Plókanie mineralów, np, wegla, usku¬ teczniane w plóczkach przy pomocy wody, posiada te wade, ze wegiel musi byc na¬ stepnie wysuszony. Znany jest sposób sor¬ towania wegla zapomoca stosowania stru¬ mienia powietrza w urzadzeniu wstrzasa- nem (np. patent angielski Nr 207094), po¬ dlug którego mineraly rozdzielaja sie na pare warstw poziomych. Ten sposób wy¬ maga jednak uzycia bardzo zlozonego i kosztownego urzadzenia, jest bowiem bar¬ dzo trudno podzielic odpowiednio strumien powietrzny pod duzem urzadzeniem wstrzasanem. Oprócz tego wysokie prze¬ gródki, umieszczone na urzadzeniu wstrza¬ sanem, rozdrabiaja mineral w sposób nie¬ pozadany.Tym wadom zapobiega urzadzenie we¬ dlug wynalazku, w którem sortowana mie¬ szanine mineralów wpuszcza sie na pokry¬ te sitami urzadzenie wstrzasane, gdzie mieszanina podlega wplywowi powietrzne¬ go strumienia, którego sila zmienia sie w taki sposób, ze nastepuje rodzielenie tej mieszaniny na warstwy poziome, jedna na drugiej. Zapomoca ciaglych ruchów wstrza¬ sanych mineraly osiadaja w róznych war¬ stwach wedlug róznicy ciezaru wlasciwe¬ go. Poniewaz opór powietrza, przy dalszem przesuwaniu sie na sitach wstrzasanych,stale sie zmienia, przeto i strumien po¬ wietrzny nalezy odpowiednio zmieniac, aby nastepowalo* jjetlnakowe osiadanie na wszystkich odcinkadh urzadzenia wstrza¬ sanego. Przy sortowaniu wegla np. ciezsze odpady opadaja powoli wdól, wskutek cze¬ go strumien powietrzny winien stale zwiek¬ szac sie w miare zblizania sie do wylotu.Przy sortowaniu wegla na koncu sit wstrza¬ sanych tworza sie trzy warstwy: na samym dole odpady (np. lupek), nad niemi zro¬ sty wegla z odpadami i na samej górze czysty wegiel.Wedlug wynalazku urzadzenie wyko¬ nane jest w ten sposób, ze przez sita, po¬ krywajace urzadzenie wstrzasane, przetla¬ czane jest strefami powietrze o róznej preznosci. Przestrzen, znajdujaca sie pod sitami wstrzasanemi, podzielona jest w tym celu, zapomoca przegród, siegajacych powierzchni sit, na kilka komór, do któ¬ rych wpuszcza sie powietrze o róznej prez¬ nosci.Azeby w? kazdej komorze mozna bylo dokladnie regulowac potrzebna ilosc po¬ wietrza oraz jego preznosc, do kazdej ko¬ mory wlaczona zostaje osobna dmuchawa.W sposób prostszy i mniej dokladny moz¬ na to samo osiagnac przez przylaczenie wszystkich komór pod sitami wstrzasane¬ mi zapomoca osobnych przewodów odga¬ lezionych do wspólnego przewodu dopro¬ wadzajacego powietrze, przyczem w kaz¬ dym przewodzie umieszczony jest osobny zawór regulujacy (np. klapa). Powietrze, znajdujace sie we wspólnym przewodzie doprowadzajacym, musi posiadac wieksza preznosc, jaka wogóle moze byc potrzebna w jednej z komór.Aby mineraly rozdzielone na sitach mozna bylo odpowiednio odprowadzac, u wylotu urzadzenia wstrzasanego umie- szczono w kierunku ruchu mineralów na¬ stepujace po sobie kilka, otworów, na róz¬ nej wysokosci, odpowiadajacych róznym warstwom podzielonych mineralów. Przy sortowaniu wegla, dolny otwór sluzy do odprowadzania odpadów, nieco wyzej nad nim umieszczony otwór sluzy do wypu¬ szczania warstwy posredniej, L j. zrostów wegla z -odpadami, przez otwór zas znaj¬ dujacy sie najwyzej odprowadzany zostaje czysty wegiel. Otwory moga byc dostoso¬ wane do ilosci przez nie odprowadzanej oraz do zadania, jakie maja spelniac, przy¬ czem to dostosowywanie uskutecznia sie zapomoca zasuwy, które zwiekszaja, badz tez zmniejszaja otwory.Regulowanie ilosci odprowadzanych mineralów uskutecznia sie w ten sposób, ze w poszczególnych otworach przewidzia¬ ne sa walce wylotowe, które sa zlobkowa¬ ne, badz tez zaopatrzone w zeberka. Zapo¬ moca regulowania ilosci obrotów tych wal¬ ców mozna zawsze osiagnac to, ze grubo¬ sci warstw mineralów przybieraly takie wymiary, iz przez kazdy otwór odprowa¬ dzany zostaje tylko odpowiedni mineral.Przyklad wykonania wynalazku uwi¬ doczniony jest na rysunku, na którym fig. 1 podaje przekrój podluzny urzadzenia wstrzasanego, fig. 2 — to samo urzadzenie w rzucie zgóry, fig. 3 wskazuje przekrój tego urzadzenia wzdluz linji A—A, fig- 4 — koniec wylotowy w powiekszeniu.Urzadzenie wstrzasane a umocowane jest na sprezynach b i napedza sie zapo¬ moca korbowodów c. Urzadzenie pokryte jest sitem d i pochylone ukosnie wdól w kierunku wylotu. Pod urzadzeniem znajduja sie cztery komory powietrzne ex—e4, po¬ laczone z niem nieruchomo. W ten sposób cala powierzchnie podzielono na czery od¬ cinki /—IV. Kazda komora polaczona jest z dmuchawa h zapomoca przewodu g.Dmuchawe mozna napedzac zapomoca ko¬ la pasowego i, lub tez sprzegnac bezpo¬ srednio z silnikiem elektrycznym. Prez¬ nosc powietrza w komorach ex—e4 regulu¬ je sie odpowiednio do utworzonych nad niemi warstw mineralu; w najprostszy sposób uskutecznia sie to zapomoca zmia- — 2 —ny ilosci obrotów dmuchawy. Zmiane prez¬ nosci powietrza mozna uskuteczniac zapo- moca obracania klapy k w przewodzie g.Poniewaz dmuchawa jest nieruchoma, na¬ lezy wiec przewód g polaczyc z komora e zapomoca gietkiego weza 61# Mineral sortowany wysypuje sie z leju z przez walec a± na sita wstrzasane. Otwór wylotu mozna zmieniac zapomoca zasu¬ wy cv Na koncu sit wstrzasanych mineraly zbieraja sie w (kilku warstwach (fig. 4). Na dole znajduja sie tylko odpady m, np. lup¬ ki. Nad niemi mieszcza sie zrosty wegla z odpadami n, nad ta zas mieszanina—czy¬ sty wegiel o. Na koncu mieszcza sie na róznych wysokosciach, odpowiednio do grubosci tych warstw, otwory p, q oraz za¬ syp r. Otwory p i q zwieksza sie lub zmniejsza zapomoca zasuw sil.Azeby mozna bylo lepiej regulowac wypadanie róznych warstw, ponizej otwo¬ rów p i q umieszcza sie walce u i v. Jezeli np. odpady wypadaja przez walec u w zbyt wielkiej ilosci, to mozna to poznac po tern, ze wraz z temi odpadami spadaja równiez zrosty. Wówczas walec u otrzy¬ muje zmniejszona ilosc obrotów. Jezeli natomiast walec v wypuszcza zbyt malo zrostów, to te niedokladnosc poznaje sie po tern, ze przez zasyp r wypadaja odpa¬ dy wraz z czystym weglem. Wzajemne po¬ lozenie otworów p i q jest przytem tak obliczone, ze przed kazdym otworem war¬ stwe mozna nieco spietrzyc, przed jej przemieszczeniem sie do otworu, znajdu¬ jacego sie nieco wyzej.Celem odprowadzania powstajacego pylu, urzadzenie nalezy pokryc kapturem w. Kaptur przylaczany jest do wyciagów, sluzacych do usuwania pylu, zaposrednic- twem przewodu rurowego.Na dolnym koncu komór ex — e4 umie¬ szczone sa zasuwy x, które sluza w tym celu, aby opadajace przez sito mineraly mozna bylo spuszczac do przewodu ruro¬ wego y. Zrosty nalezy ponownie dopro¬ wadzic do górnego leju z. PL