Przedmiotem wynalazku jest uniwersalny prze¬ twornik z glowica pomiarowa zawierajaca ele¬ ment magnetoczuly, korzystnie haillotron, przezna¬ czony do rejestracji mechanogramów w organi¬ zmach zywych, zwlaszcza do rejestracji arteriogira- mu i uderzania koniuszkowego serca tziw.apekskar- diograimu, umozliwiajacy jednoczesna bezposred¬ nia rejestracje pierwszej pochodnej badanych przebiegów oraz przebiegu EKG przedseTcowego.Znane sa przetworniki do rejestracji mechano¬ gramów oparte na wykorzystaniu zjawiska piezo¬ elektrycznego lub zmian pojemnosci czujnika. Za¬ wieraja one sztywna pelote i charakteryzuja sie znacznym naciskiem w punkcie pomiaru o zmie* niajaoej sie wartosci zalezniie od budowy klatki piersiowej badanego oraz od sily napiecia paska mocujacego przetwornik. Znane sa tez przetwor¬ niki posrednie — nie zawierajace peloty, w któ¬ rych przenoszenie drgan z badanego punktu do czujnika nastepuje przez zamknieta pod obudo¬ wa warstwe powietrza. Tego typu przetworniki wprowadzaja znieksztalcenia rejestrowanego prze¬ biegu, a w niektórych przypadkach nietypowej budowy klatki piersiowej badanego nie pozwala¬ ja ma poprawna rejestracje. Znane przetworniki nie pozwalaja na kalibrowanie krzywych tzn. okreslenie wartosci bezwzglednego przesuniecia punktu pomiarowego a dla rejestracji pierwszej - pochodnej konieczne sa dodatkowe uklady elek¬ troniczne — wzmacniacze rózniczkujace. 10 18 30 Istota wynalazku polega, na tymi, ze. posiada on przetwornik drgan meahainicznych skladajacy sie, z letlementu magnetoczulego, korzystnie hallotronu umieszczonego w szczelinie nabiegunników zaopa¬ trzonych w dodatkowe uzwojenia odbiorcze oraz z ruchomego miniaturowego magnesu trwalego.Drgania badanej okolicy ciala ludzkiego przeka¬ zywane poprzez sztywna pelote powoduja ruch magnesu przetwornika. Nastepuja wówczas pro¬ porcjonalne do badanego ruchu zmiany pola mag¬ netycznego w obszarze hallotronu i uzwojenia od¬ biorczego a napiecie wyjsciowe hallotronu wiernie odwzorowuje przebieg drgan mechanicznych nato¬ miast napiecie na wyjsciu uzwojenia odbiorczego proporcjonalne do predkosci zmian pola magne¬ tycznego jest sygnalem I-szej pochodnej bada¬ nych drgan. Czesc funkcjonalna przetwornika umieszczona! jest na ruchomej podstawie, która po zwolnieniu specjalnej blokady moze prze¬ mieszczac sie wzgledem obudowy stanowiacej od¬ niesienie dla rejestrowanego ruchu peloty. Prze¬ twornik umozliwia automatyczne ustawienie sie peloty w zakresie liniowo rejestrowanych prze¬ mieszczen przy praktycznie stalej sdde nacisku, niezaleznie od konfiguracji klatka piersiowej ba¬ danej esoby, co stainowi bardzo duze ulatwienie procesu pomiaru i pozwala ma kalibracje otrzy¬ mywanych przebiegów.Przetwornik zapewnia takze latwa i wierna re¬ jestracje przesuniec badanego punktu klatki pder- 113 2453 113 245 4 siowej oraz bezposrednia rejestracje pierwszej po¬ chodnej badainych drgan.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, przedstawia¬ jacym przetwornik w przekroju poprzecznym.Przetwornik zawiera sztywna pelote 1 zakon¬ czona wymienna koncówka dotykowa 6. Pelota l prowadzona jest w ukladzie dwóch sprezyn mem¬ branowych 7 wytwarzajacych moment zwrotny oraiz nacisk wstepny. Za jej posrednictwem bada¬ ne drgania przenoszone sa na ruchomy magnes staly 2 przetmieszcziaijacy sie przed glowica pomia¬ rowa zawierajaca dwa nabieguniniki 3 wykonane z materialu magnetycznie miekkiego o duzej przenikalnosei.W szczelinie uksztaltowanej przez nabiegunni- ki 3 umieszczony jest hallotron 4. Na nabiegun- nikach 3 umieszczone sa uzwojenia odbiorcze 5- Geometria szczeliny czolowej glowicy i magnesu 2 oraz ich wzajednane usytuowanie sa tak dobrane, ze uzyskuje sie w nabiegunniilkach indukcje zmie¬ niajaca sie liniowo i proporcjonalnie do przesu¬ niec peloty, co pozwala na uzyskanie sygnalu wyjsciowego z hallotronu 4 proporcjonalnego do przesuniec peloty 1 a z uzwojenia odbiorczego 5 sygnalu proporcjonalnego do 1-szej pochodnej tych przesuniec. Glowica pomiarowa zamocowana jest do podstawy 8. Podstawa ta przesuwana jest w cylindrycznej obudowie 10 po zwolnieniu przy¬ ciskiem blokady 9 co zapewnia prawidlowe usta¬ wienie sie podstawy 8 wraz z glowica pomiarowa wzgledem klatki piersiowej pacjenta. Podstawa 8 przesuwana jest do pozycji roboczej sprezyna spi¬ ralna 11 lub tez pod wlasnym ciezarem umozli¬ wiajac zachowanie stalego — z mozliwoscia re¬ gulacji nacisku peloty 1 w badanym punkcie — niezaleznie od budowy óiala pacjenta oraz sily dopisku obudowy 10 przetwornika paskiem mocu- 10 15 20 35 jacym. Moment zwrotny sprezyny 11 jest tak'do¬ brany aby po przylozeniu sily do peloty magnes 4 ustaw,il sie w zakresie liniowej pracy przetwor¬ nika przy praktycznie stalej sile oddzdalywania peloty.Obudowa przetwornika zakonczona jest piers¬ cieniem izolacyjnym 12, nai którym umieszczona jest dodatkowa pierscieniowa elektroda metalo¬ wa 13 przeznaczona do jednoczesnej rejestracj/-' elektrokardioigramu przedsercowego.' Zastrzezenia patentowe 1. Przetwornik do rejestracji mechanogramów w organizmach zywych zawierajacy sztywna pe¬ lote przekazujaca drgania i prowadzona ukladem sprezyn, znamienny tym, ze zawiera ruchomy magnes staly (2) przemieszczajacy sie pod wply¬ wem badanych drgan przed glowica pomiarowa skladajaca sie z naibiegunników (3) zaopatrzonych w uzwojenie odTbiorcze (5) z umieszczonym w szczelinie nabiegunników elementem magnetoczu- lym (4) korzystnie hallotronem, przy czym glowi¬ ca pomiarowa zamocowana jest w podstawie (8) osadzonej przesuwnie w cylindrycznej obudowie (10) a ich wzajemne usytuowanie ustala bloka¬ da. (9). 2. Przetwornik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze sygnal wyjsciowy z elementu magneto- czulego (4) proporcjonalny jest do badanych prze¬ suniec a sygnal wyjsciowy z uzwojenia odbior¬ czego (5) proporcjonalny jest do pierwszej po¬ chodnej tych przesuniec. 3. Przetwornik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze podstawa (8) przesuwana jest po zwolnie¬ niu blokady (9) w obudowie (10) do pozycji robo¬ czej sprezyna spiralna (11).FZGraf. Koszalin D-H383 95 A-4 Cena 45 %l PL