Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do auto¬ matycznego zalaczania a przelaczania posuwu ro¬ boczego i szybkiego dobiegu jednostek napedowych i posuwowych.Znane sa konstrukcje, w których przelaczenie szybkiego posuwu na posuw roboczy nastepuje w momencie oparcia sie bedacego w ruchu, prze¬ stawnego zderzaka o nilenuchcniy element. Kon¬ strukcje te posiadaja nastepujace wady: — dla kazdego obrabianego przedmiotu konieczne j-esit 'przesterowanie zderzaka, — od momentu zalaczenia posuwu roboczego, trwa on az do konca droigi narzedzia, oo jest nie¬ korzystne przy obrabianiu pnzedimiofcu niecia¬ glego na przyklad wierceniu rur ze wzgledu na dlugi czas obróbki, — w przypadku glebokich wiercen, po kazdym wycofaniu wiertla dla usuniecia wiórów musi byc skorygowane polozenie zderzaka o wielkosc odpowiadajaca juz wywierconemu cidlcimkowi, co uzyskuje sie za pomoca zainstalowania dodat¬ kowych urzadzen korygujacych, powiazanych ukladem sekwencyjnego sterowania — z ruchem glównymi jednositki.Znane sa równiez konstrukcje, w fetórych prze¬ laczenie z posuwu szybkiego ma posuw roboczy nas«tepuije w momencie dojscia nastawnego zde¬ rzaka lub szablonu do elektrycznego, hydraulicz¬ nego lub pneumatycznego przelacznika. W przy¬ padku zainstalowania przestawnego zderzaka kon- 10 25 30 strukcje te posiadaja wszystkie wady, jakie maja konstrukcje wyzej opisane. W przypadkach za¬ stosowania szablonu odwzorujacego dlugosci obra¬ bianych odcinków danego przedmiotu nalezy wy¬ konac do tego celu oddzielny szablon dla kazdego obrabianego przedmiotu.Celem wynalazku jest opracowanie urzadzenia do zalaczania posuwu roboczego i ruchu szybkie¬ go dobiegu jednoEitek napedowych i posuwowych pozbawianych wyzej opisanych wad- i niedogod¬ nosci.Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie urzadzenia do automatycznego zalaczania i prze¬ laczania pois-uiwu roboczego i ruchu szybkiego do¬ biegu jednostek .napedowych wedlug wynalazku, w który im na zewnetrznym koncu wrzeciona, ulo- zyskowanego w pinoii, jest osadzona jego kon¬ cówka, w sposób zapewniajacy jej poosiowy ruch posuwisto-zwrotny. Koncówka wrzeciona jest przy-, stosowana do umieszczania w niej wiertla. Jest ona zabezpieczona: przed wysuwaniem sie z wrze¬ ciona za pomoca tulei lub innego elementu zabez¬ pieczajacego zwiazanego sztywno z pinola lub korpusem wrzeciona.Koncówka wrzeciona jest podparta elementem sprezystym pneumatycznym, hydraulicznym lub mechanicznym korzystnie spiralna sprezyna, umieszczonym pomiedzy wrzecionem, a ta konców¬ ka. Koncówka wrzeciona jesit zaopatrzona w wy¬ stajacy z jej boku w kierunku elementu sygnali- 112 6983 112698 4 zujacego, korzystnie prostopadly do jej osi, pret lub innego rodzaju przesterowujacy element.Wspólpracuje on z elementem sygnalizujacym pnenimatycznym, hydraulikmiyim,. elektrycznym wzglednie mechanicznym, wysylajacym po przes»te- rowaniu sygnal do polaczonego z nim przewodu luib cieglem zaworu rozdzielajacego, przelaczajace- gjo kolejno przeplyw czymnaka hydraulicznego po¬ miedzy komorami urzadzenia zmieniajacego szybkosc ruchu piinoli z bezposredniego- na prze¬ plyw, poprzez ulklad dlawiacy i regulator prze¬ plywu. Element sygnalizujacy jesit zamocowany korzystnie na pdnold luib polaczonej z nia sztywno tulei wzglednie na cminytm elemencie zaibezpiecza- jacym w miejscu zapewniajacym wspólprace z pretem lub elementem przesrtercwujacyim go, w polozeniu zajmowanym przez koncówke wrzeciona przy oparciu sie wiertla o obrabiany przedmiot.Urzadzenie wedlug wynalazku jest proste tech- nologicznie i sikraca do minimum czas obróbki przedmiotu poniewaz zalaczanie posuwu robocze¬ go nastepuje automatycznie dopiero w momencie oparciia sie wiair?tla o obrabiany przedimiot. Urza¬ dzenie to umozliwia kolejne i samoczynne prze¬ laczenie ruchu szybkiego dobiegu na. posuw ro¬ boczy co maksymalnie sikraca czas wiercenia otwo¬ ru w zebrach, czy tez rurach. W przypadku za¬ stosowania urzadzenia do glebokich wiercen eli¬ minuje sie konieczne, stosowanie w innych zna¬ nych rozwiazaniach elememty korygujace polozenie zderzaka powodujacego wycofanie wrzeciona, dzie¬ ki czemu upraszcza sie uklad sterowania urza¬ dzenia.Urzadzenie do au/tomatycznego zalaczania i prze- laczamda posuwu roboczego i ruchu szybkiego do¬ biegu jednostek napedowych d posuwowych wedlug wynalazku jest polkazame iw przefardju na rysun¬ ku, na którym na zewnetrznym koncu wrzeciona 1 ulozystkowanego w pinoli 2 jest osadzona jego koncówka 3, w sposób zapewniajacy je^ poosiowy ruch posuwisto-zwrotny. Koncówika 3 jesit przy¬ stosowana do umieszczania w niej wiertla 4 i za¬ bezpieczona przed wysuwaniem sie wrzeciona 1 za pomoca tulei 5. Tuleja ta jest zwiazana sztyw¬ no z pinola 2. Koncówtka wrzeciona 3 jest podpar¬ ta spiralna sprezyna 6 irnideszczona pomiedzy wrzecionem 1, a koncówka 3. Koncówika 3 jest zaopatrzona w wystajacy z jej boku, w kierunku elementu sygnalizujacego, prostopadly do jej osi pret 7 przeaterowujacy, wspólpracujacy z nim element sygnalizujacy. 8 pneumatyczny zabudowa¬ ny na pejnoii-2 w miejscu zapewniajacym wspól¬ prace, w polozeami koncówki 3 zajmowanym przy oparciu sie wiertla 4 o obrabiany przedmiot 11.Element sygnalizujacy 8 wysylajacy sygnal S po pa^esterowaindiu przez pret 7 ze swego wyjscia jest polaczony przewodom rurowym rozdzielajacym 9 przelaczajacym kolejno przeplyw czynmika hgr- drauliczneigo pomdedizy komorami urzadzenia zmie¬ niajacego szybkosc ruchu prawili 2i bezposrednie¬ go na przeplyw poprzez uklad dlawiacy i regu¬ lator przeplywu 10. Przedmiot obrabiany 11 jest umieszczony przed koncówka 3 i wiertlem 4.Laczmnfe: drogowy wysylajacy po przesierowandu sygnal o wycofaniu wrzeciona 1 wraz z konców¬ ka 3 i wiertlem. 4 nie jest pokazany na rysunku.Wyjscie i wejscie sygnalu zostalo oznaczone odpo¬ wiednio . sikierowana stirzalka i litera S.Urzadzenie wedlug wynalaziku dziala w naste¬ pujacy sposób: po rozpoczeciu ruchu szybkiego dobiegu pinola 2, wrzeciono 1, tuleja 5 z elemen¬ tem sygnalizujacym 8 oraz koncówika wrzeciona 3 wraz z zamocowanym w niej wiertlem 4 posu¬ wa sie w kierun/ku'obrabianego przedmiotu 11 — bez wzajemnego przemieszczania sie az do oparcia slie wiertla 4 o ten przedmiot. Uderzenie wiertla 4 o przedmiot 11 amccityzuje sprezyna 6 umiesz¬ czona pomiedzy koncówfka 3 i wrzecknem 1. W tym momencie nastepuje przestenowanie elementu sygnalizujacego 8 przez pret 7. Element sygnali¬ zujacy 8 przekazuje ze swego wyjscia sygnal S do wejscia polaczonego z nim zawciru rozdziela¬ jacego 9.Przekazanie sygnalu 5 powoduje przelaczenie ruchu szybkiego pinoli 2 na posuw roboczy i obra¬ bia niLe przedmiotu 11 przez wiertlo 4. W momen¬ cie wyjscia wiertla 4 z przedmiotu 11 po zaikon- czeniu posuwu roboczego i przesrterowaniu kran¬ cowego lacznika drogowego* nastepuje szybkie wycofanie pinoli 2 wraz z wrzecionem 1 i kon¬ cówka 3. W czasie ruchu powrotnego pinoli 2 w kierunku polozenia wyjsciowego, eiemeait sy¬ gnalizujacy 8 zostaje rodzielony od preta 7. W przypadku gdy posuw pinoli 2 jest ustawiony na wieksza dBugosc, przez odpowiednie usytuowanie znanego laczniJka drogowego, po wyjsciu wiertla 4 z obrabianego przedmiotu 11 sprezyna 6 prze¬ suwa koncówke wrzeciona 3 oraz z wrzecionem 4 do przo'du i na slkutek tego element sygnalizu¬ jacy 8 zostaje rozlaczony z pretem 7 — co po¬ woduje zmiane sygnalu wysylanego przez ten element i przelaczenie przez zawór rozdzielajacy 9 drogi czyinniika hydraulicznego pomiedzy komo¬ rami urzadzenia i tym samym zmiane szybkosci nuchu -pinoiLi 2. Dzieki temu nastepuje ruch szyb¬ kiego .dobiegu wrzeciona 1, az do ponownego oparcia sie wiertla 4 o dalsza czesc obrabianego przedmiotu 11, Ruch wrzeciona 1 wraz z pinola 2 trwa az do momentu przesiterowania w znany sposób prze¬ stawnego krancowego laczmilka drogowego, który po przesterowaniu wysyla sygnal powodujacy wy¬ cofanie sie wrzeciona do polozenia wyjsciowego.Zastrzezenie paten to w e Urzadzenie do automatycznego zalaczania i prze¬ laczania posuwu roboczego i szybkiego dobiegu jednostek napedowych i posuwowych, znamienne tym, ze na zewnetrznymi koncu wrzeciona (1) ulo- zysfeowamego w pinoli (2) jest osadzona jego .koncówka (3), w sposób zapewniajacy jej poosio¬ wy ruch posuwisto-zwrotny, przystosowana do umieszczenia w niej wiertla (4) i zabezpieczona przed wysuwaniem sie z wrzeciona (1) za pomoca tulei (5) lub innego elementu zabezpieczajacego zwiazanego sztywno z pinola (2) lub korpusem wrzeciona (1), przy czym koncówika ta jesft pod¬ parta elementem sprezystym (6) korzystnie spiral- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 112 698 6 na sprezyna umieszczona pomiedzy wrzecicnem (1), a koncówka (3), zas koncówka ta jest zaopat¬ rzona w wystajacy z jej boku w kierunku ele¬ mentu sygnalizujacego (8) i korzystnie prostopadly do jej osii p cy z elemen/tem sygnalizacyjnym (8) korzystnie mechanicznym, który jest zabudowany na pinoli (2) lub tulei (5) w miejscu zapewniajacym ich wspólprace w polozeniu oparcia sie wiertla (4) o obrabiany praedimiot (11), natomiast element syg¬ nalizujacy (8) jest polaczony korzystnie z zawo-" reni rozdzielajacym (9) przelaczajacyim kolejno przeplyw caynnika hydraulicznego pomiedzy ko¬ morami urzadzenia zmieniajacego szybkosc ruchu pinoli (2) z bezposredniego na przeplyw poprzez uklad dlawiacy i regulator przeplywu (10). -&- jJ . A'£ Vi \i PL