Przedmiotem wynalazku jest zlacze i sposób do rozlaczonego laczenia elementów plaskich, zwlasz¬ cza krat i blachownie stosowanych do konstrukcji mostów.Znany sposób rozlacznego laczenia elementów plaskich polega na wykonaniu otworów w ich kon¬ cach po czym laczone elementy usytuowuje sie na zakladke tak by otwory byly usytuowane wspól¬ osiowo naprzeciw siebie. W otworach umieszcza sie sruby lub przetyczki.Wada tego sposobu jest to, ze przy elementach o duzych rozmiarach jak konstrukcje mostowe trudno jest usytuowac otwory naprzeciw siebie a tym bardziej trudno jest usytuowac je wspól¬ osiowo.Niedogodnosci te eliminuje zlacze i sposób wedlug wynalazku. Zlacze stanowia dwa symetryczne zes¬ poly polaczone srubowo, przy czym kazdy zespól zawiera dwa pólpierscienie miedzy którymi umiesz¬ czona jest tuleja a pólpierscienie wraz z tuleja sa osadzone w misce z wspólosiowym otworem w dnie.Tuleja ma wewnatrz przepone z otworami przy¬ twierdzona trwale do tulei w jej osi symetrii.Ponadto w tulei umieszczona jest spiralna spre¬ zyna oparta o przepone i dno miski. Sruba lacza¬ ca obydwa zespoly ma na koncu podkladke zabez¬ pieczona zawleczka.Sposób rozlacznego laczenia elementów plaskich polega na tym, ze w obydwu laczonych elementach wykonuje sie pólkoliste wyciecia o promieniu rów- 10 15 20 25 30 nym promieniowi zewnetrznemu tulei, po czym do obu stron laczonych elementów przytwierdza sie wspólosiowo z wycieciem i nierozlacznie do jedne¬ go elementu pólpierscienie i tuleje, zas do drugiego pólpierscienie. Tak przygotowane elementy zbliza sije doczolowo do siebie i na pólpierscienie naklada sie miski.Przed nalozeniem misek umieszcza sie w tulejach sprezyny. Miski laczy sie sruba która umieszcza sie w centrycznie usytuowanych otworach misek.Zlacze oraz sposób laczenia wedlug wynalazku umozliwia latwe laczenie plaskich elementów o du¬ zych rozmiarach bowiem podczas koncowej fazy czolowego laczenia elementy laczone same napro¬ wadzaja sie na siebie. Spowodowane to jest tym, ze do jednego elementu przytwierdzona jest tuleja, zas do drugiego pólpierscienie zachodzaca na tuleje pod¬ czas laczenia.Proces laczenia jest latwy bowiem sprowadza sie do nalozenia misek na usytuowane odpowiednio pólpierscienie i wlozenie sruby w otwory misek i w tuleje, które sa juz usytuowane wspólosiowo, po czym nakreca' sie nakretki.Zastosowanie pojedynczego zlacza do laczenia dwu elementów umozliwia dodatkowo niewielki obrót elementów wzgledem siebie uzalezniony od wielkosci luzu miedzy ich czolami.Zastosowanie dwu lub wiecej zlaczy ustala wza¬ jemne polozenie elementów. Wielkosc poszczegól¬ nych detali zlacza i ilosc zlaczy jest uzalezniona od 115 9963 115 996 4 wielkosci przenoszonych sil. Jednoczesnie zlacze to nie pozwala na ruchy elementów w plaszczyznie do nich prostopadlej a dodatkowo usztywnia je.Czynnosc rozlaczania elementów sprowadza sie do odkrecenia nakretek bowiem na skutek oddzialy¬ wania sprezyn miski samoczynnie zwalniaja piers¬ cienie, przy czym jednoczesnie pozostaja w dalszym ciagu na srubie. Zatem po rozlaczeniu elementów poszczególne detale zlacza sa w dalszym ciagu trwale ze soba zlaczone. Wyeliminowano w ten spo¬ sób mozliwosc zagubienia poszczególnych detali.Nastepne laczenie sprowadza sie do doczolowego zblizenia elementów, nalozenia misek i zablokowa¬ nia ich sruba.Zlacze jest blizej objasnione w przykladzie wy¬ konania oraz na rysunkach na których fig. 1 przed¬ stawia pólwidok — pólprzekrój poprzeczny zlacza fig. 2 — stanowi pólprzekrój — pólwidok z boku, zas fig. 2 elementy przygotowane do laczenia.Jak uwidoczniono na fig. 1 + 3 zlacze ma dwie miski 1 w których umieszczone sa cztery pólpier- scienie 2 z tuleja 3 w srodku. Obydwie miski pola¬ czone sa sruba 4 umieszczona w otworach w dnach misek 1. Sruba 4 jest zaopatrzona w nakretki 5 oraz podkladke 6. Ponadto na koncu sruby 4 umieszczo¬ na jest podkladka 6 zabezpieczona zawleczka 7.Wewnatrz tulei 3 umieszczona jest sprezyna 8 oparta o miske 1 i przyspawana do tulei 3 prze¬ pona 9.Laczenie elementów przebiega nastepujaco.W obydwu elementach wykonuje sie pókoliste wy¬ ciecia o promieniu równym promieniowi zewnetrz¬ nemu tulei 3. Do jednego elementu wewnatrz wy¬ ciecia spawa sie tuleje 3 a nastepnie pólpierscienie 2 po obu stronach, zas do drugiego elementu, po obu jego stronach oraz wspólosiowo z wycieciem, spawa sie pólpierscienie 2. Wewnatrz tulei 3 w jej osi symetrii umieszczona jest przepona. Tak przy¬ gotowane elementy zbliza sie do siebie doczolowo, przy czym pólpierscienie 2 zachodza na tuleje 3 przez co nastepuje samoczynne centrowanie. We¬ wnatrz tulei 3 z obydwu stron umieszcza sie spre¬ zyny 8.Nastepnie na pólpierscienie 2 naklada sie miski 1, a ich stale polozenie zabezpiecza sruba 4 która wklada sie w otwory w dnach misek 1 i zabezpie¬ cza podkladka 6 oraz nakretkami 5.Zastrzezenia patentowe 1. Zlacze do rozlacznego laczenia elementów plas¬ kich, zwlaszcza krat i blachownie, znamienne tym, ze stanowia go dwa symetrycznie usytuowane zes¬ poly pólpierscieni (2) osadzonych w miskach (1), po¬ laczone srubowo, przy czym wewnatrz jest umiesz¬ czona centrycznie tuleja (3) a miski (1) sa zaopa¬ trzone we wspólsrodkowy otwór w dnie. 2. Zlacze wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze tu¬ leja (3) jest zaopatrzona w przepone (9) z otworem, przytwierdzona nierozlacznie do tulei (3) w jej osi symetrii a ponadto w tulei umieszczona jest spi¬ ralna sprezyna (8) oparta o dno miski (1) i prze¬ pone (9). 3. Zlacze wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze sruba (4) laczaca obydwa zespoly pólpierscieni (2) i miski (1) ma na koncu podkladke (6) zabezpie¬ czona z,awieczka (7). 4. Sposób rozlacznego laczenia elementów plas¬ kich, zwlaszcza krat i blachownie, znamienny tym, ze w laczonych elementach wykonuje sie pólkoliste wyciecie o promieniu równym promieniowi zew¬ netrznemu tulei (3), po czym do obu stron laczo¬ nych elementów przytwierdza sie wspólosiowo z wycieciem i nierozlacznie do jednego elementu pólpierscienie (2) i tuleje (3), zas do drugiego pól¬ pierscienie (2), a tak przygotowane elementy zbliza si£ doczolowo do siebie i na pólpierscienie (2) na¬ klada sie miski (1). 5. Sposób wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze miski (1) ^aczy sie sruba (4) która umieszcza sie w centrycznie usytuowanych otworach misek (1). 6. Sposób wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze przed nalozeniem misek (1) w tulei (3) umieszcza sie sprezyny (8). 10 15 20 25 30 35115 996 Fig.1 / PL