Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do mechani¬ cznego czyszczenia wewnetrznej powierzchni cylindry¬ cznych elementów komorowych, szczególnie do czysz¬ czenia duzych form metalowych na przyklad kokil do walców hutniczych.Jednym z rozwiazan mechanicznie dokonujacych pro¬ cesu czyszczenia takich elementówjest urzadzenie przed¬ stawione w polskim opisie patentowym nr 1047%.Posiada ono teleskopowy wysiegnik, wysuwany w kie¬ runku pionowym i zaopatrzony na koncu w obrotowe narzedzie, na przyklad szczotke stalowa. Wysiegnik zawieszony jest na przegubie wózka poprzecznego, który przetaczany po wózku wzdluznym stanowi wspólnie z nim suwnicowy uklad wspólrzednosciowego przemie¬ szczania wysiegnika w plaszczyznie poziomej. Wózek wzdluzny porusza sie po torach mocowanych na kons¬ trukcji wsporczej. Wysiegnik wprowadzany jest od góry do wnetrza ustawionego pionowo, na obrotowym stole elementu czyszczonego oraz moze byc odchylany od pozycji pionowej zamocowanym do niego silownikiem hydraulicznym.Przedstawione rozwiazanie przy pionowym ustawie¬ niu elementu na stole obrotowym ogranicza dlugosc ele¬ mentu czyszczonego do wielkosci wynikajacej z mozliwosci wprowadzenia do jego wnetrza wysiegnika.Przy czyszczeniu elementów walcowych osadzenie na stole obrotowym wymaga centrowania. Ponadto przy czyszczeniu górnego zakresu zwlaszcza elementów smu¬ klych stabilnosc ukladu znacznie ogranicza sile docisku szczotki. Urzadzenie ma zlozona kinematyke ruchów i zajmuje znaczna przestrzen robocza hali.Rozwiazanie wedlug wynalazku ma umozliwic czy¬ szczenie przedmiotów o wiekszej dlugosci, zwiekszyc sztywnosc ukladu obróbczego oraz uproscic konstrukcje rozwiazania. W tym celu wysiegnik zamocowany zostal w polozeniu poziomym za posrednictwem mechanizmu pionowego podnoszenia do podstawy. Mechanizm pio¬ nowego podnoszenia daje mozliwosc zmiany poziomu wysiegnika czyli polozenia pionowego stalowej szczotki.Wykonany moze byc w postaci teleskopowej kolumny pionowej z napedem hydraulicznym lub srubowym mechanicznym, wzglednie jako uklad dzwigniowy nape¬ dzany silownikiem.Urzadzenie wyposazone zostalo ponadto w wózek przetaczany po torze jezdnym prowadzonym przez os podstawy lub w niewielkiej odleglosci od niej. Wysiegnik wykonany moze byc jako jednoramtenny — i wtedy docisk szczotki do dolnej powierzchni elementu doko¬ nuje sie z kierunku pionowego mechanizmem podnosze¬ nia, wzglednie tworzyc go moga dwa szeregowo polaczone przegubem ramiona. Wzajemne polozenie katowe ramion ustala oddzialywujacy w osi przegubu mechanizm wychylania, przykladowo dzwigniowy lub zebatkowy. Jedno z ramion lozyskowane jest wzgledem pionowej osi na podstawie a jego ukierunkowanie okresla mechanizm obrotu. W tym rozwiazaniu wysieg¬ nika oczyszczanie odbywa sie na bocznej powierzchni z dociskiem szczotki z kierunku poziomego. Posadawiany, 113 375 3 4 poziomo na wózku element przesuwa sie przy ruchu wózka wzgledem szczotki. Wózek wyposazony jest w napedzane rolki podpierajace i ciernie wprowadzajace w ruch obrotowy element oczyszczany. Zabieg oczyszcza¬ nia powierzchni prowadzony jest po linii srubowej o skoku mniejszym od szerokosci szczotki.Z uwagi na zróznicowanie srednic oraz dlugosci czy- * czczonych;elementów wózek jezdny posiada dwa wzdlu¬ znie lozyskowane napedzane walce, natomiast rolki osadzone sa parami w wymiennych nadstawkach dosto- soWanych^M^dpowiedniego zakresu srednic. Kazda z rolek styka sie od dolu znapedzajacymja ciernie walcem, natomiast w górnej czesci podpiera bieznie elementu czy¬ szczonego. Oczyszczona powierzchnia moze bycpokryta równomierna warstwa powloki wytryskiwanej z dyszy rozpylajacej zamocowanej na koncu wysiegnika. Czyn¬ nosc ta jest w niektórych sytuacjach technologicznie zwiazana z czyszczeniem, na przyklad w procesach przy¬ gotowania kokil do walców hutniczych.Przedstawione rozwiazanie umozliwia czyszczenie ele¬ mentów do dwukrotnej dlugosci wysiegnika przez obróbke z obu stron po odwróceniusuwnicaelementu na wózku.Urzadzenie wedlug wynalazku zobrazowane jest na rysunku przykladowym rozwiazaniem przystosowanym do czyszczenia kokil walców hutniczych. Na fig. 1 poka¬ zany jest widok z boku urzadzenia z dwuramiennym wysiegnikiem, fig. 2 przedstawia widok z góry, a fig. 3 — przekrój poprzeczny wedlug linii I—I z fig. I.Kokile do walców hutniczych osiagaja znaczne wymiary: srednic do 3 metrów i dlugosci do 5 metrów.Tak duza powierzchnia robocza musi byc oczyszczona z twardych przywartych kropli metalu,zuzlaoraz pozosta¬ losci spieczonego materialu wykladziny lub powloki ochronnej. Urzadzenie wedlug wynalazku osadzone jest na fundamencie podstawa 1. w której obrotowo wzgle¬ dem pionowej osi lozyskowana jest glowica 2. Zebat¬ kowy mechanizm obrotu 3 napedzany cylindrem hydraulicznym nadaje wymagany kierunek glowicy 2 okreslony katem a. Do glowicy 2 zamocowany jest za posrednictwem dzwigniowego, prostowodowego mecha¬ nizmu podnoszenia 4 wysiegnik dwuramienny, sklada¬ jacy sie z polaczonych szeregowo przebugem 7 ramion 5 i 6. Przegub 7 stanowi obrotowe polaczenie sworzniowe o osi pionowej. Na koncu ramienia znajduje sie zebatkowy mechanizm wychylania 8 ustalajacy kat fi wzglednego polozenia ramienia 6. Wartosc kata p powinna byc równa katowi ar, gdyz tylko wtedy wystepuje prawidlowa cala szerokoscia praca szczotki. Ramie 6 stanowi rura wewnatrz której lozyskowanyjest wal napedowy 9. Wal9 napedzany jest silnikiem elektrycznym 10 i przenosi moment obrotowy do lozyskowanej na koncu ramienia 6 stalowej szczotki 11. Czyszczona kokila 12 osadzana jest suwnica na rolkach 13 wózka jezdnego 17. Rolki 13 mocowane sa parami w wymiennych nadstawkach 14 mocowanych na ramie wózka 17. Wzdluz wózka lozy¬ skowane sa walce 15 napedzane od silnika przez prze¬ kladnie ze zmiennym przelozeniem 16. Kazda z rolek 13 styka sie od dolu z ciernie napedzajacym ja walcem 15.Wózek jezdny 17 przetaczany jest przeciagarka linowa 18 o regulowanej szybkosci, po torach 19, których os przebiega przez os podstawy 1. Naped przeciagarki jest wielobiegowy i oprócz szybkosci roboczyerniaje przesuw jalowy przyspieszony. Szczotka stalowa U umieszczona jest w oslonie 20, króccem polaczonej z kanalem odciago¬ wym 21 instalacji odpylajacej. Kanal odciagowy 21 pro¬ wadzony jest elastycznie wzdluz ramion 6 i 5 oraz polaczonyjest z mokrym odpylaczem 22. W dolnej czesci oslony 20 ustalona jest dysza rozpylajaca 23 instalacji nakladania powloki ochronnej. Zawiesina powloki spo¬ rzadzona w urzadzeniu 24, posadowionym obok pod¬ stawy 1 dostarczana jest do dyszy rozpylajacej 23 przewodami zamocowanymi wzdluz ramion. Po drugiej stronie podstawy 1 znajduje sie pulpit sterowniczy 25 operatora urzadzenia oraz napedzajaca silowniki stacja hydrauliczna 26.W zaleznosci od srednicy kokili 12 dobiera sie odpo¬ wiednie nadstawki 14, których wymiary rozstawu rolek 13 oraz wysokosci ich lozyskowania wlasciwe sado pra¬ widlowego podparcia kokili 12 w zakresie kata srodko¬ wego oraz uzaleznione sa od wymiarów poprzecznych ramion wprowadzanych do jej wnetrza. Nadstawki 14 mocuje sie na ramie wózka 17 w odstepie uzaleznionym od dlugosci kokili 12. Czynnosci przygotowawcze po posadowieniu suwnica kokili na wózku 17 konczy dobra¬ nie odpowiednich parametrów czyszczenia, to znaczy szybkosci obrotów szczotki, obrotów kokili oraz szyb¬ kosci przesuwu wózka 17. Operator urzadzenia po wla¬ czeniu wymienionych napedów i zblizeniu wózka 17 w polozenie, przy którym szczotka 17swaszerokoscia znaj¬ dzie sie w otworze kokili wylacza posuw wózka i przeste- rowujac mechanizmy obrotu 3, wychylania 8 oraz podnoszenia 4 doprowadza do wlasciwego polozenia ramion 5 i 6 i wymaganego dociskuszczotki 11. Polozenie ramienia 6 powinno byc równolegle do scianki otworu kokili 12. Przy wlaczonym wentylatorze mokrego odpy- lacza 22 operator uruchamia przeciagarke 18 i rozpo¬ czyna zabieg czyszczenia. Jezeli jakosc powierzchni kokili po jednym przejsciu jest nie odpowiednia, czy¬ szczenie mozna powtórzyc przy powrotnym przesuwie kokili, wzglednie przesterowujac recznie doprowadzic szczotke na pewne wymagajace doczyszczeniafragmenty powierzchni.W procesie odlewniczym powierzchnia kokili po oczy¬ szczeniu powinna byc powleczona powloka ochronna.Wysoka jakosc powloki osiaga sie stosujac natryskowe urzadzenie 24, w którym nosnikiem zawiesiny jest pod¬ grzane do temperatury okolo 60°C powietrze. Zabieg nanoszenia powloki odbywa sie przy wylaczonych obro¬ tach szczotki i odsunieciu jej od scianki. Wyrzucany z dyszy rozpylajacej 23 strumien powietrzno-zawiesinowy osiada równomiernie na powierzchni i w krótkim okresie czasu z uwagi na podwyzszona temperature tworzy wymaganej jakosci powloke technologiczna.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do mechanicznego czyszczenia wewne¬ trznej powierzchni cylindrycznych elementów komoro-5 113 375 6 wych, zwlaszcza kokiI do walców hutniczych, posiadaja¬ ce obrotowa szczotke stalowa lozyskowana na koncu wysiegnika wprowadzanego do wnetrza czyszczonego elementu, znamienne tym, ze wysiegnik usytuowany jest w plaszczyznie poziomej oraz zamocowany jest do pod¬ stawy (1) za posrednictwem mechanizmu pionowego podnoszenia (4), przy czym w osi podstawy (1) lub w niewielkiej odleglosci od niej, znajduje sie tor (19) z wóz¬ kiem (17), na którym zamocowane sa napedzane rolki (13) podpierajace element czyszczony (12). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze wysiegnik tworza szeregowo polaczone przegubem (7) ramie (5) i ramie (6), których wzajemne polozenie katowe ustala oddzialywujacy w osi przegubu (7) mechanizm wychylania (8), przy czym ramie (5) lozyskowane jest wzgledem pionowej osi na podstawie (1) a jego ukierun¬ kowanie wyznacza mechanizm obrotu (3). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. I, znamienne tym, ze rolki (13) zamocowane sa parami w wymiennych nadstawkach (14) i napedzane sa ciernie od walców (15) lozyskowa¬ nych wzdluz wózka (17). 4. Urzadzenie wedlug zastrz. I. znamienne tym, ze na koncu wysiegnika zamocowana jest dysza (23) rozpyla¬ jaca srodek powlokowy na powierzchnie oczyszczona. 20 21 FIG.1113 37S .---#" Fi6.3 Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL