Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie do uzdatniania powietrza wlotowego doprowadza¬ nego do cylindrów doladowywanego silnika Diesla, o niskim stopniu sprezania, np. 8—12, którego wspólczynnik doladowywania moze np. osiagac 5, zwlaszcza podczas rozruchu i przy niewielkich ob¬ ciazeniach, a takze w warunkach pracy silnika przy malej predkosci obrotowej.Znany jest dobrze w technice fakt, ze w celu zwiekszenia mocy doladowywanego silnika Diesla nalezy zwiekszyc cisnienie doladowywanego po¬ wietrza, a wiec mase powietrza jako utleniacza wprowadzonego do cylindrów silnika i w zwiazku z tym powiekszyc odpowiednio ilosc wtryskiwanego paliwa w cyklu pracy silnika. Doladowywane po¬ wietrze jest na ogól dostarczane przez jedna lub kilka turbosprezarek przetlaczajacych to powietrze przez 'kolektor wlotowy silnika, i utworzonych przez sprezarke powietrza sprzezona mechanicznie z turbina, która z kolei jest napedzana najczesciej przez spaliny wydobywajace sie z kolektora wylo¬ towego silnika.Korzystne jest chlodzenie powietrza wlotowego rozgrzanego przez sprezanie, co najmniej za pomo¬ ca koncowej chlodnicy powietrza, umieszczonej miedzy kolektorem wlotowym i ostatnia sprezarka w celu zwiekszenia masy powietrza wprowadzane¬ go do cylindrów, dla tej samej przemieszczanej objetosci i równoczesnie w celu utrzymania na od- 10 15 20 25 30 powiednim poziomie temperatury silnika podczas jego cyklu pracy.Jednakze dla danego stopnia sprezania objetos¬ ciowego silnika, nie mozna nieskonczenie zwiek¬ szac wspólczynnika doladowywania, gdyz dla sil¬ ników o wysokim doladowywaniu otrzymaloby sie nadmierne cisnienie spalania, które stworzyloby niebezpieczne naprezenia w silniku. Dla lozysk jest to wrecz zabronione, nalezalo wiec zmniejszyc stopien sprezania objetosciowego silnika.Tymczasem, zmniejszenie stopnia sprezania obje¬ tosciowego silnika ponizej pewnej wartosci granicz¬ nej np. 12 ma ujemna strone, która jest utrudnie¬ nie rozruchu silnika i jego pracy przy niewielkich obciazeniach, a w szczególnosci przy malej pred¬ kosci obrotowej lub podczas biegu jalowego silnika, gdyz temperatura powietrza wlotowego po wstep¬ nym sprezeniu nie jest na tyle wysoka, aby spowo¬ dowac samoczynne zapalenie wtryskiwanego pali¬ wa.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wymie¬ nionych powyzej wad i umozliwienie zwiekszenia mocy nominalnej lub maksymalnej.Cel ten osiagnieto przez opracowanie sposobu uzdatniania powietrza wlotowego doprowadzanego do cylindrów doladowywanego silnika Diesla o niskim stopniu sprezania przy jego rozruchu lulb pracy przy niewielkim obciazeniu. Istota wynalaz¬ ku polega na tym, ze spreza sie powietrze dopro¬ wadzane do cylindrów, ogranicza sie za pomoca 114 827114 3 zespolu sterujacego wyplyw gazów spalinowych z cylindrów tak, ze okreslona ilosc gazów robo¬ czych podgrzanych w wyniku sprezania, pozostaje w cylindrach podgrzewajac powietrze doprowadza¬ ne do cylindrów, oraz przestawia sie zespól steru- 5 jacy umozliwiajac swobodny wyplyw gazów spali¬ nowych po uruchomieniu silnika.Paliwo wtryskuje sie selektywnie do co najmniej jednego krócca ssacego, a nastepnie zapala sie pa¬ liwo w .króccu wywolujac powstanie goracych spa- 10 lin mieszajacych sie bezposrednio z doladowywa¬ nym powietrzem wprowadzonym 4o kolektora ssa¬ cejjrojjy*rzewajac powietrze przed jego doprowa¬ dzeniem, do cyCndlrowl |V wyniku zmniejszenia poprzecznego przekroju 15 wyplywu gazów spalinowych powstaje strata cis- niLnia^JSsT 'Wrkorz3fetne przede wszystkim przy nwwchulisUnj^ wywoluje zmniejszenie wy¬ miany ladunku cylindrów silnika, w taki sposób, ze utrzymuja sie pozostalosci powietrza podgrza- 20 nego przez sprezanie w- cylindrach, które tworza pozadany stosunek temperatury do temperatury doladowywanego powietrza.To zmniejszenie przeplywu jest zniesione gdy tylko silnik zaczyna normalnie pracowac, ale moze 25 byc ewentualnie utrzymane i modulowane w spo¬ sób ciagly w zaleznosci od obciazen czesciowych silnika, najlepiej automatycznie. Operacje podgrze¬ wania wykonuje sie wtryskujac i 'bezposrednio se¬ lektywnie spalajac paliwo w co najmniej jednym 20 kolektorze wlotowym powietrza, w celu wytworze¬ nia cieplych 'gazów spalinowych i wymieszania ich .bezposrednio z doladowywanym powietrzem w ko¬ lektorze wlotowym. Zawartosc w tej mieszance ga¬ zowej tlenu podtrzymujacego palenie jest wystar- 35 czajaca do zapewnienia zaplonu w cylindrach sil¬ nika, w szczególnosci w czasie jego rozruchu. Kie¬ dy silnik juz funkcjonuje, powyzsze spalanie moze byc wstrzymane.Selektywnie zastepuje sie ciecz chlodzaca ciecza 40 podgrzewajaca w ukladzie, w którym sprezone po¬ wietrze doladowania jest chlodzone przed wprowa¬ dzaniem do cylindrów, za pomoca wymuszonego obiegu dodatkowej cieczy chlodzacej. Efektem ta¬ kiego rozwiazania jest podgrzewanie zasysanego 45 powietrza w cylindrach w chwili gdy efektywne cisnienie doladowywania jest zerowe lub niskie, w szczególnosci przy rozruchu i podczas biegu sil¬ nika przy malej predkosci obrotowej. Kiedy cis¬ nienie doladowywania jest wysokie, podgrzewanie 50 to ustaje i powietrze chlodzone jest normalnie.Selektywnie zastepuje sie ciecz chlodzaca ciecza podgrzewajaca w ukladzie, w którym cylindry sil¬ nika sa chlodzone za pomoca wymuszonego obiegu dodatkowej cieczy chlodzacej. Takie rozwiazanie 55 umozliwia rozgrzanie samego silnika przed jego rozruchem poprzez wykorzystanie jego normalnego ukladu chlodzenia. Jak tylko silnik zaczyna pra¬ cowac i staje sie cieply, obieg cieczy grzejacej mo¬ ze byc wstrzymany, a obieg cieczy chlodzacej nor- 60 malnie uruchomiony.Selektywnie nagrzewa sie powietrze otaczajace silnik, azeby 'móc w ten sposób poprzez unoszenie przekazywac cieplo do silnika przed jego rozru¬ chem. Gdy tylko silnik zaczyna pracowac i staje 65 827 4 sie cieply, to podgrzewanie zewnetrznej atmosfery jest zatrzymywane.Podgrzewanie silnika dokonuje sie równiez w ten sposób, ze obraca sie walem korbowym silnika bez wprowadzania paliwa dó cylindrów, realizujac kil¬ ka cykli pracy silnika bez zaplonu i spalania pa¬ liwa, az do podgrzania silnika, a nastepnie wtrys¬ kuje sie paliwo do cylindrów przy koncu kazdego suwu sprezania, przywracajac nieograniczony wy¬ plyw spalin.Podgrzewanie silnika w celu zmiany tempera¬ tury doladowywanego powietrza jest przystosowane do danych warunków pracy silnika przede wszyst¬ kim automatycznie, ewentualnie w sposób ciagly, w stosunku odwrotnie proporcjonalnym do obcia¬ zenia lub danej predkosci obrotowej silnika lub tez w zaleznosci od cisnienia tego powietrza.W rozwiazaniu wedlug wynalazku stosuje sie automatyczna regulacje sluzaca do utrzymania w sposób ciagly temperatury powietrza wlotowego w cylindrach silnika, zawartej miedzy temperatura minimalna zapewniajaca zaplon wtrysnietego pali¬ wa po sprezeniu, kiedy silnik pracuje przy zmniej¬ szonej mocy, a temperatura maksymalna zapew¬ niajaca odpowiednie zasilanie w powietrze, kiedy silnik pracuje przy pelnej mocy lub przy maksy¬ malnym cisnieniu doladowywania.Wynalazek obejmuje równiez urzadzenie do uzdatniania powietrza wlotowego doprowadzanego do cylindrów doladowywanego silnika Diesla, o niskim stopniu sprezania, przy jego rozruchu lub pracy przy niewielkim obciazeniu, zawierajacego zespól turbosprezarek doladowujacych zaopatrzo¬ nych w co najmniej jedna turbine napedowa umieszczona na drodze wylotu spalin.Istota wynalazku polega na tym, ze urzadzenie zawiera zespól sterujacy zmniejszeniem wydatku wyplywu gazów spalinowych wyplywajacych z cy¬ lindrów, oraz organ do selektywnego sterowania zespolem sterujacym podczas rozruchu silnika.Urzadzenie to umozliwia podgrzanie powietrza badz przed jego sprezeniem to znaczy przed jego wejsciem lub zastosowaniem jako utleniacza w pro¬ cesie spalania w komorach spalania badz jeszcze przed wtrysnieciem paliwa lub jego mieszanki z powietrzem do cylindrów silnika. Natomiast or¬ gan do selektywnego sterowania zespolem steru¬ jacym podczas rozruchu silnika sluzy do hamowa¬ nia lub zmiany wydatku gazów spalinowych.Zespól sterujacy jest osadzony na kolektorze wy¬ lotowym za co najmniej jedna turbina napedowa turbosprezarki.Zespól sterujacy zawiera co najmniej jeden na¬ stawny element sterujacy, osadzony na króccu la¬ czacym cylinder z kolektorem wylotowym. Zespól sterujacy zawiera co najmniej jeden nastawny element sterujacy, osadzony za kolektorem wyloto¬ wym, przed turbina napedowa turbosprezarki.Element sterujacy ma postac obrotowej przepust- nicy lub ruchomej przyslony z co najmniej jednym otworem kalibrowanym. Przed cylindrem, na ko¬ lektorze wlotowym jest osadzony palnik, miedzy wlotem krócca wlotowego a wylotem koncowej chlodnicy powietrza.Koncowa chlodnica powietrza, polaczona przewo-114! 5 darni ze zródlem cieczy chlodzacej, zawiera zródlo cieczy podgrzewajacej i zawory trójdrozne selek¬ tywnie laczacy zródlo cieczy podgrzewajacej, z przewodami prowadzacymi do chlodnicy powie¬ trza. 5 Uklad chlodzenia cylindrów zawiera zródlo cie¬ czy podgrzewajacej polaczone selektywnie z ukla¬ dem chlodzenia za pomoca trójdroznych zaworów.Uklad chlodzenia cylindrów zawiera oslone ota¬ czajaca silnik oraz zespól pogdzrewajacy powietrze io w oslonie. Zespól podgrzewajacy powietrze w oslo¬ nie zawiera serwomechanizm sterujacy wstepnym podgrzewaniem powietrza doprowadzanego do sil¬ nika.Dzieki swoim zaletom technicznym i prostszej 15 konstrukcji, rozwiazanie wedlug wynalazku stano¬ wi wazny postep w stosunku do stanu poprzednie¬ go, bedac równoczesnie konstrukcja oszczedna. Po¬ nadto jest ono maksymalnie skuteczne, o wysokiej niezawodnosci. 20 Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia doladowywany silnik Diesla w widoku z góry, czesciowo w przekroju, fig. 2 — zespól ste¬ rujacy zmniejszaniem wydatku wyplywu spalin, 25 w widoku z góry, czesciowo w przekroju.W przykladzie wykonania, przedstawionym na fig. 1 silnik Diesla 1 ma kilka cylindrów 2 usta¬ wionych na przyklad szeregowo, ale które moga byc ustawiane dowolnie na przyklad w dwóch rze- 30 dach lub widlasto. Silnik 1 zawiera co najmniej jeden kolektor wlotowy 3 polaczony z poszczegól¬ nymi cylindrami kolejno za pomoca krócców 4 i co najmniej jeden kolektor wylotowy 5 polaczony z poszczególnymi cylindrami kolejno za pomoca 35 krócców. Silnik ma stosunkowo niski stopien spre¬ zania objetosciowego, to znaczy nizszy od 12 np. równy 8,5. Doladowywanie jest wysokie, gdyz stosunek zasilania jest na przyklad równy lub wyzszy od 4, przez co najmniej jedna, a korzystnie 40 dwie turbosprezarki, wysokocisnieniowa 1 i nisko- cisnieniowa 8. Kazda turbosprezarka zawiera spre¬ zarke 7a, 8a powietrza mechanicznie sprzegnieta z turbina 7b, 8b napedzana gazami spalinowymi.Wejscie 9 turbiny wysokocisnieniowej 7b jest po- 45 laczone z wyjsciem kolektora wylotowego 5.Natomiast jej wyjscie 10 jest polaczone przewo¬ dem 11 z wejsciem 12 turbiny niskocisnieniowej 8b, której wyjscie 13 jest polaczone z atmosfera za posrednictwem dyszy 14. Sprezarka niskocisnie- 50 niowa 8a zasysa powietrze z atmosfery przez wej¬ scie 15, a wypycha przez wyjscie 16 a nastepnie chlodnice posrednia 17 usytuowana na wejsciu 18 sprezarki wysokocisnieniowej 7a, za posrednictwem przewodów 19, 20 laczacych wejscie i wyjscie 16 55 sprezarki 8a i z wejsciem 18 sprezarki 7a. Wyjscie 21 sprezarki 7a jest polaczone przewodem 22 z wej¬ sciem koncowej chlodnicy powietrza 23, której wyjscie jest polaczone z wejsciem kolektora wloto¬ wego 3. Kazda chlodnica powietrza kolejno po- w srednia 17 i koncowa 23 jest utworzona przez je¬ den wymiennik ciepla, przez który przeplywa stru¬ mien plynu chlodzacego np. wymuszony obieg cie¬ czy.Kierowana trase czynnika chlodzacego w kazdym K 6 z tych wymienników ciepla, tworzy przewód ruro¬ wy w ksztalcie wezownicy lub zestawu rurowego, który jest polaczony szeregowo ze zródlem zimnym czynnika chlodzacego, najkorzystniej jesli jest nim plyn na przyklad woda. Zródlo zimne moze two¬ rzyc badz radiator wentylowany, badz zbiornik luto siec albo odcinek lokalnej dystrybucji ibiezacej wo¬ dy zimnej, wydalanej lub dostarczanej pod cisnie¬ niem, wywolanym przez pompowanie lub grawi¬ tacyjnie.W tym oslatnim przypadku woda ciepla wycho¬ dzac z poszczególnych chlodnic powietrza 17, 23 jest badz odzyskiwana powracajac do zródla zim¬ nego, na przyklad do zbiornika, badz tracona przez wydalenie.W ten wlasnie sposób krócce kolejno wejscia 24 i wyjscia 25 czynnika chlodzacego chlodnicy po¬ sredniej 17 sa polaczone szeregowo kolejno poprzez przewody wejsciowe 26 i wyjsciowe 27, ze zródlem zimnym 28. Podobnie, krócce kolejno wejscia 29 i wyjscia 30 czynnika chlodzacego koncowej chlod¬ nicy 23 sa polaczone szeregowo kolejno poprzez przewody wejsciowe 31, 31a i przez przewody wyj¬ sciowe 32, 32a, ze zródlem zimnym 33.Sposób podgrzewania powietrza doladowywane¬ go po wstepnym sprezeniu, wprowadzanego do ko¬ lektora wlotowego 3 w chwili rozruchu silnika albo podczas pracy przy malym obciazeniu lub ze zmniejszona predkoscia obrotowa, polega na tym, ze podgrzewa sie powietrze w trakcie jego przej¬ scia z koncowej chlodnicy 23 zamiast go tu chlo¬ dzic. W tym celu, zastepuje sie wejscie czynnika zimnego do koncowej chlodnicy 23, wejsciem czyn¬ nika cieplego na przyklad plynu takiego jak woda ciepla, w taki sposób, ze chlodnica powietrza 23 zostaje zamieniona na podgrzewacz powietrza.W tym celu, kazdy z przewodów kolejno wej¬ sciowy 31 i wyjsciowy 32 zawiera zawór trójdrozny 34, 35, z których kazdy jest podlaczony przez odga¬ lezienie ze zródlem zimnym 33 poprzez przewody kolejno wejsciowe 31a i wyjsciowe 32a oraz ze zródlem cieplym 36 poprzez przewody kolejno wej¬ sciowe 31b i wyjsciowe 32b. Zródlo cieple 36 moze tworzyc np. kociol do ogrzewania wody, lub gene¬ rator cieplej pary wodnej albo tez odcinek czy siec lokalnej dystrybucji cieplej wody, która jest do¬ starczana pod cisnieniem wywolanym np. pompo¬ waniem.Poprzez równoczesne sterowanie w odpowiednim kierunku zaworami 34, 35 badz recznie badz ser- womotorem sterowania zdalnego, mozna wlaczyc dowolnie wejscie 29 i wyjscie 30 ukladu chlodzenia z koncowej chlodnicy 23 kolejno lufo na przemian szeregowo badz do zródla zimnego 33 w celu ochlo¬ dzenia powietrza przy zasilaniu w warunkach pra¬ cy normalnej, badz tez do zródla cieplego 36 w ce¬ lu podgrzania tego powietrza w warunkach postoju, przed lulb podczas rozruchu silnika lub jeszcze w czasie jego pracy przy malym obciazeniu lub przy niewielkiej predkosci obrotowej.W przypadku, gdy zródlo zimne 33 stanowi np. wentylowany radiator, zawory 34, 35 moga byc ewentualnie zamontowane w taki sposób, zeby umozliwic polaczenie zródla cieplego 36 szeregowo z wejsciem 29 i wyjsciem 30 ukladu chlodzenia114 ^ 7 koncowej chlodnicy 23 bez odlaczania jej od zródla zimnego 33, które mogloby w ten sposób -byc na stale zamontowane szeregowo w ukladzie chlodze¬ nia, to znaczy moze byc stale podlaczone do króc¬ ców kolejno wejscia 29 i wyjscia 30 chlodnicy po- 5 wietrza 23.Sposób podgrzewania doladowywanego powietrza, zgodnie z wynalazkiem, szczególnie przy rozruchu silnika, polega na zastosowaniu palnika 37 zamon¬ towanego na kolektorze wlotowym 3 lub w jego 10 poblizu w taki sposób, zeby mozna bylo wprowa¬ dzac cieple gazy spalinowe bezposrednio do kolek¬ tora wlotowego 3, aby tu wymieszaly sie z dolado¬ wywanym powietrzem, podgrzewajac je w ten sposób. 15 Korpus skrzyni korbowej lub blok cylindrów 2 silnika posiada normalnie uklad chlodzenia cylin¬ drów, na ogól plynem takim jest woda, którego krócce kolejno wejscia 38 i wyjscia 39 sa polaczo¬ ne szeregowo z zewnetrznym zródlem zimnym 4fr 20 poprzez przewody kolejno wejsciowy 41 i wyjscio¬ wy 42. Zródlo zimne 40 stanowi na przyklad wy¬ miennik ciepla taki jak wentylowany radiator, lub zbiornik wody zimnej albo tez siec czy odcinek lokalnej dystrybucji biezacej, zimnej wody wyda- 25 lanej lufo dostarczanej pod cisnieniem wywolanym pompowaniem lub grawitacyjnie w przewodzie wyjsciowym 42 lub wejsciowym 41. Woda ciepla, wychodzac przez króciec wyjscia 39, jest albo od¬ zyskiwana i odsylana do zródla zimnego 40, albo 30 usuwana przewodem wyjsciowym 42.W celu podgrzania doladowywanego powietrza, dostarczanego do cylindrów silnika przy postoju, przed jego rozruchem, nalezy przepuscic czynnik cieply przez uklad chlodzenia silnika zamiast wody 55 zimnej normalnie stosowanej, aby móc wstepnie podgrzac cylindry silnika, a w ten sposób i dola¬ dowywane powietrze, które jest do nich wprowa¬ dzane.W tym celu krócce wejscia 38 i wyjscia 39 sa podlaczone do przewodów 41, 42 poprzez dwa za¬ wory trójdrozne 43, 44, które sa polaczone szerego¬ wo przez uklad przewodów 45, 46 ze zródlem ciep¬ lym 47, którym jest ibadz plyn taki jak ciepla wo¬ da, badz czynnik gazowy taki jak para wodna.W pierwszym przypadku, zródlem cieplym 47 jest kociol do podgrzewania wody, a w drugim, gene¬ rator pary wodnej.W ten sposób zródla kolejno zimne 40 i cieple 47 sa w przedstawionym przykladzie, odgalezione za 50 pomoca dwóch zaworów trójdroznych 43, 44. Po¬ przez równoczesne sterowanie zaworami w odpo¬ wiednim kierunku recznie badz na odleglosc za pomoca serwomótoru, mozna dowolnie polaczyc uklad chlodzenia silnika kolejno lub na przemian 55 szeregowo, badz do zródla zimnego 40 w celu chlo¬ dzenia cylindrów w warunkach normalnej pracy, badz do zródla cieplego 47 w celu podgrzania sil¬ nika przy postoju, przed jego uruchomieniem.Szczególnie w przypadku, gdy zródlo zimne 40 «o stanowi radiator wentylowany, zespiól zaworów 43, 44« Ifioze ibyc ewentualnie ustawiony w sposób umozliwiajacy polaczenie zródla cieplego 47 szere¬ gowo do ukladu chlodzenia silnika bez odlaczania lub izolacji go od zródla zimnego 40, które mogloby 65 8 w ten sposób byc na stale polaczone szeregowo z ukladem chlodzenia, to znaczy byc na stale pola¬ czone z króccami kolejno wejscia 38 i wyjscia 39, Zgodnie z wynalazkiem, sposób czasowego pod¬ grzewania doladowywanego powietrza przy rozru¬ chu lub przy pracy silnika ze slabym obciazeniem, polega na hamowaniu lub utrudnianiu albo tez zmniejszaniu wydatku gazów spalinowych, poprzez chwilowe wprowadzenie przeszkody lub srodka wywolujacego strate cisnienia na wyjsciu kolekto¬ ra wylotowego 5 lub korzystniej jeszcze na wyj¬ sciu z turbiny wysokocisnieniowej 7b. Srodek zmniejszajacy wydatek gazów spalinowych stano¬ wi element zmniejszajacy przekrój przejscia, umieszczony lub wprowadzany do przewodu 11 w poblizu wyjscia 10 turbiny 7b.Element ten, zmniejszajacy przekrój przejscia, jest w postaci ruchomego elementu zamykajacego takiego jak zawór, klapa lub przepustnica obroto¬ wa 48 zamontowana na stale w przewodzie 11, lub lepiej jeszcze ruchome stawidlo z przyslona 49 po¬ siadajaca co najmniej jeden otwór kalibrowany.Efektem, kazdego z tych elementów do czescio¬ wego zamykania wylotu spalin, jest wywolanie nie¬ zupelnej wymiany ladunku w cylindrach silnika, w taki sposób, aby mozna bylo utrzymac powie¬ trze podgrzane przez sprezanie, aby ono z kolei podgrzalo powietrze doladowywane, naplywajace do cylindrów. Po uruchomieniu silnika, to czescio¬ we zamykanie przeplywu jest znoszone, poprzez na przyklad pelne rozwarcie przepustnicy 48 lub poprzez calkowite wyciagniecie stawidla przyslo¬ ny 49.Przepustnica 48 lub przyslona ruchoma 49 jest umieszczona badz przed turbina 7b badz w dowol¬ nym punkcie ¦ przewodu 11, albo tez za turbina 8b na jej wyjsciu 13.Organ 51 przedstawiony na fig. 2 sluzacy do se¬ lektywnego sterowania wydatkiem gazów spalino¬ wych, jest utworzony przez obrotowa przepustnice taka jak przepustnica 48 przedstawiona na fig. 1, badz tez ruchoma przyslona 19 z obrotem kalibro¬ wanym równiez przedstawiona na fig. 1. Organ ten jest wkladany do krócców wejsciowych kolek¬ tora wylotowego 5 i na rysunku jest on przedsta¬ wiony schematycznie za pomoca prostokata nary¬ sowanego linia przerywana.Organ selektywnej regulacji 51 jest wlozony w jeden, a najlepiej w kazdy króciec laczeniowy 6 laczacy kolejno cylindry 2 silnika 1 z ich kolekto¬ rem wylotowym 5, tak jak to jest przedstawione na rysunku, za pomoca prostokata narysowanego linia ciagla, albo umieszczony na wyjsciu 13 do dy¬ szy 14 ostatniej turbiny 8b sprezarki powietrza 8a lub miedzy dwoma takimi turbinami, kolejno za¬ montowanymi szeregowo, to znaczy w przewodzie 11 laczacym wyjscie 10 turbiny 7b sprezarki po¬ wietrza 7a z wejsciem 12 drugiej turbiny 8b, tak jak to jest przedstawione na fig. 2 za pomoca prostokatów, narysowanych linia, przerywana.'Czasowe podgrzanie doladowywanego powietrza lub tez samego silnika w chwili rozruchu lub pracy przy slabym obciazeniu polega tak jak to przed¬ stawiono na fig. 1, na otoczeniu silnika 1 zamknie¬ ta oslona 50 tworzaca zamknieta komore, wyposa-114 827 9 10 zona w zespól, nie przedstawiony, do podgrzewania powietrza znajdujacego sie w oslonie 50, które jest w ten sposób zamkniete i otacza silnik 1.W ten wlasnie sposób jest grzany silnik, poprzez unoszenie sie cieplego powietrza, otaczajacego sil- 5 nik, przede wszystkim przed jego rozruchem. Póz¬ niej podgrzewanie to moze byc wstrzymane.Powyzsze, róznorodne srodki czasowego podgrze¬ wania moga byc oczywiscie stosowane badz od¬ dzielnie, badz we wszystkich -mozliwych kombi- 10 nacjach, przy równoczesnym stosowaniu niektórych z nich. Srodki regulacji lub automatycznego stero¬ wania równiez moga dzialac indywidualnie dla kaz¬ dego ze srodków czasowego podgrzewania lub co najmniej dla niektórych z nich, w celu utrzymania 15 ich co najmniej czesciowo w pracy, modulujac lub regulujac dzialanie w zaleznosci od warunków ak¬ tualnych lub chwilowych pracy silnika.Zamiast stosowania kilku, na przyklad dwóch turbosprezarek zasilajacych szeregowo, tak jak to 20 jest w przedstawionym przykladzie, mozna oczy¬ wiscie stosowac jedynie turbosprezarki pojedyncze, których sprezarka powietrza zawiera kilka stopni sprezania i których turbina ewentualnie zawiera kilka stopni rozprezania. 25 Przy rozruchu silnik 1 jest uruchamiany za po¬ moca rozrusznika pneumatycznego lub elektrycz¬ nego.Za istrzezenia patentowe 30 1. Sposób uzdatniania powietrza wlotowego do¬ prowadzanego do cylindrów doladowywanego silni¬ ka Diesla, o niskim stopniu sprezania, przy jego rozruchu lub pracy przy niewielkim obciazeniu, znamieny tym, ze spreza sie powietrze doprowa- a dzane do cylindrów, ogranicza sie za pomoca zes¬ polu sterujacego wyplyw gazów spalinowych z cy¬ lindrów tak, ze okreslona ilosc gazów roboczych podgrzanych w wyniku sprezania, pozostaje ^ cy¬ lindrach podgrzewajac powietrze doprowadzane do 40 cylindrów, oraz przestawia sie zespól sterujacy umozliwiajac swobodny wyplyw gazów spalino¬ wych po uruchomieniu silnika. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze paliwo wtryskuje sie selektywnie do co najmniej 46 jednego krócca ssacego, a nastepnie zapala sie pa¬ liwo w króccu wywolujac powstanie goracych spa¬ lin mieszajacych sie bezposrednio z doladowywa¬ nym powietrzem wprowadzonym do kolektora ssa¬ cego, podgrzewajac powietrze przed jego doprowa- 50 dzeniem do cylindrów. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze selektywnie zastepuje sie ciecz chlodzaca ciecza podgrzewajaca w ukladzie, w którym sprezone po¬ wietrze doladowania jest chlodzone przed wpro- 55 wadzeniem do cylindrów, za pomoca wymuszonego obiegu dodatkowej cieczy chlodzacej. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze selektywnie zastepuje sie ciecz chlodzaca ciecza podgrzewajaca w ukladzie, w którym cylindry sil- 60 nika sa chlodzone za pomoca wymuszonego obiegu dodatkowej cieczy chlodzacej. 5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze selektywnie nagrzewa sie powietrze otaczajace silnik. 65 6. Sposób wedlug zastrz. 1 albo 5, znamienny tym, ze obraca sie walem korbowym silnika bez wprowadzania paliwa do cylindrów, realizujac kil¬ ka cykli pracy silnika bez zaplonu i spalania pali¬ wa, az do podgrzania silnika, a nastepnie wtrys¬ kuje sie paliwo do cylindrów przy koncu kazdego suwu sprezania, przywracajac nieograniczony wy- *plyw spalin. 7. Urzadzenie do uzdatniania powietrza wlotowe¬ go doprowadzanego do cylindrów doladowywanego silnika Diesla, o niskim stopniu sprezania przy jego rozruchu lub pracy przy niewielkim obciaze¬ niu, zawierajacego zespól turbosprezarek dolado¬ wujacych zaopatrzonych w co najmniej jedna tur¬ bine napedowa umieszczona na drodze wylotu spa¬ lin, znamienne tym, ze zawiera zespól sterujacy zmniejszaniem wydatku wyplywu gazów spalino¬ wych wyplywajacych z cylindrów (2), oraz organ (51) do selektywnego sterowania zespolem steru¬ jacym podczas rozruchu silnika (1). 8. Urzadzenie wedlug zastrz. 7, znamienne tym, ze zespól sterujacy jest osadzony na kolektorze wylotowym (5) za co najmniej jedna turbina <7b) napedowa turbosprezarki (7). 9. Urzadzenie wedlug zastrz. 8, znamienne tym, ze zespól sterujacy zawiera co najmniej jeden na¬ stawny element sterujacy, osadzony na króccu (6) laczacym cylinder (2) z kolektorem wylotowym (5). 10. Urzadzenie wedlug zastrz. 8, znamienne tym, ze zespól sterujacy zawiera co najmniej jeden na¬ stawny element sterujacy, osadzony za kolektorem wylotowym (5) przed turbina napedowa (7b) turbo¬ sprezarki (7).¦Ul. Urzadzenie wedlug zastrz. 9 albo 10, znamien¬ ne tym, ze kazdy element sterujacy ma postac obrotowej przepustnicy (48) lub ruchomej przyslo¬ ny (49) z co najmniej jednym otworem kalibro¬ wanym. 12. Urzadzenie wedlug zastrz. 7, znamienne tym, ze przed cylindrem (2), na kolektorze wlotowym (3) jest osadzony palnik (37), pomiedzy wlotem krócca wlotowego (4) a wylotem ikoncowej chlodni¬ cy <23) powietrza. 13. Urzadzenie wedlug zastrz. 12, znamienne tym, ze koncowa chlodnica (23) powietrza, polaczona przewodami ze zródlem (33) cieczy chlodzacej, za¬ wiera zródlo <36) cieczy podgrzewajacej i zawory trójdrozne (34, 35) selektywnie laczace zródlo (36) cieczy podgrzewajacej, z przewodami (31, 32) pro¬ wadzacymi 4o chlodnicy (23) powietrza. 14. Urzadzenie wedlug zastrz. 7, znamienne tym, ze uklad chlodzenia cylindrów (2) zawiera zródlo (47) cieczy podgrzewajacej, polaczone selektywnie z ukladem chlodzenia za pomoca trój droznych za¬ worów (43), (44). 15. Urzadzenie wedlug zastrz. 14, znamienne tym, ze uklad chlodzenia cylindrów (2) zawiera oslone (50) otaczajaca silnik (1) oraz zespól podgrzewajacy powietrze w oslonie <50). 16. Urzadzenie wedlug zastrz. 15, znamienne tym, ze zespól podgrzewajacy powietrze w oslonie <50) zawiera serwomechanizm sterujacy wstepnym pod¬ grzewaniem powietrza doprowadzanego do silni¬ ka (1).114 827 \V///////S///////////? L50 49, .2- Sr 48 7a r8o IM- -36 TfmP ^ I 7J f 21 24^ |jfl25 h 19 fT-27 22 L??l —HU 29ferrf30 , .32b731^<®32 30 ,32o L35 3lb- ,34\ 31qJ -33- kl z^22 FIG.2 14-^,51 -2- -2- 10a Mm L3 4 4 iK16 ¦19 RSW Zakl. Graf. W-wa, Srebrna 16, z. 40-82/O — 90 + ,20 egz.Cena 100 zl PL PL PL PL PL PL PL