Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do zabezpiecze¬ nia obudowy górniczej przed skutkami tapan i wzmozo¬ nym cisnieniem górotworu.W stanie techniki znany jest stojak do pokladów tapia¬ cych firmy „Hemscheidt*4 który wyposazony jest w dodatkowy zawór umieszczony w cylindrze stojaka i ste¬ rowany mechanicznie popychaczem zaworowym. Stojak zaopatrzony jest w dodatkowe sprezyny amortyzujace.W czasie obciazenia stojaka silami przewyzszajacymi napiecie sprezyn amortyzujacych cylinder stojaka prze¬ suwa sie ku dolowi i popychacz zaworowy wymusza otwarcie zaworu dodatkowego.Inne ze znanych rozwiazan polega na tym, ze posiada szybkoupustowy wzniosowy zawór zwierany z ta czescia stojaka, która ulega przesunieciu w czasie tapniecia, przy czym kierunek otwierania zaworu jest przeciwny do ruchu przynaleznego zespolu przesuwanego w czasie tepniecia.Istota urzadzenia wedlug wynalazku polega na tym, ze posiada odpowiednio polaczone gniazda z komora podtlokowa stojaka oraz z otworami splywu medium.Jedno z gniazd wyposazone jest w tloczek sterujacy prowadzony na czesci cylindrycznej i zakonczony stozkiem przechodzacym w krótka czesc walcowa, na której osadzonyjest pierscien uszczelniajacy wspólpracu¬ jacy z gniazdem ruchomym, najkorzystniej wykonanym z tworzywa sztucznego i uksztaltowane zgodnie z wspólpracujacymi powierzchniami stozków. Gniazdo ruchome wyposazone jest w kapturek ochronny, dociskany do stozka poprzez gniazdo ruchome i sprezyne przy czym zachowany jest odpowiedni luz miedzy sprezyna a gniazdem. Natomiast drugie' z gniazd wyposazone jest w tloczek podstawowy posiadajacy dlawik. Tloczki wyposazone sa w odpowiednie uszczel¬ nienie na powierzchni cylindrycznej gniazda. Cisnienie powstajace w komorze — podtlokowej stojaka obudowy wykorzystane jest jako sygnal tloczkiem sterujacym.W stosunku do znanego stanu techniki urzadzenia wedlug wynalazku wyróznia sie krótkim czasem zadzia¬ lania wynikajacym z przyspieszania malej masy tloczka sterujacego. Przy statycznym narastaniu cisnienia, gniazdo z tloczkiem sterujacym moze pracowac jako zawór przelewowy. Zastosowanie tloczka podstawowego pozwala na uzyskanie duzych wartosci natezenia przep¬ lywu. Dzieki zastosowaniu gniazda ruchomego zapo¬ biega sie drganiom tloczka sterujacego. Urzadzenie moze byc stosowane wewnatrz stojaka jak i na zewnatrz.Przedmiotowy wynalazek jest uwidoczniony w przy¬ kladzie jego wykonania na rysunku, na którym fig. 1, przedstawia przekrój stojaka i przylaczonego do niego urzadzenia, fig. 2 — przedstawia przekrój podluzny uszczelnienia stozka tloczka sterujacego.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z korpusu 1 wewnatrz którego wykonane sa gniazda 2 i 3. Gniazdo 2 wykonane jest jako dwie wspólosiowe powierzchnie cylindryczne o róznych srednicach, polaczone stozkiem przejsciowym 4. Czesc gniazda 2 o srednicy wiekszej zamknieta jest z jednej strony korkiem 5 oraz otworem 6 z splywem.Gniazdo 2 wyposazone jest w tloczek sterujacy 7 pro-3 113923 4 wadzony na czesci cylindrycznej gniazda o mniejszej srednicy, w czesci tej zabudowane jest uszczelnienie tloczka 7. Tloczek 7 zakonczony jest stozkiem 8przecho¬ dzacym w krótka czesc walcowa wyposazona w uszczel¬ nienie. Pomiedzy stozkiem przejsciowym 4, stozkiem 8, tloczka 7 osadzone jest gniazdo ruchome 9 wykonane najkorzystniej z tworzywa sztucznego i uksztaltowane zgodnie z wspólpracujacymi powierzchniami stozków 4 i 8. Na czesci walcowej gniazda ruchomego 9 nasadzony jest kapturek ochronny 10. Pomiedzy tloczkiem 7 i kor¬ kiem 5 osadzona jest sprezyna dociskowa 11 tak, aby pomiedzy gniazdem 9 i sprezyna 11 zachowany bylodpo¬ wiedni luz.Gniazdo 2 polaczonejest z gniazdem 3 kanalami 12 i 13 przy czym kanal 12 laczy czesc dolna gniazda 3 z czescia cylindryczna mniejszej srednicy gniazda 2 natomiast kanal 13 laczy czesc srodkowa gniazda 3 z czescia cylind¬ ryczna mniejszej srednicy gniazda 2 przed stozkiem przejsciowym 4. Gniazdo 3 wykonane jest jako cylindry¬ czne o jednakowej srednicy na calej dlugosci i zamkniete z jednej strony korkiem 14 a z drugiej polaczone ze splywem, otworem 15. Gniazdo 3 wyposazone jest w tloczek podstawowy 16 uszczelniony na powierzchni cylindrycznej gniazda. W tloczku 16 wykonany jak dla¬ wik 17, pomiedzy tloczek 16 a korek 14 wlozona jest sprezyna powrotna 18.Gniazdo 3 polaczone jest z komora podtlokowa sto¬ jaka 19 za pomoca tulei 20 z wykonanym z niej otworem 21. Tloczek 16 odcina otwór splywowy 15 od komory podtlokowej 19.Sposób dzialania urzadzenia wedlug wynalazku odbywa sie nastepujaco. Dynamicznie narastajace cisnie¬ nie w komorze stojaka 19 poprzez otwór 21 przedostaje sie do gniazda 3 pod tloczek 16 a nastepnie kanalem 12 do gniazda 2 pod tloczek sterujacy 7. Równoczesnie przez dlawik 17 cisnienie o zmniejszonej wartosci przedostaje sie nad tloczek 16, dalej kanalem 13 do gniazda 2 przed stozkiem 4. Zchwila gdy cisnienie w komorze ^przekro¬ czy wartosc ustalona sprezyna 11 tloczek sterujacy 6 zaczyna sie przesuwac laczac czesc cylindryczna o mniej¬ szej srednicy gniazda 2 ze splywem poprzez otwór 6 i tym samym czesc gniazda 3 nad tloczkiem 16 przez kanal 13 zostaje polaczona ze splywem. Proces ten powoduje obnizenie cisnienia nad tloczkiem 16. W czesci gniazda 3 pod tloczkiem 16 istnieje cisnienie wysokie i tloczek 16 przesuwa sie umozliwiajac polaczenie otworu 15 z komora stojaka 19. Po czym nastepuje wyplyw medium z komory 19 na splyw i tym samym obniza sie cisnienie do zadanej wartosci tak ze podpornosc stojaka zostaje zachowana.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do zabezpieczenia obudowy górniczej przed skutkami tapan i wzmozonym cisnieniem górot¬ woru posiadajace odpowiednie polaczenie gniazd z komora podtlokowa stojaka oraz z otworami splywu medium, znamienne tym, ze gniazdo (2) wyposazonejest w tloczek sterujacy (7) prowadzony na czesci cylindry¬ cznej i zakonczonystozkiem (8) przechodzacym w krótka czesc walcowa, na której osadzonyjest pierscien uszczel¬ niajacy wspólpracujacy z gniazdem ruchomym (9)wypo¬ sazonym w kapturek ochronny (10), dociskany do stozka (4) poprzez gniazdo ruchome (9) i sprezyne (11) przy zachowaniu odpowiedniego luzu miedzy sprezyna (11)a gniazdem (9), natomiast gniazdo (3) wyposazone jest w tloczek podstawowy (16) posiadajacy dlawik (17). 2. Urzadzenie do zabezpieczenia obudowy górniczej wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze tloczki (7) i (16) posiadaja odpowiednie uszczelnienie na powierzchni cylindrycznej gniazda (2) i (3). 3. Urzadzenie do zebezpieczenia obudowy górniczej wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze gniazdo ruchome (9) wykonane jest najkorzystniej z tworzywa sztucznego i uksztaltowane zgodnie z wspólpracujacymi powierzch¬ niami stozków (4) i (8).113923 Fig.2 PL