Przedmiotem wynalazku jest sposób flotacji ko¬ palin obejmujacy oddzielna flotacja wstepna i czy¬ szczaca zapobiegajacy rozrzedzeniu metów flota¬ cyjnych.Wiekszosc kopalin uzytecznych zwlaszcza drobno wprysnietych, oddziela sie od towarzyszacej skaly plonej za pomoca flotacji. Warunkiem takiego roz¬ dzialu jest rozluzowanie kopaliny uzytecznej od polaczenia ze skala plona. Odbywa sie to przez daleko posuniete rozdrabnianie w kruszarkach ku¬ lowych. Mieszanine rozluzowanych ziarn zawieszo¬ nych w wodzie wprowadza sie do flotowników, w których obracajace sie mieszadlo zasysa z zew¬ natrz powietrze i przy pomocy lopatek statora dys¬ perguje go na drobne czastki.Do zawiesiny drobno zmielonej kopaliny wprowa¬ dza sie odczynniki zbierajace, pianotwórcze, a w zaleznosci od charakteru kopaliny równiez odczyn¬ niki regulujace, dyspergujace i aktywujace. Od¬ czynniki zbierajace adsorbuja sie na powierzch¬ niach ziarn trudno zwilzalnych, wzmagajac ich wlasnosci flotacyjne, to jest ich zdolnosc doczepia¬ nia sie ich do pecherzyków powietrza. Odczynniki pianotwórcze wplywaja zas na zwiekszenie trwalo¬ sci otoczki pecherzyka powietrznego. Ciagly ruch zawieszonej w wodzie kopaliny wywolany obrotem wirnika ulatwia im kontakt z pecherzykami po¬ wietrznymi zdazajacymi ku powierzchni flotowni- ka. Wychodzace do góry pecherzyki oblepione sa ziarnami kopaliny. Tworza one na powierzchni 10 15 20 25 30 2 warstwe piany o duzej koncentracji kopaliny uzy¬ tecznej. Produkt pianowy zagarniany jest lopatka¬ mi do rynny flotownika, skad kierowany jest do dalszej obróbki.W zaleznosci od ilosci flotowanej zawiesiny flo¬ tacja odbywa sie w okreslonej ilosci komór usta¬ wionych obok siebie szeregowo lub równolegle.Kopalina, która nie wyflotuje w danym flotowniku, przedostaje sie do nastepnego poprzez zasysanie zawiesiny przez jego wirnik. Im koncentracja ko¬ paliny w zawiesinie jest mniejsza, tym ubozsze w te kopaline sa produkty pianowe. Takie produk¬ ty kieruje sie do czyszczenia. Znane sa dwa naj¬ czesciej stosowane sposoby czyszczenia produktów pianowych. Jeden z nich polega na zawracaniu tych produktów z koncowych flotowników do czo¬ la flotacji i laczeniu ich ze swieza nadawa. Niekie¬ dy zawroty te sa posrednie i wielokrotne. Dla ulatwienia splywu zawracanych do czyszczenia produktów pianowych, doprowadza sie do rynny flotowników silne strumienie wodne. Przedstawio¬ ny sposób czyszczenia produktów pianowych przez zawracanie ma kilka wad, z których najistotniejsza jest poddawanie wielokrotnej flotacji mineralu raz juz wyflotowanego i mieszanie go ze swieza nada¬ wa. Zawracanie produktu odbywa sie przy uzyciu znacznych ilosci wody do ich splukiwania, co po¬ waznie rozrzedza mety flotacyjne i skraca ich czas przebywania we flotowniku.Korzystniejszy jest schemat flotacji z oddziel- 113 548113 S 3 nym czyszczeniem produktów pianowych. Polega on na tym, ze produkty pianowe wszystkich flo- towników flotacji wstepnej sprowadzane sa rynna do jednego wspólnego punktu odbioru i kierowane przewodem do oddzielnej flotacji czyszczacej. Pro- 5 dukty te tylko jeden raz poddawane sa powtórnej flotacji i nie lacza sie ze swieza nadawa. Koncen¬ trat flotacji czyszczacej jest tu ostatecznym kon¬ centratem, który podlega operacjom zageszczania i filtrowania, zas odpady czyszczacej flotacji za- wraca sie do czola flotacji wstepnej.Zasadnicza wada tego schematu jest to, ze dla umozliwienia transportu , produktu pianowego w rynnie splawnej, dodaje sie duze ilosci wody. Woda ta zdecydowanie rozciencza produkt flotacji wstep- 15 nej kierowany do czyszczenia. Zwieksza sie jego masa objetosciowa* co prowadzi do zwiekszenia ilosci przeplywu zawiesiny przez flotowniki w jed¬ nostce czasu, skraca sie ich czas przebywania we flotownikach, a tym samym czas flotacji. Równiez 20 odpady flotacji czyszczacej sa mocno rozcienczone i zawracanie ich do flotacji wstepnej prowadzi do tych samych skutków — skrócenia czasu przeby¬ wania metów we flotownikach, skrócenia czasu flotacji i pogorszenie wskazników wzbogacania ^ zwlaszcza wskaznika uzysku.Dla przeciwdzialania tym skutkom buduje sie miedzy flotacja wstepna a czyszczaca zageszczacze, gdzie odbywa sie miedzyoperacyjne zageszczanie nadawy do flotacji czyszczacej poprzez odprowa- 30 dzenie przelewem sklarowanej wody. Zabudowanie jednak zageszczacza pomiedzy wspomnianymi operacjami jest kosztowne. Z reguly zageszczacz lokalizuje sie na zewnatrz pomieszczenia i na po¬ ziomie ± 0. Komplikuje to jego eksploatacje bo^ a5 wymaga to powtórnego przetloczenria zgeszczonej zawiesiny do maszyn i dodatkowej obslugi pomp i zgeszczacza, W miejsce zgeszczacza stosuje sie niekiedy hy- drocyklony, ale urzadzenia te zageszczaja dobrze 40 zawiesine tylko pod warunkiem zagwarantowania im znacznego cisnienia wlotu nadawy a wiec róz¬ nicy poziomów pomiedzy flotownikami flotacji czyszczacej lub dodatkowych pomp. Ponadto hy- drocyklony nie zagwarantuja wolnego od czesci sta- 45 lych przelewu, wskutek czego traci sie w nim pewne ilosci cennych mineralów uzytecznych.Celem wynalazku jest usuniecie tych wad. Dla osiagniecia celu stawia sie do rozwiazania zadanie zapewnienia dobrego splywu produktu pianowego n flotacji wstepnej do flotacji czyszczacej bez dodat¬ ku swiezej wody. Cel ten zostal osiagniety przez poddanie rozrzedzonego produktu flotacji wstepnej zageszczeniu przez flotacje prowadzona przy na¬ powietrzeniu wiekszym niz 1000 1 powietrza na mi- 55 nute zim* powierzchni, po czym zageszczony produkt pianowy poddaje sie czyszczeniu w znany sposób, zas zawiesine wylewowa z zageszczania o znacznym rozrzedzeniu stosuje sie do splukiwa¬ nia produktu pianowego flotacji wstepnej. Podczas 60 zageszczania prowadzonego w jednym lub kilku flotownikach ogromna wiekszosc flotowanych mi¬ neralów spotyka sie z pecherzykami piany i wy¬ niesiona zostaje na powierzchnie, tworzac warstwe piany. Piana ta zagarniana jest lopatkami do rynny. 55 4 Po zniknieciu pecherzyków powietrza produkt pia¬ nowy ma gestosc odpowiadajaca wymogom flotacji czyszczacej. Pozostala we flotowniku zageszczaja- cym zawiesina jest mocno rozrzedzona* W li litrze tej zawiesiny zawarte jest maksimum 200 g czesci stalych. Zawiesine te tloczy sie do rynny splawnej flotacji wstepnej. Zastepuje ona tu dodatkowa wo¬ de wprowadzona do ulatwienia splywu produktu pianowego flotacji wstepnej. Od tego momentu za¬ myka sie doplyw tej wody, zas zawiesina wylewo¬ wa flotownika zageszczajacego zostaje wprowadzo¬ na w obiegi: flotownik zageszczajacy — rynna splawna flotacji wstepnej — flotownik zageszcza¬ jacy.Zapewnienie wlasciwego parametru gestosci na¬ dawy do flotacji czyszczacej powoduje, ze odpady tej flotacji rozrzedzaja sie tylko minimalnie. Ma to istotne znaczenie dla utrzymania odpowiedniej ge¬ stosci metów flotacji wstepnej, do której odpady te sa zawracane.Zaleta sposobu flotacji wedlug wynalazku jest zapewnienie optymalnego parametru gestosci me¬ tów zarówno flotacji wstepnej, jak równiez flotacji czyszczacej przez zageszczanie nadawy do flotacji czyszczacej. Utrzymanie w ciaglym zamknietym obiegu pozostalej we flotowniku zageszczajacym rozrzedzonej zawiesiny pozwolilo na wyeliminowa¬ nie potrzeby dodatku wody swiezej do splukiwania produktu pianowego flotacji wstepnej. Zapewnienie optymalnej gestosci metów flotacyjnych przedluza ich czas przebywania we flotownikach, a tym sa¬ mym przedluza równiez ich czas flotacji, co pro¬ wadzi do poprawy wskazników wzbogacania kopa¬ lin zwlaszcza wskaznika uzysku kopaliny.Przedmiot wynalazku pokazano w przykladzie je¬ go wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia schemat procesu flotacji, obieg metów we flotownikach i obieg produktu pianowego, zas fig. 2 schemat przekroju flotownika.Ruda blendowa o zawartosci 5,21% Zn i 1,26% Pb rozdrabniana jest w mlynie bebnowym 1 do uziar- nienia ponizej 200 \xm przy czym udzial klasy ziar¬ nowej drobniejszej niz 60 jum stanowi 60%. Mlyn bebnowy 1 wypelniony 6 tonowym ladunkiem kul wspólpracuje w zamknietym obiegu z klasyfikato¬ rem mechanicznym 2 który wynosi ziarna wieksze niz 200 |im i zawraca je do mlyna w celu domiele- nia. Przelew klasyfikatora 2 tloczony jest pompa 3 do ciagu flotowników 4. Do zawiesiny drobno- zmielonej rudy wprowadza sie przed podaniem jej do flotowników 4 250 g/t sodowo etylowego ksan- togenianu i 100 g/t sodowo amylowego ksantoge- nianu jako odczynników zbierajacych 5. 70 g/t ole¬ ju sosnowego jako odczynnika pianotwórczego 6.Wprowadzenie tego rodzaju odczynników prowadzi do otrzymania koncentratu galenowego. Odczynnik zbierajacy 5 adaorbuje sie na ziarnach galeny czy¬ niac ich powierzchnie bardziej hydrofobowa przez co zwieksza sie ich przyczepnosc do pecherzyków powietrza i zwieksza ich odzysk. Odczynnik pia¬ notwórczy 6 ulatwia powstawanie stabilnych pe¬ cherzyków powietrza. Obracajace sie wirniki 7 flo¬ towników 4 zasysaja do komory flotownika po¬ wietrze, które na lopatkach statora 8 dyspergowa¬ ne jest na drobne czastki. Ziarna mineralu olowiu113 548 wynoszone sa na pecherzykach na powierzchnie, tworzac tam warstwe piany 9, która jest nastepnie zgarniana lopatkami do rynny 10 flotowników 4.Dla ulatwienia splywu produktu pianowego 9 do flotacji czyszczacej splukuje sie go silnym stru¬ mieniem wody 11. Tuz przed flotacja czyszczaca 12 poddaje sie go zageszczaniu we flotowniku 13.Produkt pianowy flotowników 4 w chwili zgar¬ niania go z powierzchni zawiera bardzo malo wody Jego gestosc wyrazona ciezarem 1 1 zawiesiny wy¬ nosi 2200 g co odpowiada zawartosci 1746 g czesci stalych w li 1. Aby przetransportowac go rynna do flotowników flotacji czyszczacej 12 rozrzedza sie go przez doprowadzenie swiezej wody 11 do 335 gramów czesci stalych w 1 1. ale przed flotacja czyszczaca 12 podlega on zageszczeniu we flotow¬ niku zageszczajacym 13 iprzy czym produktem za¬ geszczonym jest produkt pianowy 14 zawierajacy 655 g czesci stalych w jednym litrze. Produkt roz¬ rzedzony a wiec wylew flotownika 13 zawiera 466 g czesci stalych wili wykorzystany jest przez zawrócenie go do rynny splawnej flotowników 4 jako czynnik transportujacy dla produktu piano¬ wego tych flotowników 4 w miejsce swiezej wody 11, której doplyw od tej chwili zamyka sie. Raz dodana woda swieza 11 znajduje sie w obiegu flo¬ townika 13 — rynna splawna 10 — flotownik za¬ geszczajacy 13 w postaci mocno rozrzedzonej za¬ wiesiny. Nadawa do flotacji czyszczacej 12 ma ges¬ tosc wyrazajaca sie zawartoscia 655 g czesci sta¬ lych w 1 1. Odpady 16 flotacji czyszczacej przetla¬ czane sa do czola flotacji wstepnej 4 zas koncenr 10 15 20 25 30 trat 18 splywa w postaci zageszczonej wprost do filtru 19.Wstepne napowietrzenie nadawy do flotacji czy¬ szczacej 13 we flotowniku zageszczajacym 13 oraz jej zageszczenie prowadzace do zmniejszenia obje¬ tosci i dluzszego czasu przebywania we flotowni- kach 12 odbija sie korzystnie na wynikach odzysku mineralów w ostatecznym koncentracie. Zawartosc cynku w odpadach flotacji czyszczacej obnizyla sie z 8,24% Zn w warunkach przed zastosowaniem spo¬ sobu wedlug wynalazku do 7,62% Zn po jego za¬ stosowaniu przy zachowaniu jakosci koncentratu flotacyjnego na jednakowym poziomie. Zawrót do czola flotacji wstepnej 4 produktu posredniego z flotacji 12 o obnizonej zawartosci cynku wplywa z kolei na zanizenie zawartosci cynku w odpadach koncowych flotacji 4 z 2,73 do 2,611% Zn. Zageszcza¬ nie flotacyjne nadawy do flotacji czyszczacej pro¬ wadzi do wzrostu wskaznika uzysku cynku o 1,15%.Zastrzezenie patentowe Sposób flotacji kopalin obejmujacy oddzielna flo¬ tacje wstepna i czyszczaca, znamienny tym, ze roz¬ rzedzony pianowy produkt flotacji wstepnej pod¬ daje sie zageszczaniu przez flotacje prowadzona przy napowietrzeniu wiekszym niz 1000 litrów na minute z 1 m2 powierzchni po czym zageszczony produkt pianowy poddaje sie czyszczeniu znanym sposobem, zas zawiesine wylewowa z zageszczania o znacznym rozrzedzeniu, stosuje sie do splukiwa¬ nia produktu pianowego flotacji wstepnej. PL