Przedmiotem wynalazku jest geofon elektrody¬ namiczny, stosowany w sejsmice poszukiwawczej.Znany jest geofon elektrodynamiczny, skladajacy sie z czujnika stanowiacego oddzielny szczelnie zamkniety element, z wyprowadzonymi elektrycz¬ nymi przewodami wyjsciowymi, sluzacymi do po¬ laczenia z kablem. Czujnik geofonu jest umie¬ szczony w obudowie chroniacej go od uszkodzen i wilgoci. Przez obudowe przechodzi równiez kabel polaczony z przewodami wyjsciowymi czujnika, przy tym konstrukcja oslony gwarantuje trwale polaczenie kabla z czujnikiem oraz wymagana duza opornosc izolacji ukladu elektrycznego, rzedu megaomów.Zlozonosc zagadnien rozwiazywanych za pomoca metod sejsmicznych powoduje, ze stosowanie poje¬ dynczych geofonów do odbioru drgian sejsmicznych jest niewystarczajace. Istotny postep w zastoso¬ waniu metod sejsmicznych zostal osiagniety dzieki wprowadzeniu grupowania geofonów. Grupe geo¬ fonów tworzy sie z pewnej ilosci pojedynczych geofonów (od kilku do kilkudziesieciu — zaleznie od potrzeb) polaczonych elektrycznie i rozstawio¬ nych w odpowiedni sposób na powlierzchni obser¬ wacji; cala grupa jest uwazana za jeden odbiornik drgian, o charakterystyce zaleznej od polaczenia i rozstawienia tworzacych ja geofonów, a przede wszystkim od ich parametrów. Grupa geofonów stanowiaca szczególny rodzaj ukladu interferen¬ cyjnego pozwala na kierunkowy odbiór malych 15 20 30 sygnalów sejsmicznych, zmniejszajac szkodliwy wplyw sygnalów zaklócajacych przypadkowych i przychodzacych z kierunków innych niz sygnaly uzyteczne, .polepszajac stosunek sygnalów uzytecz¬ nych do zaklócajacych. Sygnaly odbierane przez grupy geofonów sa rejestrowane przez wielokana¬ lowe aparatury sejsmiczne.Ciezkie warunki eksploatacyjne powoduja mozli¬ wosc powstawania usterek lub zmiany parame¬ trów niektórych geofonów w grupach, co jest przyczyna znieksztalcen wyników pomiarów. Jest wiec niezbedne dokonywanie pomiaru i kontroli parametrów poszczególnych geofonów grupy. Po¬ miar parametrów na zaciskach wyjsciowych calej grupy nie pozwala na lokalizacje uszkodzen i nie¬ prawidlowosci pracy poszczególnych geofonów, poniewaz na wynik pomiaru wplywaja wlasnosci wszystkich geofonów grupy. Z tego wzgledu po¬ miaru .parametrów geofonów w grupie mozna do¬ konac badz po wymontowaniu czujnika danego geofonu z obudowy, badz poprzez przeklucie izo¬ lacji kabla i podlaczentie przyrzadu pomiarowego do odslonietego przewodu, polaczonego z prze¬ wodami wyjsciowymi czujnika. Wymontowanie czujnika z obudowy jest czynnoscia czasochlonna i klopotliwa, grozaca przedostaniem sie Wilgoci do wnetrza obudowy. Przekluwanie zas kabla pogarsza jego izolacje i zmniejsza wytrzymalosc.Istota wynalazku polega na tym, ze geofon elektrodynamiczny skladajacy sie z obudowy 112 767112 767 l podstawka, kabla wyprowadzajacego i czujnika stanowiacego uklad magnetyczny z masa bezwlad¬ na utworzona z dwu cewek sztywno poiaczonycn mechaniczni© i elektrycznie, zawieszona na dwóch sprezynach plaskich, stanowiacych zarazem prze¬ wody elektryczne laczace cewki z przewodami; wyjsciowymi czujnika, zaopatrzony jest w zwiemy pierscien polaczony z jednym wyjsciowym prze¬ wodem, który wraz z pierscieniem mocujacym sprezyne, polaczona z drugim wyjsciowym prze¬ wodem, tworzy uklad zwieracza wyjsciowycn przewodów.Geofon elektrodynamiczny wedlug wynalazku, dziieki zastosowaniu ukladu zwieracza eliminuje klopotliwe zabiega stosowane dotychczas przy po¬ miarze i kontroli parametrów zgrupowanych geo¬ fonów.Przedmiotem wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, który jest przekrojem podluznym geofonu.Geofon elektrodynamiczny sklada sie z obudowy 1 z podstawka 2, kaibla wyprowadzajacego 3 i czujnika, stanowiacego oddzielny zlozony zespól.Uklad magnetyczny czujnika geofonu sklada sie z centralnie umieszczonego cylindrycznego mag¬ nesu 4 z nabieguinnikami dolnym 5 i górnym 6 oraz z cylindrycznej zwory 7. Zwora 7 oraz wy¬ konane z materialów niemagnetycznych dno 8 i pokrywa 9 stanowia szczelna oslone czuj¬ nika, przy czym dno 8 i podkrywa 9 unie¬ ruchamiaja zarazeni magnes 4 wraz z nabiegunnikami 5 i 6. Przez pokrywe 9 wy¬ prowadzone sa hermetycznie przewody wyjscio¬ we 10 i 11 czujnika. Dwie cewki 12 i 13 sa sztyw¬ no .polaczone z karkasem 14, tworzac mase *oez.- wladna czujnika, zawieszona na dwóch plaskicn /sprezynach 15 i 16, zmcicowanych z karkasem za pomoca pierscieni mocujacych 17 i 18. Koncówka 15 20 25 30 35 rewki 12 jest polaczona elektrycznie ze sprezyna 15. która styka sie z nabiegunniikiem 5, poprze* sprezyne 15, nataicigunmilk 5, magnes' 4 i naibiegum- nik 6, cewka 12 ma polaczenie elektryczne z prze¬ wodem wyjsciowym 10, polaczonym z pierscieniem zwiernym 19. Koncówka cewki 13 jest polaczona elektrycznie ze sprezyna 16 i pierscieniem mocu¬ jacym 18; sprezyna 16 jest odizolowana od na- bicgunnrka 6 przekladka izolacyjna 20, jest na¬ tomiast polaczona z przewodem wyjsciowym 11.Przewody wyjsciowe 10 i 11 sa .polaczone z jednym przewodem kabla 3, który wraz z calym czujni¬ kiem jest szczelnie zamkniety w obudowie 1 z podstawka 2.Odwrócenie geofonu o 180° w stosunku do po¬ zycji pracy powoduje zetkniecie sie pierscienia zwiernego 19 z pierscieniem mocujacym 18 i zwar¬ cie przewodów wyjsciowych 10 i 11. Kabel 3 prze¬ chodzi przez oslony wszystkich geofonów tworza¬ cych girupe. .Zastrzezenia patentowe Geofon elektrodynamiczny, skladajacy sie z obu¬ dowy z podstawka, kabla wyprowadzajacego i czujnika stanowiacego uklad magnetyczny, z ma¬ sa bezwladna utworzona z dwu cewek sztywno polaczonych mechanicznie i elektrycznie, zawie¬ szona na dwóch sprezynach plaskich, stanowiacych zarazem przewody elektryczne laczace cewki z przewodami wyjsciowymi czujnika, znamienny tym, ze z jednym wyjsciowym przewodem (10) jest polaczony zwiemy pierscien (19), który wraz z pierscieniem (18) mocujacym sprezyne (16), po¬ laczona z drugim wyjsciowym przewodem (11), tworzy uklad zwieracza wyjsciowych przewodów (10) i (11). 20 11 3 10 16 19 PZGraf. Koszalin D-4060 110 egz. A-4 Cena 45 zl PL