***** 'toni* LNlAi ***°**J Twórcywynalazku: Jerzy Suszczyk, Bronislaw Nowicki Uprawniony z patentu tymczasowego: Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi Zaklady Badawcze i Projektowe Miedzi „CUPRUM", Wroclaw (Polska) Stanowisko do prób kompensatorów dlawicowych rurociagów Przedmiotem wynalazku jest stanowisko do prób kompensatorów dlawicowych rurociagów, stanowiacych elementy kompensujace zmiane dlugosci rurociagu, przebiegajacego nad naturalnie uksztaltowanym terenem.Stanowisko umozliwia jednoczesne okreslenie szczelnosci kompensatora oraz wielkosc sily wzajemnego przesu¬ niecia jego segmentów.Obecnie budowane rurociagi, zwlaszcza dla hydrotransportu szlamów nad terenem, ze wzgledu na rozsze¬ rzalnosc liniowa spowodowana róznica temperatur oraz wystepowaniem odksztalcen powierzchniowych terenu w wyniku prowadzonych robót górniczych posiadaja kompensatory dlawicowe. U producenta po ich zmontowa¬ niu kompensatory dlawicowe podlegaja badaniu na szczelnosc, co wymaga zaslepienia konców kompensatora dlawicowego dennicami, napelnienia woda oraz obserwowanie przecieków na nieszczelnosciach i ich likwidowa¬ nia. Uszczelnienie kompensatorów dlawicowych polega na dokrecaniu srub dociskowych kolnierza uszczelki, co pozwala na uzyskiwanie szczelnosci kosztem znacznego zwiekszenia sily wzajemnego przesuniecia elementów kompensatora.Brak mozliwosci okreslenia wielkosci sily wzajemnego przesuniecia elementów kompensatorów powodowa¬ lo wzajemne zakleszczanie elementów kompensatora tak, ze po zabudowaniu zmontowanego u producenta kom¬ pensatora dlawicowego w rurociagu nastepowalo niszczenie fundamentów podporowych rurociagu, poniewaz kompensator nie spelnial wlasciwie swojego zadania.Celem wynalazku bylo ustalenie mozliwosci usuniecia nieszczelnosci przy jednoczesnym ustaleniu potrzeb¬ nej sily docisku i przesuniecia elementów kompensatora. W tym celu opracowano stanowisko wedlug wynalazku.Utworzony z segmentu prostego i kielichowego kompensator, jest zakladany miedzy dwie dennice, wychylna i przesuwna, stanowiace czesci skladowe stanowiska. W tym celu nasuniete na siebie segmenty kompensatora umieszczone na przejezdnym wózku, sa wciagane na stanowisko za pomoca wciagarki, przy czym jednoczesnie do wnetrza segmentów jest wprowadzony rdzen. Rdzen ten jest jednym swym koncem przesuwnie osadzony w ru¬ chomej ramie wsporczej, której czescia skladowa jest dennica przesuwna. Drugi koniec rdzenia jest mocowany w dennicy wychylnej, do której równiez jest sciagaczami mocowany szczelnie segment prosty kompensatora. Po114 609 szczególnym docisnieciu segmentów do dennic przestrzen utworzona miedzy rdzeniem a segmentami kompensa¬ tora wypelnia sie woda i odpowietrza zaworem odpowietrzajacym umieszczonym na wsporczej przesuwnej ra¬ mie.Aby przeprowadzic próbe szczelnosci, zlokalizowac przecieki i je usunac uruchamia sie przesuwniki elek¬ tryczne, rozmieszczone w równych odstepach i zamocowane jednym koncem na obwodzie przesuwnej dennicy, drugim zas koncem z konstrukcja stala stanowiska, przez co segmenty kompensatora sa nasuwane na siebie a to wywoluje wzrost cisnienia w cieczy. Doszczelnianie zlacza dlawicowego polega na dokrecaniu srub dociskaja¬ cych uszczelke kluczem dynamometrycznym az do chwili zaniku przecieków przez co okreslana jest nominalna sila wymagana do wzajemnego przesuniecia elementów kompensatora. Stanowisko przystosowane jest do badan typoszeregu kompensatorów dlawicowych od 600 mm do 1200 mm.Wyzej omówione stanowisko pozwala na uzyskanie pelnej szczelnosci kompensatora oraz gwarantuje jego pelna sprawnosc jako elementu umozliwiajacego ruchy odcinków rurociagu.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym stanowisko jest przedstawione w widoku z boku.Stanowisko wedlug wynalazku ma konstrukcje wsporcza 1, na której umieszczonajest przesuwna wsporcza rama 2. W ramie wsporczej 2 znajduje sie przesuwna dennica 3, tworzaca z wsporcza rama 2 jedna calosc.Naprzeciw dennicy 3 znajduja sie wychylna wzgledem konstrukcji wsporczej 1 dennica 4. Miedzy dennica 3 i 4 montowany jest kompensator utworzony z segmentu prostego 5 i segmentu kielichowego 6. Segmenty 5 i 6po ^ wstepnym nasunieciu na siebie sa ulozone na wózku 7 i wciagane na pochyla konstrukcje wsporcza 1 wciagni¬ kiem 8, przy czym jednoczesnie do wnetrza segmentu 6 i 5 jest wprowadzony rdzen 9. Rdzen ten jednym swym koncem jest przesuwnie osadzony w ruchomej, wsporczej ramie 2 a drugi koniec rdzenia 9 jest na czas prób mocowany w geometrycznym srodku wychylnej dennicy 4 urzadzeniem mocujacym. Do dennicy 4 jest równiez sciagaczami 10 mocowany szczelnie prosty segment 5 kompensatora.Po szczelnym docisnieciu segmentów 5, 6 do dennic 3, 4 przestrzen 11 utworzona miedzy rdzeniem 9 a segmentami 5, 6 kompensatorajest wypelniona woda i odpowietrzona zaworem 12 odpowietrzajacym i bezpie¬ czenstwa umieszczonym na wsporczej ramie 2. Wode potrzebna do wypelnienia przestrzeni 11 tloczy sie ze zbiornika 13, do którego tez spuszcza sie ja po wykonaniu próby.Aby przeprowadzic próbe szczelnosci uruchamia sie przesuwniki elektryczne 14 rozmieszczone w równych odstepach i zamocowane jednym koncem na obwodzie przesuwnej dennicy 3, drugim zas koncem z konstrukcja wsporcza 1 stanowiska, przez co segmenty kompensatora 5, 6 sa nasuwane na siebie co wywoluje wzrost cisnienia w cieczy znajdujacej sie w przestrzeni 11 otaczajacej rdzen 9. Nieszczelnosci sa likwidowane przez dociskanie uszczelki srubami.. Zastrzezenia patentowe 1. Stanowisko do prób kompensatorów dlawicowych rurociagów utworzonych z segmentów prostego i kie¬ lichowego, do jednoczesnego okreslenia sily wzajemnego przesuniecia tych segmentów oraz szczelnosci, ustawio¬ ne na pochylej ramie, znamienne tym, ze ma dennice wychylna (4) i przesuwna (3), miedzy które zalozony kompensator (5, 6) jest swym segmentem prostym (5) rozlacznie docisniety sciagaczami (10) do wychylnej dennicy (4), zas segmentem kielichowym (6) jest szczelnie docisniety do przesuwnej dennicy (3) polaczonej nierozlacznie z konstrukcja przesuwnej wsporczej ramy (2), przy czym ta dennicajest nasunieta szczelnie i prze¬ suwnie na rdzen (9) osadzony w wychylnej dennicy (4) i przechodzacy wewnetrznie przez segmenty (5, 6) kompensatora dlawicowego, przesuwna dennice (3) oraz wsporcza rame (2) zas przestrzen (11) pozostawiona miedzy rdzeniem (9) a segmentem prostym (5) i kielichowym (6) kompensatora jest przeznaczona na doprowa¬ dzona pod cisnieniem ciecz. 2. Stanowisko do prób wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze wsporcza przesuwna rama (2) jest polaczona z konstrukcja wsporcza (1) stanowiska elektrycznymi przesuwnikami (14), rozmieszczonymi w równych odste¬ pach na obwodzie przesuwnej dennicy (3). 3. Stanowisko do prób wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze na przesuwnej ramie (2) umiejscowiony jest odpowietrzajacy zawór (12) polaczony z przestrzenia (11) utworzona przez segmenty (5, 6) kompensatora i rdzen (9). 4. Stanowisko do prób wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze wychylna dennica (4), przegubowo osadzona na konstrukcji wsporczej (1), jest wychylna w plaszczyznie poziomej i ma krócce doprowadzajacy i odplywowy cieczy, polaczone wezami ze zbiornikiem (13) cieczy, oraz ma umieszczony w geometrycznym srodku dennicy (4) urzadzenie mocujace rdzen (9).114 609 * _i_J PL