Przedmiotem wynalazku jest sposób poprawy statecznosci korytarzowych wyrobisk górniczych wykonywa¬ nych w kopalniach glebinowych.Stan techniki. Wykonanie korytarzowego wyrobiska górniczego powoduje naruszenie stanu równowagi w górotworze. Wokól tego wyrobiska, na skutek cisnienia skal wystepuja naprezenia, które po przekroczeniu wytrzymalosci skal powoduja ich niszczenie. Skaly zniszczone zwieksajac swoja objetosc wywoluja ciaiienie deformacyjne i przemieszczaja sie do wnetrza wyrobiska.Aby zapobiec przemieszczaniu sie skal odprezonych do wyrobiska wykonuje sie najkorzystniej upodatnio- na obudowe przeciwdzialajaca cisnieniu deformacyjnemu i przemieszczaniu sie skal do wyrobiska. Wystepujace cisnienie deformacyjne powoduje najpierw odksztalcenie obudowy, a nastepnie niszczenie jej, co zmniejsza prze¬ krój poprzeczny wyrobiska. Wykonuje sie wtedy przybierke skal otaczajacych wyrobisko i wymienia obudowe na nowa. Proces ten jest kosztowny, wymagajacy duzych nakladów na wykonanie przybierki skal, renowacje obudowy oraz ogranicza przelotowosc remontowanego wyrobiska.W miare zwiekszenia sie glebokosci strefy odprezonej i przybierania skal otaczajacych wyrobiska, napre¬ zenia maksymalne oddalaja sie w glab calizny.Znanym sposobem dotychczasowego przeciwdzialania cisnieniu deformacyjnemu jest zastosowanie specjal¬ nych obudów o duzej wytrzymalosci, które ze wzgledu na ich znaczny koszt sa stosowane w nielicznych przy¬ padkach.W wielu wypadkach zachodzi potrzeba prowadzenia obok siebie wiazki wyrobisk o róznym przeznaczeniu i wtedy pozostawia sie miedzy nimi filary bezpieczenstwa z przecinkami laczacymi te wyrobiska. Wymiary tych filarów kilkakrotnie przekraczaja wymiary wyrobisk. Filary te sa niepodatne i w wyniku koncentracji naprezen dochodzi w nich do tapan. Wykonanie i utrzymanie przecinek pociaga za soba wysokie koszty oraz zwieksza obsar potencjalnego zagrozenia tapaniami dla ludzi i maszyn.Istota wynalazku. Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu poprawy statecznosci korytarzowych wyrobisk górniczych w kopalniach glebinowych, polegajacego na oddaleniu strefy naprezen maksymalnych w glab skal2 115512 ociosowych, przez co zmniejsza sie wplyw cisnienia deformacyjnego, a w otoczeniu wyrobiska wystepuje cisnie¬ nie statyczne pochodzace od skal znajdujacych sie w sklepieniu cisnien.Oddalenie strefy naprezen maksymalnych w glab skal ociosowych uzyskuje sie zgodnie z wynalazkiem przez wydrazenie dodatkowych wyrobisk równoleglych do wyrobiska chronionego. Te dodatkowe wyrobiska wykonuje sie w takiej odleglosci od wyrobiska chronionego, aby calizna pozostawienia miedzy tymi wyrobiskami ulegla odprezeniu, przez co strefa naprezen maksymalnych zostaje przesunieta w glab calizny skalnej poza te wyrobiska dodatkowe. W takim przypadku wokól wyrobiska chronionego i dodatkowych wyrobisk wystepuja cisnieniapochodzace od ciezaru skal znajdujacych sie w sklepieniu cisnien.Rola calizny miedzy wyrobiskami polega na tym, ze przejmuje ona czesciowo obciazenie ze sklepienia cisnien, ale ze wzgledu najej upodatnienie nie jest zdolna do koncentracji naprezen zwlaszcza przy gwaltownydi przyrostach obciazenia. Dzieki temu przedluza sie czas uzytkowania wyrobiska chronionego, przy czym koszty drazenia wyrobisk dodatkowych sa mniejzeod kosztów remontu wyrobiska chronionego. Koszty moga byc dodatkowo obnizone, jezeli wyrobiska te sa wykonywane w postaci otworów malosrednicowych lub otworów wielkosrednicowych.Zastosowanie wynalazku jest szczególnie efektywne, w przypadku koniecznosci technologicznej prowadze¬ nia dwu i wiecej wyrobisk równoleglych.Przedstawienie figur rysunku. Przedmiot wynalazku jest zilustrowany na rysunku na którym fig. 1 przedsta¬ wia przekrój poprzeczny przez wyrobisko chronione i wyrobisko dodatkowe oraz wykres naprezen, a fig. 2 - widok z góry wyrobiska chronionego i wyrobisk dodatkowych.Przyklad realizacji wynalazku. Na skutek cisnienia skal w ociosach wyrobiska 1 powstaja naprezenia 2, które w miare uplywu czasu wzrastaja az do momentu przekroczenia wytrzymalosci skal. Nastepuje wtedy niszczenie tych skal oraz tworzenie sie sklepienia cisnien i przemieszczanie skal ze sklepienia do wyrobiska 1.Odleglosc miedzy chronionym wyrobiskiem 1 i dodatkowymi wyrobiskami 3 jest taka, aby calizna 4 zawarta miedzy nimi ulegla odprezeniu w czasie ich wykonywania lub w krótkim czasie po wykonaniu.Wydrazenie dodatkowych wyrobisk 3 powoduje przesuniecie strefy maksymalnych naprezen 5 w glab calizny poza te wyrobiska 3. Wtedy wokól chronionego wyrobiska 1 wystepuja cisnienia statyczne pochodzace od ciezaru skal zawartych w sklepieniu cisnien obejmujacym wyrobiska 1 i 2.Dodatkowe wyrobiska 3 wykonuje sie metodami górniczymi lub wiertniczymi. W miejsce pelnego wyrobi¬ ska 3 moze okazac sie wystarczajace wykonanie ich w postaci wiazki otworów malo lub wielkosrednicowych 6 wykonywanych z przecinek 7.W zaleznosci od potrzeb, wyrobiska 3, 6, wykorzystuje sie równiez jako przejscia dla zalogi, transportu materialów do przeplywu powietrza, odprowadzenia wody sciekowej itp.Zastrzezenie patentowe Sposób poprawy statecznosci korytarzowych wyrobisk górniczych wykonywanych w kopalniach glebino¬ wych, polegajacy na tym, ze od chronionego wyrobiska oddala sie w glab calizny strefy maksymalnych naprezen powodujac przez to spadek cisnienia deformacyjnego wokól tego wyrobiska i przedluzenie czasu jego istnienia bez wykonywania kosztownych przybierek, znamienny tym, zez obydwu stron korytarzowego wyro¬ biska (1) i zgodnie z jego kierunkiem wykonuje sie dodatkowe wyrobiska (3) w odleglosci od chronionego wyrobiska (1) zapewniajacej upodatnienie pozostajacej miedzy tymi wyrobiskami (1, 3) calizny przy jednocze¬ snym, najkorzystniej maksymalnym podparciu przez te calizne (4) skal w sklepieniu cisnien.115 512 TTTTrrTTThLI Cll"li|\ ilfoj 111 U I ilillhkl 11' w%y//<\\////\\\v///yt!pv! i W!l.WNkJ/imMJNlW^ FIG.1 FIG.2 PL