Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do pomiaru wzajemnej odleglosci dwóch stozków wewnetrznych.Do sprawdzenia odleglosci wzajemnej dwóch wspólosiowych stozków wewnetrznych, sluzy sprawdzian w posta¬ ci dwóch wspólosiowych stozków zewnetrznych o okreslonych zbieznosciach i srednicach oraz odleglosci wza¬ jemnej, polaczonych osiowym lacznikiem. O tym, czy odleglosc miedzy dwoma stozkami przedmiotu jest wlasciwa, sprawdzajacy orientuje sie po charakterze wspólpracy sprawdzianu i przedmiotu. Sprawdzenie wymia¬ ru takim sprawdzianem nie pozwala wyznaczyc wartosci odchylki sprawdzonego wymiaru od wartosci nominal¬ nej.Mozliwosc pomiaru wielkosci odchylki w szerokim przedziale srednic i rozbieznosci tych stozków uzysku¬ jemy przyrzadem wedlug wynalazku, którego istota polega na tym, ze w tarczy podstawowej przyrzadu osadzone sa na obwodzie trzy wymienne, wysuwane promieniowo koncówki ustalajace, a wielkosc ich wysuniecia ustala sie plytkami wzorcowymi. Centrycznie do tej samej tarczy zamocowana jest tuleja prowadzaca z usytuowanym wewnatrz suwakiem, który zakonczony jest jarzmem koncówki mierniczej, przy czym wielkosc przemieszczenia wskazuje czujnik poprzez swoja koncówke.Przyklad rozwiazania wedlug wynalazku uwidoczniony jest na rysunku w przekroju poprzecznym.Zasadnicza czescia przyrzadu jest tarcza podstawowa 1, na obwodzie której w róznych odstepach, a naj¬ korzystniej co 120°, osadzone sa wysuwane promieniowo koncówki ustalajace 2 z zakonczeniami kulistymi, których wysuniecie promieniowe ustala sie plytkami wzorcowymi 3. Koncówki 2 mocowane sa poprzez pod¬ kladke 4 sruba 5 wkrecona w górna plytke 6 gniazda osadczego, dociskajac koncówke 2 plytki dolnej 7 gniazda.W gniezdzie centralnym tarczy 1 osadzona jest centrycznie i przymocowana srubami 8 tuleja prowadzaca 9 z tule¬ jami slizgowymi 10. W tulejach 10 jest pasowany suwliwie suwak 11 zakonczony kolnierzem, do którego moco¬ wane jest srubami 12 jarzmo 13, w którym to jarzmie 13 mocowane sa wymienne koncówki miernicze 14. Drugi koniec trzpienia 11 jest drazony, w którym to drazeniu jest mocowany wkretem 15 kolek 16.Ruch suwaka 11 wymuszony jest sprezyna 17, a ogranicza go wkret 15 poruszajacy sie w rowku tulei 9.Zmiane polozenia osiowego suwaka 11 wskazuje czujnik 18 osadzony w uchwycie 19 i przymocowany do tar-2 115 654 czy 1 srubami 20, którego koncówka miernicza dotyka powierzchni czolowej kolka 16. Uchwyt 21 mocowany jest do tarczy 1 srubami 22. Ciegno 23 przymocowane jest do jarzma 14 i wprowadzone pizez otwór w tarczy 1 w poblize rekojesci uchwytu.W celu dokonania pomiaru nalezy przygotowac przyrzad poprzez zalozenie kompletu trzech odpowiednich koncówek ustalajacych 2 oraz koncówke miernicza 14. Nastepnie dokonujemy wzorcowania przyrzadu ustawia¬ jac wskazanie zerowe czujnika 18 dla wymiaru nominalnego mierzonej wielkosci.Takprzygotowanym przyrzadem mozna mierzyc wartosc odchylki wymiaru rzeczywistego od nominalne¬ go. Postepowanie pomiarowe podczas wzorcowania i wlasciwego pomiaru jest identyczne, z tym ze do wzorco¬ wania nalezy uzyc wzorca przemyslowego lub przeprowadzic je na laboratoryjnym stanowisku wzorcowania.W tym celu nalezy ujac przyrzad za rekojesc i pociagnac wskazujacym palcem ciegno 23 przyrzadu, dosunac suwak 11 do oporu pokonujac opór sprezyny 17 suwaka 11. Nastepnie przyrzad nalezy ustawic na przedmiocie lub wzorcu ustalajacym jego polozenie przez oparcie go zakonczeniami kulistymi koncówek ustalajacych 2 na powierzchni stozkowej i czolowej stozka wewnetrznego przedmiotu lub wzorca. Po ustaleniu przyrzadu nalezy opuscic ciegno 23. Suwak 11 przesunie sie wtedy pod dzialaniem sprezyny 17 az do styku koncówki pomiaro¬ wej przyrzadu z powierzchnia drugiego stozka przedmiotu lub wzorca. Nastepnie nalezy odczytac wskazanie czujnika lub ustawic wskazanie zerowe.Zastrzezenia patentowe 1. Przyrzad do pomiaru wzajemnej odleglosci dwóch stozków wewnetrznych, zawierajacy elementy ustala¬ jace, znamienny tym, ze do tarczy podstawowej (1), w której osadzone sa na obwodzie trzy wymienne wysuwane promieniowo koncówki ustalajace (2), zamocowanajest centrycznie tuleja prowadzaca (9) z usytuowa¬ nym wewnatrz suwakiem (11) zakonczonym jarzmem (13) koncówki mierniczej (14), który wspólpracuje z kon¬ cówka czuj nika (18). 2.Przyrzad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wartosc promieniowego wysuniecia kon¬ cówek (2) ustala sie plytami wzorcowymi (3). 3. Przyrzad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze miedzy tuleja (9) a suwakiem (11) znajduje sie sprezyna (17).115 654 PL