Przedmiotem wynalazku jest skrzynia prze¬ kladniowa, zwlaszcza pojazdów, szczególnie ta¬ kich, w kjtórych -czas pracy na biegach wyzszych i bezposrednim jest stosunkowo dlugi a begi nizsze pracuja stosunkowo krótko.W stanie teehniikii znane sa bezstopniowe skrzy¬ nie przekladniowe zlozone z nastawionej bezstop- niowo przekladni ciernej a ksztalcie kulowym, z wlaczanym w naped przekladni ciernej elementem przelaczajacym, przez uruchomienie którego zlozony z dwóch pólpiersoieni ciernych czlon napadowy przekladni ciernej mozna wlaczyc w linie, prze¬ noszenia sily, przy czym jeden pólpiierscien cierny jest osiowo nieruchomy, a drugi jest przesuwny osiowo wzgledem pierwszego, a pomiedzy tymi dwoma pólpierscieniiami ciernymi umieszczony jest zaciskany korpus cierny, którego punkty sty¬ ku z pólpierscieniami sa zmieniane przez osiowe przesuwanie drugiego polpieirscienia wzgledem pierwszego, przy czym tlok nastawczy sprzegla napedowego przelaczajacego jest zlozony z dwóch czesci przesuwnych wzgledem siebie, polaczo¬ nych z pólpierscieniiami ciernymi, a pomiedzy przesuwnymi* wzgledem siebie czesciami umiesz¬ czona jest plytka traca wylacznika.Na tej zasadzie oparte jest rozwiazanie wedlug patentu niemieckiego 1555361, rozwiazanie angiel¬ skie Perbury — Hayes'a, ulepszone przez Perry'e- go, jak równiez rozwiazanie wdlug wynalazku; kazde z nich jest jednak rozwiazaniem odrebnym. 10 15 20 30 / 2 Przy tym dotychczasowe rozwiazania byly bardzo skomplikowane i drogie.Celem wynalazku jest rozwiazanie prostej skrzyni przekladniowej kojarzacej w sobie zalety przekladni stopniowej i bezstopniowej.Istota skrzyni przekladniowej wedlug wynalaz¬ ku jest takie polaczenie przekladni obiegowej z przekladnia cierna, ze uzyskuje sie bezstopnio- wy ciag przelozen w zakresie od obrotów wyj¬ sciowych przeciwnych do wejsciowych, poprzez „0" az do zgodnych zblizonych do przelozenia, sta¬ lego, oraz dwa biegi sitale: bezposredni i zmniej¬ szajacy obroty, przy dzialaniu których elementy przekladni ciernej nie pracuja. Osiagnieto to la¬ czac osadzone na wale napedowym kolo pierscie¬ niowe przekladni obiegowej ze sfera osiowo nie¬ ruchoma przekladni ciernej, podczas gdy sfers osiowo ruchoma za(budowana jest przesuwnie na walku kola centralnego z mozliwosciia zatrzymy¬ wania jaj hamulcem, lub poJaczemia z walkiem wyjsciowym przez sprzeglo.Zaletami skrzyni przekladniowej wedlug wy¬ nalazku sa: umozliwienie dobrania optymalnego przelozenia do chwilowych warunków jazdy, zmiana przelozenia pod obciazeniem, a tym sa¬ mym polepszenie wlasnosci! dynamicznych pojaz¬ du, mozlwosc wlaczenia biegu bezposredniego sta¬ lego lub z przelozeniem zmniejszajacym, z Wyla¬ czeniem elementów ciernych i przez to uzys¬ kanie sprawnosci takiej jak dla skrzyni stopnio- 113 240113 240 wej, wyeliminowanie sprzegla dla ruszania po¬ jazdu, latwiejsza. automatyzacja zespolu napedo¬ wego. Zwazywszy fakt, ze w pojazdach drogo¬ wych okolo 80% przebiegu przypada na bieg bez¬ posredni, trwalosc elementów ciernych dla osiag¬ niecia zadawalajacych przebiegów miedzymapraw- czych — nde musi byc wysoka. Polaczenie prze¬ kladni ciernej z przekladnia stopniowa o duzym procentowym wyftorzystanriiu pozwoli na osiagnie¬ cie wysokiej sprawnosci ogólnej ukladu wedlug wynalazku.Skrzynia przekladniowa wedlug wynalazku jest przedstawiona w przykladzie wykonania na sche¬ matycznym rysunku, na któryim wal napedowy 1 polaczony jeist sztywno z kolem pierscieniowym 2 przekladna obiegowej, które jest sztywno polaczo¬ ne ze sfera 5 osiowo nieruchoma przekladni cier¬ nej. Sfera 7 osiowo ruchoma, zabudowana jest przesuwnie na walku kola centralnego 4 z mozli- wosaiia docisku jej do kól posrednich 6 przeklad¬ ni ciernej, co powoduje wlaczenie przekladni ciernej.Hamulec 8, wlaczony po odsunieciu sfery 7, wlacza przelozenie stale zmniejszajace obroty, po¬ niewaz unieruchomiony walek z kolem central¬ nym 4 powoduje otaczanie sie satelitów 3 i na¬ ped walu napedzanego 10. Sprzeglo 9 laczy wal napedzany 10 z walem kola centralnego 4 bloku¬ jac przekladnie obiegowa, przez co uzyskuje sie stale przelozenie bezposrednie.Docisk sfery 7 do kól posrednich 6 powoduje wlaczenie przekladni ciernej, zas obrót osi kól posrednich wzgledem miejsc zawieszenia powo¬ duje zmiane przelozenia przekladni ciernej, w 10 16 20 26 30 konsekwencji czego otrzymuje sie na walku na¬ pedzanym 10 obroty o kierunku przeciwnym niz obroty walu napedowego 1, bezstopniowo zmie¬ niajace sie poprzez „0'* obrotów walu napedza¬ nego 10 az do obrotów o kierunku zgodnym z obrotami walu miaipedowego 1, o przelozeniu zbli¬ zonym do stalego przelozenia bezposredniego.Zakres przelozen skrzyni przekladniowej zale¬ zy od zakresu przelozen przekladni ciernej i od przelozen przekladni obiegowej.Zastrzezenie patentowe Skrzynia przekladniowai skladajaca sie z na- stiaiwnej bezstopniiowo przekladni ciernej, zwlasz¬ cza z nastawianej bezstopniowo sferycznej prze¬ kladni ciernej z dolaczonym do niej zespolem kól planetarnych z mozliwoscia wlaczenia przekladni ciernej w linie przenoszenia sily, przy czym jedna ze sfer przekladni ciernej jest osiowo nierucho¬ ma, a druga' jest przesuwna osiowo wzgledem pierwszej, a pomiedzy tymi dwoma sferami umieszczone sa kolai posrednie, a ponadto punkty styku tych kól ze sferami przekladni ciernej sa zmieniane przez obrót bai tych kól wzgledem miejsc zawieszenia, znamienna tym, ze walek na¬ pedzajacy (1) i kolo pierscieniowe (2)" przekladni obiegowej polaczone sa na stale ze sfera (5) prze¬ kladni ciernej, natomiast sfera (7) polaczona jest przesuwnie na walku kola centralnego (4) z moz¬ liwoscia zatrzymania jej hamulcem (S) lub pola¬ czenia z walkiem wyjsciowym (10) przez sprzeg¬ lo (9).PZGraf. Koszalin D-1380 100 A-4 Cena 45 zl PL