Przedmiotem wynalazku jest lódz wykonana z tworzyw sztucznych przystosowana do plywania glównie pod zaglem, a takze przy uzyciu wiosel lub silnika przyczepnego i przeznaczona do rekreacji na wodzie, turystyki i wedkowania.Dotychczas znane sa i powszechnie stosowane konstrukcje lodzi wykonanych na szkielecie drewnianym pokrytym sklejka, listewkami luo deskami. Inne rozwiazania lodzi polegaja na wykonaniu kadluba z laminatu w odpowiednich formach negatywowych, badz jako wytloczki z tworzyw termoplastycznych. Znane sa takze rozwiazania lodzi z poszyciem wykonanym z siatkobetonu lub szklocementu.Wada lodzi wykonywanych z drewna jest duza pracochlonnosc, koniecznosc wysokich kwalifikacji wyko¬ nujacego oraz duza ilosc elementów uzywanych przy budowie. Istotna wada jest takze mala odpornosc drewna na dzialanie wody, co jest przyczyna gnicia i przecieków. Lodzie drewniane wymagaja pieczolowitej konserwacji, a zywotnosc ich jest niewielka.Lodzie z tworzyw sztucznych przewyzszaja lodzie drewniane pod wzgledem zywotnosci i nie wymagaja prawie zadnej konserwacji. Wada stosowanych dotychczas konstrukcji lodzi z laminatów opartych na bazie zywic zbrojonychwlóknem szklanym jest nieestetyczna wewnetrzna powierzchnia kadluba bedaca surowa strona lami¬ natu. Gladka i estetyczna uzyskuje sie jedynie zewnetrzna strone kadluba bedaca odbiciem gladkiej powierzchni scian formy negatywowej, w której kadluo jest wykonywany.Wiekszosc lodzi zarówno drewnianych jak i z tworzyw sztucznych, mimo posiadania zamknietych komór plywalnosciowych po przewróceniu sie nabiera duzo wody do wnetrza kadluba, staje sie niestateczna w tym stanie, uniemozliwiajac postawienie lodzi do polozenia normalnego i kontynuowanie plywania.Jezeli na stosowanych dotychczas malych lodziach uzyskano zdolnosc do malego nabierania wody przy wywrotce i mozliwosc postawienia do polozenia normalnego silami zalogi, stalo sie to kosztem miejsca we¬ wnatrz lodzi, które zajely w takich przypadkach mocno rozbudowane komory plywalnosciowe.Male wnetrze kadluba jest istotna wada lodzi, poniewaz wymaga sie tutaj wygodnego miejsca dla zalogi i bagazu.2 115 897 Celem wynalazku jest opracowanie lekkiej, estetycznej i niezatapialnej lodzi z tworzywa sztucznego prze¬ znaczonej glównie do plywania pod zaglem, a takze przy uzyciu wiosel lub silnika przyczepnego.Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie odkrytej lodzi, która sklada sie z kadluba z silnie zaakcen¬ towanym kokpitem, steru, miecza, lawki, wiosel, masztu, zagla i takielunku. Kadlub lodzi sklada sie z dwóch ksztaltek zewnetrznej i wewnetrznej wykonanych z tworzywa sztucznego i sklejonych ze soba tak, aby surowa strona tworzywa znalazla sie od strony niewidocznej z zewnatrz lodzi. Ksztaltki kadluba sklejone sa ze soba mocno i szczelnie na odpowiednio uksztaltowanym kolnierzu biegnacym wokól lodzi, który spelnia ponadto role odbojnicy. Przestrzen pomiedzy ksztaltkami kadluba wypelniona czesciowo lub calkowicie tworzywem piankowym nie wchlaniajacym wody tworzy szczelna komore plywalnosciowa zabezpieczajaca niezatapialnosc lodzi obciazonej zaloga i bagazem. Powierzchnie zewnetrzne obu ksztaltek kadluba sa gladkie i estetyczne, ajedynie na czesci powierzchni ksztaltki wewnetrznej na dnie kokpitu moze byc wykonana szorstka, tak zwana warstwa przeciwslizgowa. Dzieki umiejetnemu uformowaniu „okraglodennej" ksztaltki zewnetrznej kadluba uzyskano wymagana wypornosc i statecznosc lodzi oraz dobre wlasciwosci hydrodynamiczne. Przez uformowa¬ nie ksztaltki wewnetrznej uzyskano obszerny i wygodny kokpit dla zalogi, odpowiednio rozmieszczona komore plywalnosciowa i gniazda do zamocowania masztu i lawek.Boczne czesci ksztaltki wewnetrznej uformowano na kazdej burcie w postaci dwóch scianek dolnej i górnej bedacych powierzchniami rozwijalnymi stykajacych sie ze soba w czesci kokpitowej lodzi pod katem rozwartym a = 150 + 170°. Scianki dolne tworza natomiast z powierzchnia podlogi kokpitu kat rozwarty jS = 105 + 120°.Takie uksztaltowanie scianek bocznych kokpitu pozwolilo na uzyskanie szerokiego wnetrza lodzi, a ponadto uzyskano wygodne oparcie dla zalogi, która podczas zeglowania siedzi na dnie kokpitu i opierajac sie plecami o scianki boczne balastuje lódz równowazac moment przechylajacy od dzialania wiatru na zagiel.Dzieki umiejetnemu dobraniu katów scianek bocznych kokpitu uzyskano takze odpowiednia objetosc burtowych czesci komory plywalnosciowej zapewniajaca latwe stawianie przewróconej na burte lodzi i czescio¬ we samoosuszenie sie kadluba z wody. Niewielka ilosc wody pozostajaca w lodzi po jej odwróceniu do pozycyi normalnej, pozwala na kontynuowanie plywania i nie zagraza bezpieczenstwu zalogi.W czesci dziobowej lodzi ksztaltke wewnetrzna uformowano tak, ze tworzy ona podwyzszenie do wyso¬ kosci dolnych scianek bocznych kokpitu, dzieki czemu uzyskano dziobowa czesc komory plywalnosciowej oraz zamocowano specjalne wodoszczelne gniazdo dla masztu. Gniazdo masztu sklada sie z wodoszczelnego kanalu o dowolnym przekroju poprzecznym biegnacego wewnatrz komory dziobowej. Kanal w górnej czesci nasadzony jest i wklejony na wypustke wykonana z powierzchni podwyzszenia dziobowego, a w dolnej czesci przymocowa¬ ny jest mocno i szczelnie do dna kadluba lodzi utworzonego przez ksztaltke zewnetrzna. W czesci srodkowej kadluba ksztaltka wewnetrzna posiada wystep bedacy zewnetrzna oslona skrzynki mieczowej przymocowanej do dna kadluba utworzonego przez ksztaltke zewnetrzna. Wystep-oslona spelnia takze role podpory stalej lawki dla wioslarza, która zamocowana jest takze do wystepów uformowanych w powierzchniach dolnych scian bocznych kokpitu. W czesci rufowej górnych scianek bocznych kokpitu lodzi uformowano gniazda dla posado¬ wienia w nich dodatkowej wyjmowalnej lawki majacej oprofilowane krawedzie, która podczas zeglowania wlozo¬ na do skrzynki mieczowej spelnia role miecza szybrowego przeciwdzialajacego dryfowi lodzi.Wzajemne uformowanie ksztaltek zewnetrznej i wewnetrznej kadluba pozwolilo tak rozmiescic objetosc komory plywalnosciowej, ze jej ^ znajduje sie w czesci dziobowej, 5 w obu czesciach burtowych i 5 w czesci dennej pod podloga kokpitu. Odpowiednia objetosc komory plywalnosciowej i jej rozmieszczenie gwarantuje niezatapialnosc lodzi, umozliwia latwe postawienie do polozenia normalnego po ewentualnej wywrotce i konty¬ nuowanie plywania.W kolnierzu biegnacym wokól kadluba zamocowano gniazda dla dulek wiosel szalupowych, a pawez lodzi ma wzmocnienie dla zamocowania steru lub silnika przyczepnego. Ozaglowanie lodzi sklada sie z jednego zagla o powierzchni mniejszej od 7m2, aby umozliwic zeglowanie bez uprawnien. Zagiel zawieszony jest na maszcie wolnonosnym wstawionym do wodoszczelnego gniazda w dziobowej czesci kadluba. W sklad osprzetu zaglowe¬ go wchodza jeszcze bom lub rejki zagla oraz takielunek i okucia.W stosunku do stosowanych dotychczas rozwiazan, lódz bedaca przedmiotem wynalazku wyróznia sie estetycznym wygladem calosci kadluba wykonanego z barwnych tworzyw sztucznych, jest funkcjonalna, lekka, calkowicie niezatapialna i bezpieczna dzieki wlasciwosci nie nabierania duzej ilosci wody do kokpitu przy wywrotce i samoosuszaniu sie podczas stawiania na wodzie do pozycji normalnej. Obszerny i wygodny kokpit oraz wyjmowalna lawka rufowa umozliwiaja awaryjny nocleg zalodze we wnetrzu lodzi. Zastosowanie lawki- miecza pozwolilo zmniejszyc ilosc elementów lodzi ijej ciezar, a mala powierzchnia zagla i prosty osprzet umozliwiaja bezpieczne zeglowanie poczatkujacym wodniakom. Niewielki ciezar lodzi pozwala transportowac ja na dachu samochodu lub na lekkim wózku, a uniwersalne wyposazenie pozwala na eksploatowanie jej jako115 897 3 zaglówki, lodzi wioslowej lub motorowej. Lódz przeznaczona jest dla wodniaków indywidualnych oraz dla osrodków wypoczynkowych nad woda, klubów wedkarskich, druzyn harcerskich, ratowników.Przedmiot wynalazku w przykladzie wykonania uwidoczniony jest na rysunkach, na których fig. 1 przed¬ stawia widok z boku lodzi wraz z zaglem, fig. 2 - widok z góry„ #g. 3 - przekrój podluzny kadluba, fig. 4 - przekroje poprzeczne kadluba, fig. 5 - szczególy uksztaltowania scianek bocznych ksztaltki wewnetrznej i jej polaczenie z ksztaltka zewnetrzna kadluba, a fig. 6 - szczególy wodoszczelnego gniazda masztu.Lódz zwlaszcza zaglowa wedlug wynalazku sklada sie z kadluba wyposazonego w ster, miecz, lawke, wiosla, iTiaszt, zagiel i takielunek. Kadlub lodzi sklada sie z dwóch ksztaltek zewnetrznej 1 i wewnetrznej 2 wykonanych z tworzywa sztucznego i zlozonych ze soba tak, aby surowa strona tworzywa znalazla sie od strony niewidocznej z zewnatrz lodzi. Ksztaltki kadluba zewnetrzna 1 i wewnetrzna 2, polaczone sa ze soba w sposób szczelny na odpowiednio uksztaltowanym kolnierzu 3, a przestrzen miedzy ksztaltkami wypelniona czesciowo lub calkowicie tworzywem piankowym tworzy plywalnosciowa komore 4, zabezpieczajaca niezatapialnosc lodzi obciazonej bagazem i zaloga. Powierzchnia zewnetrzna obu ksztaltek jest gladka i estetyczna, ajedynie na czesci powierzchni ksztaltki wewnetrznej tworzacej podloge kokpitu moze byc wykonana szorstka, tak zwana war^wa przeciwslizgowa 5. Ksztaltke zewnetrzna 1 uformowano tak, aby zapewniala lodzi wymagana wypornosc i state¬ cznosc oraz dobre wlasciwosci hydrodynamiczne. Ksztaltke wewnetrzna 2 uformowano tak, aby odpowiednio rozmiescic plywalnosciowa komore 4, oraz uzyskac obszerne i wygodne wnetrze lodzi.Boczne czesci ksztaltki wewnetrznej 2 uformowano na kazdej burcie w postaci dwóch scianek dolnej 6 i górnej 7 bedacych powierzchniami rozwijalnymi, stykajacych sie ze soba w czesci kokpitowej lodzi pod katem rozwartym a= 150+ 170°. Scianki dolne 6 tworza z powierzchnia bedaca podloga kokpitu kat rozwarty 0= 105^120°.W czesci dziobowej lodzi, ksztaltke wewnetrzna 2 uformowano tak, aby tworzyla ona podwyzszenie 8, dzieki czemu uzyskano dziobowa czesc plywalnosciowej komory 4, oraz zamocowano wodoszczelne gniazdo 10 dla masztu 11. Gniazdo 10 sklada sie z wodoszczelnego kanalu o dowolnym przekroju poprzecznym, który w górnej czesci nasadzony jest i wklejony na wypustke wykonana w powierzchni dziobowego podwyzszenia 8, a w dolnej czesci przylaminowany mocno i szczelnie do dna kadluba utworzonego przez ksztaltke zewnetrzna 1.W czesci srodkowej kadluba ksztaltka wewnetrzna 2, ma uformowany wystep 12 bedacy zewnetrzna oslona skrzynki mieczowej 13 oraz stanowiacy podpore stalej lawki 14 dla wioslarza. Wzajemne uformowanie ksztaltek 1 i 2 pozwolilo tak rozmiescic objetosc plywalnosciowej komory 4, ze jej 5 znajduje sie w czesci dziobowej, 5 w obu czesciach burtowych i 5 w czesci dennej kadluba.W bocznych sciankach kokpitu uformowano w przedniej czesci wystepy 15 i w czesci rufowej gniazda 16.Wystepy 15 sluza do zamocowania stalej lawki 14, a gniazda 16 sluza do posadowienia w nich wyjmowalnej lawki 17, majacej oprofilowane krawedzie, która podczas zeglowania wlozona do skrzynki mieczowej 13 spelnia role miecza szybrowego.W burtowym kolnierzu 3 zamocowano gniazda 18 dla dulek wiosel szalupowych, a pawez 19 przystosowa¬ no do zawieszenia na niej steru 20 lub malego silnika przyczepnego 21. Ozaglowanie lodzi sklada sie z jednego zagla 21 o powierzchni mniejszej od 7 m2 zawieszonego na maszcie 11 oraz bomie lub rejkach i ustawionego przy pomocy takielunku.Lódz bedaca przedmiotem wynalazku posiada konstrukcje przystosowana do seryjnej produkcji przemy¬ slowej. Zastosowanie krajowych materialów i prostej technologii wytwarzania pozwala na jej produkcje w ilosci kilkuset sztuk rocznie. Dzieki zastosowaniu tworzyw sztucznych uzyskano lódz lekka, bezpieczna, nie wymaga¬ jaca konserwacji i bardzo trwala. Zastosowanie prostej i szybkiej technologii wykonania kadlubów w formach, pozwala na znaczne zmniejszenie nakladów robocizny, ograniczenie asortymentu materialów i odpadów w sto¬ sunku do stosowanej dotychczas technologii wykonywania lodzi z drewna.Zastrzezenia patentowe 1. Lódz zwlaszcza zaglowa skladajaca sie z kadluba z silnie zaakcentowanym kokpitem, wyposazonego w ster, miecz, lawke, wiosla, maszt, zagiel i takielunek, której kadlub posiada konstrukcje zlozona z dwóch odpowiednio uformowanych ksztaltek zewnetrznej i wewnetrznej wykonanych z tworzywa sztucznego zwróco¬ nych gladka strona tworzywa na zewnatrz lodzi i polaczonych ze soba odpowiednio uksztaltowanym kolnie¬ rzem biegnacym wokól kadluba, dzieki czemu uzyskano szczelna komore plywalnosciowa pomiedzy ksztaltka¬ mi wypelniona czesciowo lub calkowicie tworzywem piankowym, znamienna tym, ze ksztaltka ze¬ wnetrzna (1) jest na kolnierzu (3) polaczona szczelnie z ksztaltka wewnetrzna (2) uformowana tak, ze w rejonie kokpitu jej boczne czesci skladaja sie na kazdej z burt dwóch scianek, dolnej (6) i górnej (7) bedacych powie-4 115 897 rzchniami rozwijalnymi, stykajacych sie ze soba pod katem rozwartym a= 15Q-M70°, a kazda ze scianek dolnych (6) tworzy z powierzchnia bedaca podloga kokpitu kat rozwarty 0 = 105 -r 120° oraz, ze w rufowej czesci scianek górnych (7) uformowane sa gniazda (16) dla lawki (17), a w przedniej czesci kokpitu w sciankach dolnych (6) uformowane sa wystepy (15), do których zamocowana jest stala lawka (14) podparta dodatkowo w srodku wystepem (12), który jest uformowany w powierzchni podlogi kokpitu i obejmuje z zewnatrz skrzynke mieczowa (13) zamocowana pomiedzy ksztaltka wewnetrzna (2) i ksztaltka zewnetrzna (1), natomiast w czesci dziobowej ksztaltka wewnetrzna (2) ma uformowane podwyzszenie (8) do wysokosci scianki dolnej (6), tworzace dziobowa czesc plywalnosciowej komory (4) mieszczaca 5 objetosci calej komory (4), a pozostala objetosc jest rozmieszczona po polowie w obydwu czesciach burtowych i czesci dennej przestrzeni miedzy ksztaltkami zewnetrzna (1) i wewnetrzna (2). 2. Lódz wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze wewnatrz dziobowej czesci plywalnosciowej ko¬ mory (4) utworzonej przez podwyzszenie (8) ma zamocowane wodoszczelne gniazdo (10) dla masztu (11), które sklada sie z wodosczelnego kanalu o dowolnym przekroju poprzecznym, który w górnej czesci nasadzony jest szczelnie na wypustke uformowana w powierzchni podwyzszenia (8), a w dolnej czesci przymocowany jest mocno i szczelnie do dna lodzi utworzonego przez ksztaltke zewnetrzna (1). 3. Lódz wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze lawka (17) jest wyjmowalna z rufowych gniazd (16) ima oprofilowane krawedzie oraz daje sie wsunac do skrzynki mieczowej (13) spelniajac wtedy role miecza.115 897 figLi le/yj s\ hk Wlffi115 897 Jig^L 3 7 i 1 J6 J7 12 1A 11 (**1 8 10 Jig^L Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL