Przedmiotem wynalazku jest przyrzad podzialowy umozliwiajacy uzyskanie podzialu okregu z dokladnos¬ cia sekundowa, w szczególnosci przyobróbce elektroero¬ zyjnej otworów.Znane przyrzady podzialowe jak na przyklad stoly podzialowe i podzielnice ze wzgledu na ksztalt, wielkosci konstrukcje nie moga byc stosowane przy obróbce elek¬ troerozyjnej odbywajacej sie w warunkach szczególnych przy zanurzeniu w dielektryku. Na przyklad drazenie otworów i wnek polozonych na okregu w odstepach katowych wykonywane jest obecnie przy zastosowaniu specjalnie skonstruowanych elektrod zespolowych lub szeregu elektrod pojedynczych o konstrukcji umozliwia¬ jacej ich indywidualne ustawieniewedlug uprzednio obli¬ czonych wspólrzednych prostokatnych. Dokladnosc polozenia wykonanych w ten sposób otworów uzale¬ zniona jest od dokladnosci wykonania elektrod wcho¬ dzacych w sklad zespolu, dokladnosci wykonania baz ustawczych pa elektrodach pojedynczych, dokladnosci kazdorazowego ustawienia elektrod wedlug wspomnia¬ nych baz i wspólrzednych, a takzedokladnosciobliczenia wspólrzednych i innych.Istota przyrzadu podzialowego umozliwiajacego uzy¬ skanie podzialu okregu z dokladnoscia sekundowa, w szczególnosci do obróbki elektroerozyjnej otworów sa wzajemnie przestawianie katowo tarcze podzialowe górna i dolna osadzone za pomoca centrujacego stalego czopa na plycie podstawowej, uksztaltowanych na obwo¬ dzie w dwunastokaty foremne o plaskichbokach, w ktcV rym dolna plyta zaopatrzona jest dodatkowo w osiem scian nachylonych do odpowiednich scian dwunastokata pod katem o, umozliwiajacych podzial katowy wedlug okreslonej zaleznosci.Zaleta techniczna przyrzadu podzialowego wedlug wynalazku je* jefo prosta konstrukcja umozliwiajaca prace w warunkach zanurzenia w dielektryku, zapewnia¬ jaca uzyskanie podzialu okregu z dokladnoscia rzedu 40 sekund katowych oraz eliminujaca stosowanie jednora¬ zowych przyrzadów lub elektrod o skomplikowanej konstrukcji i ksztalcie.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przyrzad podzialowy w widoku z góry, fig. 2 —przyrzad podzialowy w przekroju poprzecznym wzdluz liniiA—A na fig. 1 zas fig. 3—4 — przyklad wykonania otworów wedlug podzialu katowego na tle tarczy podzialowej górnej.Przyrzad podzialowy wedlug wynalazku sklada sie z plyty podstawowej 1 na której usytuowane sa za pomoca centrujacego stalego czopa 4 obracajace sie niezaleznie od siebie tarcze podzialowe: tarcza dolna 2 i tarcza górna 3 uksztaltowane na obwodzie w dwunastokat foremny umozliwiajacy podzial katowy obwodu co 15°, aponadto podzialowa tarcza dolna 2zaopatrzonajest w osiem scian 15 nachylonych do odpowiednich scian 14dwunastokata kolejno pod katem a = \° -z-8°umozliwiajac podzialco 1°.Ponadto tarcze podzialowe 2 i 3 zaopatrzone sa w teowe sruby mocujace 5, których lby znajduja sie w rowkach3 113 459 4 teowych 19 uksztaltowanych odpowiednio w tarczach podzialowych. Tarcza górna 3 wyposazona jest w bazu¬ jace teowe rowki 16, których krawedzie 17 oddalone sa od srodka geometrycznego plyt o staly wymiar A umozli¬ wiajacy dokladne ustawienie przedmiotu obrabianego o bokach prostopadlych przy wykorzystaniu plytek wzor¬ cowych, oraz promieniowe rowki teowe 18 sluzace do jednoczesnego mocowania i bazowania przedmiotów o ksztalcie obrotowym, a takze wymienny centrujacy czop 7 stanowiacy dodatkowa baze dla obrabianych przed¬ miotów z otworem centralnym.Ustawienie tarcz podzialowych 2 i 3 odbywa sie za pomoca czujnika 9 usytuowanego w trzpieniu zacisko¬ wym 10 sprzezonego z prowadnikiem 12 za pomoca zaci¬ skowej kostki 11, osadzonych w korpusie 8 mocowanym do plyty 1 przy czym prowadnik 12 przesuwa sie po dwu równoleglych walkach prowadzacych 13 osadzonych w korpusie 8. Unieruchomienie tarcz 2 i 3 odbywa sie przez obrót teowy srub mocujacych 5, zas obracanie tarcz odbywa sie za pomoca pokretla 6 wsuwanego w otwory usytuowane na obwodach tarcz 2 i 3.Kolejnosc postepowania przy wykorzystaniu przy¬ rzadu podzialowego na przyklad przy wykonywaniu otworów polozonych na okregu w odstepach katowych na przyklad co 10° (fig. 3)ogólnie zapisanych zaleznoscia a= 15° •n - (1° -5- 8°) (gdzie n oznaczailosc otworów)jest nastepujaca: tarcze podzialowa dolna 3 ustawiamy za pomoca czujnika 9 tak, aby bok dwunastokata 14 ze sciana osmiokata o pochyleniu 5° byl równolegly do prowadnic stolu, a nastepnie unieruchamiany za pomoca srub mocujacych 5. Ustawianie i mocowanie przedmio¬ tów obrabianych n^ tarczy górnej 3 odbywa sie przy wykorzystaniu elementów bazowych, umozliwiajace nastepnie drazenie pierwszego otworu (oznaczonego na fig. 3 numerem 1)* Aby wykonac operacje drazenia nastepnego otworu nalezy dla przestawienia tarczy podzialowej 2 i 3z przed¬ miotem obrabianym zwolnic zacisk tarczy górnej 3, obrócicja w prawotak, aby najblizszy bok dwunastokata byl równolegly do prowadnic stolu oraz unieruchomic tarcze górna 3. Nastepnie zwolnic zacisk tarczy dolnej 2 i obrócic ja w lewo tak, aby powierzchnia wyznaczajaca kat 5° byla równolegla do prowadnic stolu, a nstepnie unieruchomic tarcze dolna 2 oraz drazyc drugi otwór (oznaczony na fig. 4 numerem 2).W wypadku gdy kat podzialki okreslonyjest wzorem a = 15° • n + (1° -i-8°) kolejnosc postepowania rozpoczy¬ namy od ustawienia tarczy dolnej 2 tak, aby bok wyzna¬ czajacy kat niezbedny do uzyskania okreslonego a byl równolegly do prowadnic stolu, przy czym dalsze poste¬ powanie jest analogiczne do poprzedniego.Zastrzezenia patentowe 1. Przyrzad podzialowy umozliwiajacy uzyskanie podzialu okregu z dokladnoscia sekundowa w szczegól¬ nosci do obróbki elektroerozyjnej otworów, znamienny tyra, ze sklada sie z wzajemnie przestawialnych katowo tarcz podzialowych, tarczy dolnej (2) i tarczy górnej (3) osadzonych za pomoca centrujacego stalego czopa (4) na plycie podstawowej (1) uksztaltowanych na obwodzie w dwunastokaty foremne o plaskich scianach (14), w któ¬ rym plyta dolna (2) zaopatrzona jest w osiem scian (15) nachylonych do odpowiednich scian (14) dwunastokata kolejno pod katem a, umozliwiajacy podzial katowy wedlug zaleznosci a = 15° • n ± (1° -5- 8°) (n — ilosc otworów) sprzezonych z czujnikiem (9) usytuowanym na zaciskowym trzpieniu (1#) oraz prowadnikiem (12) za pomoca zaciskowej kostki (11) osadzonych w korpusie (8) mocowanym do plyty (1), przy czym prowadnik (12) osadzony jest na dwóch równoleglych prowadzacych walkach (13). 2. Przyrzad podzialowy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jego tarcza (3) wyposazona jest w bazujace teowe rowki (16), których krawedzie (17) oddalone sa od srodka geometrycznego plyt (2 i 3)o staly wymiar A, oraz zaopatrzona jest w promieniowe rowki teowe (18) dla jednoczesnego mocowania i bazowania przedmiotów obrabianych obrotowych, oraz wymieny czopcentrujacy (7).113 459 l£- F,a i Fm 2113 459 'C? fql Prac. PoUgraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL