Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do nanoszenia roztworów zwlaszcza na chromatograficzne plyti mikropoliamidowe, a takze na nosniki stosowane w chromatografii bibulowej i cienkowarstwowej.Z polskiego opisu patentowego nr 85533 znane jest urzadzenie do nanoszenia roztworów na bibule chromatograficzna, zaopatrzone w mikropipete usytuowana nad paskiem tej bibuly.Urzadzenie to skladasie zpoziomego pulpitu z otworem, nad którym ulozonyjest pasek bibulychromatograficznej oraz z dwóch dysz powietrznych, z których jedna jest umieszczonapod paskiem bibuly w obrebie otworu pulpitu,zas druga nad paskiem bibuly w obrebie wolnego jej konca, przy czym drugi koniec bibuly jest przycisniety do pulpitu za pomoca specjalnej plyty. Nad otworem, naprzeciwko dolnej dyszy, umieszczony jest wylot mikropipety, która jest polaczona z ruchomym ramieniem, mocowanym do trzpienia osadzonego mimosrodowo na poziomo usytuowanym kole, sprzezonym przez przekladnie z silnikiem napedowym.Dziabnie urzadzenia polega na tym, ze silnik poprzez uklad napedzajacy kolo wprawia wpoziomyruch posuwisty mikropipete nakraplajaca badanym roztworempasek bibuly. Jednoczesnie powietrze wylatujace z obu dysz wprawia pasek bibuly w drgania podluzne i przy tym go suszy. Z tego samego opisu patentowego znana jest odmiana urzadzenia, które zamiast górnej dyszy ma uchwyt do przytrzymywania drugiego wolnego konca paska bibuly. Za posrednictwem dzwigni mocowanej mimosrodowo do pionowo usytuowa¬ nego kofa uchwyt ten polaczony jest z dodatkowym silnikiem napedowym.Dzialanie tego urzadzenia polega na wprawieniu przez dodatkowy silnik w podluzne drgania paska bibuly chromatograficznej, przy równoczesnym kierowaniu na niego strumienia powietrza osuszajacego z dolnej dyszy. Urzadzenie to jest przeznaczone do nanoszenia roztworów na bibule i nie nadaje sie do nanoszenia ich na twarde nosniki np. mikropoliamidowe. Zpolskiego opisu patentowego nr 43599 znanejest urzadzenie do dozowania cieczy, skladajace sie ze zbiornika cieczy i pipety miarowej, zaopatrzonej w samoczynny plywakowy zawór, polaczonych ze soba za pomoca przewodu, kurka wielodroznego laczacego zbiornik z pipeta oraz pipete z przewodem odplywowym. Urzadzenie ma pompe reczna wytwarzajaca nadcisnienie w zbiorniku cieczy, utworzona ze zbiornika powietrza w postaci elastycznego pojemnika polaczonego gietkim przewodem z wnetrzem zbiornika.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do nanoszenia roztworów zwlaszcza na chromatograficzne plytki poliamidowe, wyposazone w mikropipete polaczona elastyczna rura z elastycznym zbiornikiem powietrza, wspólpracujacym z tlokiem o regulowanym skoku.Istota wynalazku polega na tym, ze urzadzenie sklada sie z podstawy i pionowej kolumny z obrotowym poziomym ramieniem, usytuowanym w dobranej odleglosci nad podstawa. Kolumna osadzona jest sprezys-2 1152*7 cie w podstawie a mikropipeta sprezyscie w pionowym kanale, wykonanym w poziomym ramieniu. Zbiornik powietrza umieszczonyjest w wykonanej wewnatrz kolumny komorze, z która sie przenika poziomy kanal z suwliwie w nim osadzonym tlokiem, wspólpracujacym z napedowym elementem przymocowanym do kolumny.Jest korzystne wykonanie sprezystego osadzenia kolumny w podstawie w ten sposób, ze kolumna ma od spodu kanaly i jest nalozona na kolki umocowane do podstawy, a w kanalach znajduja sie srubowe sprezyny, obejmujace kolki. Wykonanie sprezystego mocowania mikropipety w poziomym ramieniu korzystnie jest zrealizowac w ten sposób, ze kanal w którym osadzona jest mikropipeta jest szerszy u dolu i miesci srubowa sprezyne opierajaca sie drugim koncem o pierscien nalozony na wystajaca z kanalu czesc mikropipety. Wygodny dla obslugi i regulacji skokutlokajest element napedowy o charakterzeobrotowym, skladajacy sie z pokretla i wewnetrznie gwintowanej tulei z zebatym pierscieniem, przymocowanej wokól otworu poziomego kanalu. W tuleje wkreconyjest trzpien pokretla przylegajacy do tloka za posrednictwem kulki. PDkretlo jest nastawne w stosunku do zebatego pierscienia i unieruchamiane wobec niego za pomoca kulki, dociskanej sprezyna, znajdujaca sie w promieniowo wykonanym kanale w pokretle.Urzadzenie wedlugwynalazku zapewnia precyzyjne nastawienie skokutloka i pobieranie scisle dobranej dozy roztworu, gdyz do zbiornika powietrza moze byc wciagnieta dobrana objetosc powietrza a zatem dobrana objetosc cieczy moze wejsc do mikropipety. Tadoza cieczy moze byc jeszcze porcjowana, dzieki sprezystemu mocowaniu pionowej kolumny, co pozwala na ograniczenie czasu styku mikropipety z plytka chromatograficzna. Sprezyste zamocowanie mikropipety w pionowym kanale poziomego obrotowego ramienia zapewnia dobór wielkosci sily jej nacisku na plytke w taki sposób, aby nie nastepowalo jej mechaniczne uszkodzenie. Dzieki temu urzadzenie to jest szczególnie przydatne do nanoszenia roztworów na plytki mikropoliamidowe.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku z boku z czesciowymi przekrojami wzdluznymi przez poziome ramie i kolumne.Przykladowe rozwiazanie zgodne z wynalazkiem przedstawia sie nastepujaco. Urzadzenie ma podstawe 1 wykonana w formie plyty ze szkla organicznego. W podstawe 1 wkrecone sa dwa kolki 2, na które nalozona jest pionowa kolumna 3, wykonana ze szkla organicznego, majaca od spodu dwa pionowo wykonane kanaly 4, odlugosci nieco wiekszej od dlugosci kolków 2. W kanalach 4 na kolki 2 nalozone sa srubowe sprezyny 5, jednym koncem przytwierdzone do kolka 2, adrugim opierajace sie o dno kanalu 4, tak ze spód kolumny 3nie dotyka w stanie swobodnie do podstawy 1. Do boku kolumny 3 przymocowane jest poziome ramie 6, wykonane równiez ze szkla organicznego, które ma dwa stabilne polozenia uzyskiwane przez obrót wokól podluznej osi ramienia. Poziome ramie i jest usytuowane nad podstawa 1 w odleglosci dostosowanej do dlugosci mikropipety 7. Przy koncu poziomego ramienia 6 wykonanyjest pionowy dwusrednicowy kanal 8, w którym ulokowana jest mikropipeta 7, polaczona z polietylenowa rura 9. Na mikropipete 7, tuz ponizej otworu kanalu 8, nalozony jest gumowy pierscien 10.W dolnej czesci kanalu 8, o wiekszej srednicy, umieszczona jest srubowa sprezyna 11 obejmujaca mikropipete 7, opierajaca sie jednym koncem o gumowy pierscien II, a drugim o dno szerszej czesci pionowego kanalu 8. Drugi koniec polietylenowej rury 9 polaczony jest z polietylenowym zbiornikiem 12 powietrza, ulokowanym w komorze 13, wykonanej wewnatrz pionowej kolumny 3. Prostopadle do komory 13 wykonany jest poziomy kanal 14, az do przenikniecia sie z komore 13, w którym jest umieszczony aluminiowytlok 15, w stanie swobodnym naciskajacy na zbiornik 12. Wokólotworu kanalu 14do pionowej kolumny 1 przymocowana jest tuleja li, wewnetrznie nagwintowana, majaca wokól zewnetrznej krawedzi zebaty pierscien 17. W tuleje li wkreconyjest nagwintowany trzpien 18, pokretla 19 o ksztalcie walcowym.Tlok 15 i trzpien 18 maja punktowe gniazda, w których osadzona jest kulka 28, stanowiaca element przenoszenia ruchu obrotowego zpokretla 19 na ruch posuwisty tloka 15. W bocznej powierzchni pokretla 19 wykonanyjest promieniowo gwintowany kanal 21, w nim zas znajduje sie kulka 22, opierajaca sie o zebaty pierscien 17, a do niej przylega srubowa sprezyna 23, naciskana wkretem 24, wkreconym w kanal 21 pokretla 19. Mikropipeta 7 ma zeszlifowana dolna krawedz. Odleglosc mikropipety 7 od podstawy 1 jest w stanie swobodnym, mniejsza niz odleglosc pionowej kolumny 3 od podstawy 1.Nanoszenie roztworów na plytke chromatograficzna odbywa sie nastepujaco. Najpierw obraca sie poziome ramie 6 wokól jego osi podluznej z polozenia pionowego mikropipety 7 w jej polozenie ukosne i nabiera sie roztwór zanurzajac mikropipete 7 w zbiorniku z roztworem i obracajac pokretlem 19 o z góry dobrany kat, co powoduje zwolnienie nacisku tloka 15 na zbiornik 12 powietrza i zassanie roztworu do mikropipety 7. Nastepnie na podstawe 1 kfedzie sie typowa plytke chromatograficzna, obraca sie poziome ramie 6 do pionowego polozenia mikropipety 7 i naciska pionowa kolumne 3 na krótki okres czasu, co powoduje dotkniecie mikropipety 7do plytki chromatograficznej i splyniecie okreslonej dozy roztworu najej powierzchnie.115287 3 Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do nanoszenia roztworów zwlaszcza na chromatograficzne plytki mikropoliamidowe, wyposazone w mikropipete polaczona elastyczna rura z elastycznym zbiornikiem powietrza wspólpracuja¬ cym z tlokiem o regulowanym skoku, znamienne tym, ze sklada sie z podstawy (1) i pionowej kolumny (3) z obrotowym poziomym ramieniem (6) usytuowanym w dobranej odleglosci nad podstawa (1), przy czym kolumna (3) osadzona jest sprezyscie w podstawie (1), a mikropipeta (7) sprezyscie w pionowym kanale (8) wykonanym w poziomym ramieniu (6), natomiast zbiornik (12) powietrza umieszczony jest w wykonanej wewnatrz kolumny (3) komorze (13), z która sie przenika poziomy kanal (14) z suwliwie w nim osadzonym tlokiem (15), wspólpracujacym z napedowym elementem przymocowanym do kolumny (3). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze kolumna (3) osadzona jest dwoma pionowymi kanalami (4) na kolkach (2) przymocowanych do podstawy (1), zas w kanalach (4) umieszczone sa srubowe sprezyny (5) opierajace sie jednym koncem o kolek (2) a drugim o dno kanalu (4). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze pionowy kanal (8) wykonany w poziomym ramieniu (<) jest dwusrednicowy, a w dolnej jego czesci o wiekszej srednicy znajduje sie srubowa sprezyna (11) obejmujaca mikropipete (7), oparta o dno kanalu (8) oraz o pierscien (18) osadzony na mikropipecie (7). 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze element napedowy tloka (15)sklada sie z wewnetrznie gwintowanej tuki (16) wyposazonej w zebaty pierscien (17), w która wkreconyjest trzpien (18) pokretla (19) przylegajacy do tloka (15) za posrednictwem kulki (28), natomiast pokretlo (19) mapromieniowo wykonany gwintowany kanal (21), w którym znajduje sie kulka (22)przylegajaca do zebatego pierscienia (17), dociskana sprezyna (23) umieszczona w kanale (21), zabezpieczona wkretem (24) wkreconym w ten kanal(21).115 2S7 Prac. Poligraf. UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL