Przedmiotem wynalazku jest sposób i uklad do wykrywania napiecia razeniowego na urzadzeniach elek¬ trycznych zasilanych z trójfazowej sieci elektrycznej pradu przemiennego niskiego napiecia.Znane dotad sposoby oraz uklady do wykrywania i pomiaru napiecia razeniowego na urzadzeniach elek¬ trycznych ograniczaja sie do stosowania przekazników napieciowych typu PV. Przekazniki napieciowe dzialaja w oparciu o pomiar napiecia razeniowego wystepujacego miedzy urzadzeniem chronionym a ziemia. Warunkiem ich wlasciwego dzialania jest zastosowanie dodatkowego uziomu pomiarowego o specjalnych parametrach. Efek¬ tem zastosowania tych przekazników jest odlaczenie zasilania od urzadzenia chronionego. Istnieje jednak liczna grupa urzadzen elektrycznych, zwlaszcza przenosnych, których ciaglosc dzialania ma znaczenie krytyczne.Celem wynalazku bylo opracowanie takiego sposobu i ukladu do wykrywania napiec razeniowych, w którym napiecie razeniowe mierzone jest metoda posrednia miedzy uziemiona lub zerowana obudowa urzadze¬ nia chronionego a siecia trójfazowa pradu przemiennego. Jezeli napiecie miedzy jedna z trzech faz sieci a obudo¬ wa urzadzenia chronionego jest mniejsze od bezwglednej wartosci napiecia fazowego sieci, to powstala róznica jest wywolana napieciem razeniowym pochodzacym od danej fazy a wystepujacym na chronionej obudowie.Pozwala to na wykrywanie i pomiar napiecia razeniowego bez koniecznosci uzywania specjalnych uziomów pomiarowych.Sposób wedlug wynalazku polega na pomiarze napiecia kazdej z faz w stosunku do obudowy urzadzenia chronionego. Jednopolówkowo wyprostowane napiecie trójfazowe sieci zasilajacej urzadzenie chronione, prze¬ ksztalca sie w dzielniku napiec na napiecie mierzone, które jest róznica wartosci chwilowych miedzy napieciem fazowym wyprostowanym a wartoscia chwilowa napiecia razeniowego wystepujacego miedzy urzadzeniem chro¬ nionym a ziemia. Nastepnie napiecie mierzone porównuje sie z zadanym napieciem odniesienia odpowiadajacym dowolnie zalozonej wykrywalnej wartosci napiecia razeniowego. W przypadku gdy minimalna wartosc chwilowa napiecia mierzonego jest mniejsza lub równa napieciu odniesienia, to stan taki implikuje powstanie sygnalu sterujacego zewnetrznymi urzadzeniami zabezpieczajacymi i sygnalizacyjnymi. Ponadto w dzielniku napiec wytwarza sie napiecie kompensacyjnei które koryguje napiecie odniesienia w regulatorze napiecia odniesienia w zaleznosci od wahan napiecia sieci trójfazowej.- 115961 Istota ukladu wedlug wynalazku polega na polaczeniu sieci zasilajacej urzadzenie chronione z jednopolów- kowym prostownikiem trójfazowym, który z kolei polaczony jest z dzielnikiem napiec. Dzielnik napiec pola¬ czony jest z urzadzeniem chronionym oraz posiada dwa wyjscia, jedno napiecia mierzonego polaczone z blokiem komparatora oraz drugie, napiecia kompensujacego polaczone z regulatorem napiecia odniesienia. Regulator napiecia odniesienia polaczony jest z blokiem komparatora, zas blok komparatora polaczony jest z blokiem sterowania i sygnalizacji, który posiada wyjscie sterowania urzadzeniami zewnetrznymi oraz wyjscie indykacji optyczno-akustycznej. Uklad wedlug wynalazku moze pracowac samodzielnie, jak tez moze pracowac równo¬ legle z innymi urzadzeniami zabezpieczajacymi bez ich uprzedniej adaptacji.Wynalazek jesj blizej objasniony na przykladzie ukladu na rysunku, na którym fig. 1 - przedstawia schemat polaczenia ukladu wykrywania napiecia razeniowego z siecia zasilajaca i urzadzeniem chronionym, fig. 2 - schemat blokowy ukladu wykrywania napiecia razeniowego, a fig. 3 — przebiegi napiec dla róznych warunków pracy.Uklad wykrywania napiecia razeniowego A dolaczony jest do trójfazowej sieci zasilajacej urzadzenie chronione oraz do obudowy urzadzenia chronionego B. Napiecie trójfazowe prostowane jest jednopolówkowo wjednopolówkowym prostowniku trójfazowym 1. Napiecie wyprostowane Uf(t) przekazywane jest do dzielnika napiec 2, gdzie przeksztalcone jest na napiecie mierzone Ux(t), które jest róznica miedzy napieciem fazowym Uf(t) a napieciem razeniowym UR(t) wedlug zaleznosci Ux(t) = kx • [Uf(t) UR(t)] gdzie k! jest stala podzia¬ lu dzielnika napiecia 2. Dzielnik napiec 2 polaczony jest z obudowa urzadzenia chronionego oraz z blokiem komparatora 3 gdzie napiecie Ux(t) porównywane jest z napieciem U0, które wytworzone jest w bloku regulato¬ ra napiecia odniesienia 4. Napiecie odniesienia U0 odpowiada dowolnie zalozonej wykrywalnej wartosci napiecia razeniowego UR(t). W przypadku przekroczenia dopuszczalnego poziomu napiecia razeniowego UR(t) wedlug zaleznosci Min [Ux(t)] < U0 gdzie Min [Ux(t)] jest minimalna wartoscia chwilowa napiecia mierzonego Ux(t), blok komparatora 3 wytwarza sygnal k, który przekazany do polaczonego z blokiem komparatora 3, bloku sterowania i sygnalizacji 5 steruje zewnetrznymi urzadzeniami zabezpieczajacymi i sygnalizacyjnymi poprzez swo¬ je wyjscia 6 i 7. W celu zmniejszenia wplywu wahan napiecia trójfazowej sieci zasilajacej na dokladnosc pomiaru napiecia razeniowego LTR(t) dzielnik napiecia 2 wytwarza napiecia kompensacyjne Uk, które podane do regula¬ tora napiecia odniesienia 4 koryguje napiecie odniesienia U0 w zaleznosci od zmian napiecia zasilajacego urzadze¬ nie chronione. Uklad posiada wlasny zasilacz 8, który moze byc zasilany z sieci zasilajacej urzadzenie chronione lub z niezaleznego zródla napieciajednofazowego.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wykrywania napiecia razeniowego na urzadzeniach elektrycznych zasilanych z elektrycznej sieci trójfazowej pradu przemiennego, znamienny tym, ze jednopolówkowo wyprostowane napiecie trójfa¬ zowe Uf(t) sieci zasilajacej urzadzenia chronione, przeksztalca sie w dzielniku napiec na napiecie mierzone Ux(t) o wielkosci zaleznej od napiecia razeniowego UR(t) wystepujacego miedzy urzadzeniem chronionym a ziemia, wedlug zaleznosci Ux(t) = k! • [Uf(r) - UR(t)], przy czym k, jest stala podzialu dzielnika napiec, po czym to napiecie Ux(t) porównuje sie z zadanym napieciem odniesienia U0 odpowiadajacym dowolnie zalozonej wykrywalnej wartosci napiecia razeniowego, przy czym przekroczenie dopuszczalnego poziomu napiecia razenio¬ wego wedlug zaleznosci Min [Ux(t|| < U0 gdzie Min lUx(t)J jest minimalna wartoscia chwilowa napiecia mierzo¬ nego Ux(t). implikuje powstanie sygnalu k sterujacego zewnetrznymi urzadzeniami zabezpieczajacymi i sygnaliza¬ cyjnymi. 2. Sposób wykrywania napiecia razeniowego wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w dzielniku napiec wytwarza sie napiecie Uk kompensujace wahanie napiecia sieci trójfazowej, przy czym tym napieciem Uk w regulatorze napiecia odniesienia koryguje sie napiecie odniesienia U0 w zaleznosci od wahan napiecia Uf(t) wedlug zaleznosci U0 = k2 • Uf- Us, gdzie k2 jest wspólczynnikiem kompensacji a Us napieciem stalym wytwarzanym w regulatorze napiecia odniesienia. 3. Uklad do wykrywania napiecia razeniowego na urzadzeniach elektrycznych zasilanych z elektrycznej sieci trójfazowej pradu przemiennego, znamiehny tym, ze polaczony jest z siecia trójfazowa je dnopolów- kowym prostownikiem trójfazowym (1), który polaczony jest z dzielnikiem napiec (2), zas dzielnik napiec (2) polaczony jest z urzadzeniem chronionym oraz z blokiem komparatora (3) i regulatorem napiecia odniesienia (4), przy czym regulator napiecia odniesienia (4) polaczony jest z blokiem komparatora (3), zas blok komparato¬ ra polaczony jest z blokiem sterowania i sygnalizacji (5), który posiada wyjscie (6) sterujace zewnetrznymi urzadzeniami zabezpieczajacymi oraz wyjscie (7) indykacji optyczno - akustycznej.115 961 * \v\115 961 CM (Z!115 961 il- II =5 ^ :S =5* \ \ K \ \ CO / u./ / / / / \ \ N PL