do pamieci 4 slów,stanowiacych 32 bitowakolumne obrazu, wybrana sposród 256 przeslanych przez fotolinijke, uklad sterujacy US1 (fig. 4) powoduje zanikniecie syg¬ nalu OP, co powoduje zaprzestanie liczenia przez liczniki LI i L2 i zawieszenie pracyxukladu az do przyjscia kolej¬ nego impulsu SK.Poniewaz, jak pokazano na fig. 2 rysunku, obraz pod fotolinijka moze przesuwac sie w kierunku pionowym, dla zapewnienia wlasciwego polozenia obrazu w pamieci PO, konieczna jest modyfikacja polozenia 32 bitowej kolumny obrazu w ramaach 256bitowej fotolinijki. Wiel¬ kosc tej poprawki, podawana na wejsciu PF przez zewnetrzny uklad sterujacy, zapamietywana jest w reje¬ strze R2 (fig. 4), pod wplywem sygnalu SPF.Modyfikacja ta moze sie odbywac o dodatnie i ujemne wielokrotnosci osmiu elementów rastru. Wielkosc jej jest podawana w kodzie uzupelnien do dwóch. Liczba PF=-2 oznacza na przyklad, ze nalezy dokonac modyfikacji o 16elementów rastru, liczba PF=1, ze modyfikacja ma wynosic 8 ele¬ mentów rastru. Przyjeto, ze modyfikacja pamietana w rejestrze R2 bedzie uwzgledniana po zapisaniu ostatniej, tj. 31 kolumny pamieci obrazu PO. Fakt ten jest wykry¬ wany przez uklad sterujacy US1 na podstawie numeru kolumny zapisywanej AZ. Uklad US1 generuje wówczas sygnal SF powodujacy zapis do rejestru R3 poprzez multiplekser M3, liczby znajdujacej sie na wyjsciach W sumatora £1, a bedacej wynikiem dodania do poprzed¬ niej zawartosci rejestru 13, oznaczajacej miejsce na foto- linijce, od której nalezy rozpoczac wpisywanie do pamieci PO, modyfikacji PY, pamietanej w rejestrze R2.Ponadto uklad US1 powoduje przeslanie do ukladów sterujacych odczytem informacji PY o wielkosci dokona¬ nej modyfikacji (w obecnosci sygnalu ST) oraz zeruje rejestr R2 sygnalem ZR.Polozenie odczytywanego elementu rastru zadawane jest przez zewnetrzny uklad sterujacy w postaci wspól¬ rzednych prostokatnych X i Y.Na ich podstawie okres¬ lany jest numer slowa, który nalezy odczytac z pamieci PO, a nastepnie z osmiu odczytanych bitów, wchodza¬ cych w sklad slowa, wybierany jest wlasciwy.Wspólrzedna X odczytywanego elementu podawana jest przez zewnetrzny uklad sterujacy w odniesieniu do innej wspólrzednej lezacej na osi X, przyjetej za umowny poczatek obrazu, a której wartosc podanajest na wejsciu PX. Jest to mozliwe dzieki temu, ze uklad przedstawiony na fig. 3 zawiera uklad UX modyfikujacy wspólrzedna X.Schemat ukladu UX przedstawiono na fig. 5 rysunku.Uklad ten zawiera rejestr RXpamietajacy wspólrzedna X odczytywanego punktu rastru, rejestr RPX pamietajacy rzeczywiste polozenie umownego poczatku obrazu, oraz sumator 22, który sumuje dwie wspomniane wyzej wiel¬ kosci po modulo 32, tworzac rzeczywisty numer AX kolumny, w której tezy odczytywany element rastru. lak wiec na przyklad jesli umowny poczatek obrazu jest w kolumnie 30, a chcemy odczytac element rastru o wspól¬ rzednej X równej 2, to element lezy w kolumnie o rzeczy¬ wistej wspólrzednej 0. Umowny poczatek obrazu sluzy do okreslenia obszaru dopuszczonego do odczytu, przez który rozumiemy kolumny polozone miedzy umownym poczatkiem obrazu (RPX) a kolumna aktualnie zapisy¬ wana (AZ), z wylaczeniem tej ostatniej, w kierunku zgod¬ nym z kierunkiem zapisu.Na fig. 6 rysunku przedstawionyjest uklad UY, mody¬ fikujacy wspólrzedna Y, zgodnie z dokonana w BZO modyfikacja polozenia na fotolinijce zapamietywanego obrazu. Uklad UY zawiera rejestr RY, w którym pamie¬ tana jest wspólrzedna Y odczytywanego elementu rastru.Trzy najmlodsze bity tej wspólrzednej tworza sygnaly A°, A\ A2, sluzace do wybrania zapomoca multipleksera Ml (fig. 3) zadanego bitu sposród osmiu odczytanych z pomieci. Starsze bity rejestru 1Y (fig. 6) sluza wraz z sygnalem AX do ustalenia numeru slowa odczytywanego z pamieci PO tworzac numer slowa w ramach kolumny.Numer ten moze byc modyfikowany (AYM)lub nie (AY) poprawka PY przeslana z BZO i pamietana w rejestrze RPY. Modyfikacja ta odbywa sie za pomoca jednostki odejmujacej JO, gdyz zgodnie z fig. 2 o ile nastapila modyfikacja ujemna obraz wpisany na poczatek pamieci po modyfikacji lezy wyzej niz obraz wpisany na koniec pamieci przed modyfikacja.Ustalony za pomoca ukladów UX i UY (fig. 3) numer slowa odczytywanego z pamieci podawany jest poprzez multiplekser M2 na wejscia adresowe A pamieci PO, o ile uklad BZfl nie zglosil za pomoca sygnalu BL zadania zapisu do pamieci.W takim wypadku sygnal BL powiadamia zewnetrzny uklad sterujacy o tym, ze odczytany element rastru pojawi sie na wyjsciu zegara o jeden takt pózniej. O tym, czy na wejscia adresowe pamieci PO podany zostanie numer slowa uwzgledniajacy modyfikacje (AX, AYM) czy nie uwzgledniajacy (AX, AY) decyduje sygnal NS, pochodzacy z komparatora K, porównujacego numer kolumny AX, w której lezy odczytywany element rastru, z numerem AZ kolumny aktualnie zapisywanej. Gdy AX jest mniejsze od AZ, sygnal NS tak przelacza multiple¬ kser M2, by na wejscia A podany byl adres uwzglednia¬ jacy modyfikacje (AX, AYM). Gdy AX jest wieksza od AZ, sygnal NS tak przelacza multiplekser M2, by na wejscia A podany byl adres nie uwzgledniajacy modyfi¬ kacji (AX, AY).Nie jest dopuszczalne odczytywanie elementu rastru lezacego w kolumnie aktualnie zapisywanej. Dzieki takiemu rozwiazaniu mozliwe jest zachowanie przy odczycie ciaglosci obrazu polozonego w ten sposób, ze jego lewa czesc polozona jest w koncowych kolumnach pamieci, a prawa w poczatkowych, gdyzjak wspomniano wyzej, modyfikacja przy zapisie uwzgledniana jest przy przechodzeniu kolumny aktualnie zapisywanej przez koniec pamieci. Przypadek te* ma miejsce §dy w sklad obszaru dopuszczonego do odczytu elementu rastru wchodzi ostatnia kolumna pamieci (RPX AZ). Ody obszar dopuszczony db oseaftn slwaclu rastru nie zawiera ostatniej kolusmy (RPX AZ), wówczas kom¬ parator Kpowoduje takie uwzglednienie adresu zmody¬ fikacja, lecz poniewaz obraz wówczas jest ciagly bez9 11* 142 10 wzgledu na modyfikacje, wartosc modyfikacji pamietana w rejestrze RPY (fig. 6) moze byc wyzerowana sygnalem ZPY, pochodzacym z zewnetrznego ukladu sterujacego.Zastrzezenia patentowe 1. Uklad do zapisu i odczytu elementów przesuwaja¬ cego sie obrazu z pamieci o swobodnym dostepie, do stosowania w urzadzeniach do przetwarzania informacji obrazowej zwlaszcza w optycznych czytnikach znaków pisma, znamienny tym, ze jest wyposazony w uklad modyfikacji wspólrzednej x odczytywanego elementu rastru obrazu (UX) zawierajacy rejestr(RPX) sluzacy do pamietania wartosci wspólrzednej x, stanowiacej umow¬ ny poczatek obrazu oraz sumator (12) realizujacy opera¬ cje dodawania po modulo n, gdzie n jest pojemnoscia pamieci obrazu, wyrazona jako liczba kolumn rastru obrazu mieszczacych sie jednoczesnie w pamieci, war¬ tosci umownego poczatku obrazu pamietanej w rejestrze (RPX) do wartosci wspólrzednej x odczytywanego ele¬ mentu obrazu. 2. Uklad wedlug zastrz. 1,znamienny tym, zejest wypo¬ sazony w uklad modyfikacji wspólrzednej y odczytywa¬ nego elementu rastru obrazu (UY) zawierajacy rejestr poprawki wspólrzednej y (1PY) oraz uklad odejmujacy (JO), realizujacy operacje odejmowania zawartosci rejes¬ tru (RPY) od wartosci wspólrzednej y odczytywanego elementu rastru oraz w komparator (I) porównujacy numer kolumny rastm obrazu, w której lezy odczyty¬ wany element rastru z numerem kolumny aktualnie zapelnianej nowa informacja obrazowa i wymuszajacy podawanie, w zaleznosci od wyniku porównania, zmody¬ fikowanej lub niezmodyfikowanej wartosci wspólrzednej y odczytywanego elementu rastru obrazu na odpowied¬ nie wejscia adresowe pamieci obrazu (PO), Al(tu^» wpmfmcn* tato 31 30 29 26 27 26 25 24 23 22 21 20 19 18 17 16 15 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 o | I I I I I I M MM Mi!! N r/1 ' t ' Y-A M i M wC\\\\\ /jfA 1 i M v)wa \ « wA i . \syA ¦ ( yaM YS///A ! = wA \ ['¦'Aa . VK//\ i ! WA ! VA ; i vA • i W/\ \ i i i M l ji'1 ! ! 1 ' | M Mliii ! i MM M _L ,. ! i i 1 | fój i K9 M i fes ! ii B8I t i' M RS ' 1 M|| i 1 1 j M 1 1 I M |g| ! M : ! ; ; i ' J! M j ! l Kd ¦ ! \ ¦:::!: 1 ! • i i i i i , i i . . ; v/ 1 : m ! j , i i i ! ii 1 ! m ! j ! ^ ' rH M M pgj m M r*l ' ' i ' K3 ' i 1 i R$ M i i &» M 1 i P§ i ' 1 i Rn i i ' fóa 1 1 ra M i N | , i &a | 1 1 i k3 i 1 Bs ' M rs! M lilii i : i M M i i i i ¦ ' -i ¦ M M M i ! i 1 ¦ ! . M ¦ ' M » i i : 1 i 1 i ¦ j 'i * ; i iii ! i J i i i • I ! i i | 1 ! M M M MM lii 'li ' M M ! ! M 1 i M | j ! ; I liii] MM MM i i ii i !'' 1 ! i i i i V K< \ r- YA wi Kti M* Vti W' vi XA 1 i i 1 1 * ' 1 ! ! ! .11 ! ! | ; ! i i i ! 1 I i i i lii'' 1 ¦ \ \ i i i I 1 ' ! i i i i ! i Tm L \M WA aM 7VjoA M\ 'stA ' SA t i sk#A tf//A 1 i i i I 1 ' i ! ' 1 ! i | ; 1 1 i ! 1 ' 1 lilii! f 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 B 16 17 18 19 2021 22232425262728293031 6 7 8910111213HB 16 17 B 19 202122232425262728293031 0 1 2 3 4 5 Fig.1 *ff*r hottp*go Fig.2116 142 ZPY y| ; izg UY PY£ A0^ A2 | tt MF* MF3 MF* MF1 MF° X PX UX ZGJ AX K NS| AZ PO T T t I f t 1 t ** ZG SPFl PY BZO PF |az AZ1 MF BL 1 SK SPF MF AZ BL ZAP pyl pyO i } AlT* AZ3 AZ2 AZ1 AZ° AZ^l AZ*0 BL Fig 4 RX AX° AX1 AX2 AX3 AX4 i i l ! ^ J L iwaAx° ax1 ax2 ax3 ax^4| RPX 22 Fig.5 RPX' RPX1 RPX° PX3 Trpx T4 r AYM° S -2 y< yo Av' Ay°J ATM0 i T ' AYM RPY ! Ry T^T iRpy ZG F~ f^0 Fig.6 Prac. Poligr. UP PRL. Naklad 120 + 18 egz.Cena 45 zL PL