Przedmiotem wynalazku jest -uklad zasilania selsyincwych wskazników glebokosci (maszyn wy¬ ciagowych znajdujacy zastosowanie zarówno w urzajdzeniach wyciagowych juz eksploatowanych jak i w urzadzeniach nowoinstaiowanych, a umo¬ zliwiajacy w sposób samoczynny (przelaczenie za¬ silania selsynów wskaznika glebokosci.SetLsynowy wskaznik glebokosci Jest urzadzeniem przeznaczonym do odwzorowywania na drodze elektrycznej polazenia naczynia wydobywczego w szybie, a podstawowymi elementami, tego wskaz¬ nika sa selsyiny nadawczy i odbiorczy. Scisyn na¬ dawczy napedzany jest od walu nosnika liny, a przesuniecie katowe wirnika tego selsyna prze¬ kazywane jest za (pomoca lacza selsynowego do wirnika selsyna odbiorczego zabudowanego we wskazniku glejbokosci »umieszczony«m na stanowi¬ sku sterowniczym maszyny wyciagowej.Dzialanie lacza selsynowego trwa tak dlugo jak dlugo uzwojenia selsymów sa (zasilane pradem.Przesuniecie katowe selsyna nadawczego powo¬ duje analogiczne przesuniecie selsyna odJbicirczego, kitóry poprzez oiiklad przekladni mechanicznych powoduje odpowiednie przesuniecie wskazówek wskaznika glebokosci. Przerwanie dzialania lacza selsynowego powoduje -brak odwzorowania na wskaznik glebokosci polozenia wydobywczego na¬ czynia w szybie. Wskaznik glebokosci umieszczo¬ ny jest na stanowisku sterowniczym maszyny, któ- 10 15 20 25 30 re to stanowisko moze byc usytuowane w dowol¬ nej odleglosci od maszyny wyciagowej.W znanych rozwiazaniach, uzwojenia wzbudze¬ nia selsynów wskaznika glebokosci zasilane sa z jednego zrodlas przy czym z reguly jest to samo zródlo, z którego zasilane sa urzadzenia sterowni¬ cze maszyny.W przypadku zaniku napiecia na tym zródle, maszyna wyciagowa zostaje zatrzymana hamul¬ cem bezpieczenstwa. Odwzorowywanie na wskazni¬ ku polozenie naczynia wydobywczego w szybie zo¬ staje zatrzymane w chwili przerwania zasilania.Naczynie wydobywcze natomiast przebedzie od chwili zaniku napiecia droge kilkudziesieciu me¬ trów w szybie. Dzieje sie tak ze wzgledu na duzy moment bezwladnosci mas .przemieszczanych linio¬ wo w szybie i- mas urzadzenia wyciagowego beda¬ cych w ruchu obrotowym a takze ze wzgledu na dopuszczalne przepisami górniczymi wartosci opóz¬ nienia ruchu naczynia wydobywczego. Ta kilku¬ dziesieciometrowa róznica pomiedzy faktycznym polozeniem naczynia wydobywczego w szybie z odwzorowaniem tego polozenia na wskazniku glebokosci, byla juz przyczyna szeregu powaznych awarii.Sterujacy maszyne nie zna, w takim przypadku faktycznego polozenia naczynia a kazda jego nie¬ prawidlowa ocena prowadzi do awarii.Celem wynalazku jest zbudowanie uikladu umoz¬ liwiajacego ciagle zasilanie selisynów wskaznika 112 55C3 112 556 4 glebokosci" przez co polozenie naczynia wydcibyw- czego w szybie byloby ciagle odwzorowywane a odwzorowanie to odpowiadaloby stale faktyczne¬ mu polozeniu naczynia w szybie. ,_ Wedlug, wynalazku, ojklad zasilania selsyncwych a lW6lka£nifców; Iz^bolkosci imaszyn wyciagowych ma- jacych selsyn fiadawczy i selsyn odbiorczy, któ¬ rych uzwojenia ^wzbudzenia podlaczone sa do zród¬ la ipiradoparisniieiinego o czestotliwosci przemyslo*- ..... wej~ xófiwaoiegie z lukladeim zasilajacym obwody sterowania maszyna wyciagowa charakterystyczny jest tym, ze uzwojenia wzbudzenia selsyina nadaw- cze4So:i selsyna odbiorczego polaczone sa z uzwo¬ jeniem wtórnym transformatora wlaczonego w obwód zasilania ukladów sterowania poprzez prze¬ laczne styki podnapieciowego przekaznika ora? pnzez te same przelaczne styki polaczone sa z uzwojeniem wtórnym, przekladnia,napieciowego, którego -uzwojenie pierwotne wlaczone jest w ob¬ wód: zasilajacy napedy glówne maiszyny wyciago¬ wej-' Podnapietiowy przekaznrifc wlaczony jest rów¬ nolegle w oibwód wtórny transformatora.W obwód wtórny ^z«tóadflildca napieciowego, wlaczony jesit równoiiegje drugi podnapieciowy' przekaznik. Uftclad* ró^rnoiegile polaczonych styków zwdernych tych dwóch pcdnapieeiowych przekaz- nilków wlaczony jest w obwód sterujacy pomocni¬ czego przekaznika, którego zwiemy styk boczni¬ kuje rozwiemy styk wylacznika odsrodkowego .wlaczony w otowóp) be^ieczeófSitwa maszyny wy¬ ciagowej.Uklad równolegle,polaczonych styków podnapie¬ ciowyeh przekazników polaczony jest szeregowo ze s/tykiem czucinilka polozenia krancowego, naczynia wydobywczego, bocznikowanym zwiernym wla¬ snym, stykiem przekaznika pomocniczego. Uklad taki zezwala na praktycznie ciagle zasilanie sel- synowego wskaznika glebokosci w przypadku za¬ nikli napiecia na jednym z niezaleznych zródel zasilania. Czas przelaczenia z jednego zródla za¬ silania na drugie, wynosi kilkadziesiat milisekund • prócz- co wskazania wskaznika glebokosci zacho¬ wuja zgodnosc odwzorowania polozenia naczynia w szyfbie. Zanik napiecia w Obydwóch zródlach zasilania powoduje przerwanie obwodu bezpieczen¬ stwa maszyny, a dojazd naczynia do poziomu kran¬ cowego po ponownym wlaczeniu napiecia, jest mozliwy tylko z predkoscia wieczna co kontrolo¬ wane jest rozwiernym stykiem wylacznika odsrod¬ kowego. v Przyklad wykonania wynalazku* przedstawiono na rysunku, który obrazuge ideowy schemat po¬ laczen ukladu zasalania selsynowego wskaznika glebokosci.Uklad ma dwa niezalezne zródla zasilaciia. Jed¬ no glówne, które stanowi oibwód wtórny- transfor¬ matora 4 wlaczonego w obwody zasilajace uklady sterowania maszyna o napieciu 500 V i dirugie rezerwowe, które stanowL oibwód wtórny przeklad¬ nika napieciowego 8 wlaczonego w obwody zasila¬ jace napedy glówne maszyny.Selsynowy wskaznik glebokosci 1 ma nadawczy .selsyn 2 napedzany od walu nosnika liny i od¬ biorczy selsyn 3 umieszczony we wskazniiku za¬ budowanym w stanowisku sterowniczym maszyny.Uzwojenie wzbudzenia' nadawczego selsyna 2 i odbiorczego selsyna 3 polaczone sa z dwojeniem wtórnymi transformatora 4 poprzez przelaczne sty¬ ki 5 i 6 podnapieciowego przekaznika 7 a z uzwo- 5 jeniem wtórnym napieciowego przekladnika 8 po¬ przez przelaczne styki 5 i 6 tego przekaznika 7- Cewki sterujace podnapieciowych przekazników 7 i 14 wlaczone sa równolegle do dzenia selsyniów 2 i 3 zasilanych z tiransfoirmaito- I0 ra 4. W elektryczny obwódi ^bezpieczenstwa maiszy¬ ny wyciagowej wlaczony jest rozwierny ,stylc 9. wy¬ lacznika odsrodkowego bocznikowany zwiernym stykiem 10 pomocniczego przekaznika 11. Przekaz¬ nik pomocniczy 11 ma w swoim obwodzie steruja- 15 cym wlaczony uklad równolegle polaczonych zwier- nych styków 12 i 13 podnapieciowych przekazni¬ ków 7 i 14. Równolegly uklad' styków 12 j 13 po- laczony jest szeregowo ze stykiem 15, czujnika okreslajacego krancowe polozenie naczynia wydo- 20 bywczego w szybie, bocznikowanym zwiernym sty¬ kiem 16 pomocniczego przekaznika 11. l Dzialanie ukladu jest nastepujace. W momencie zarniku napiecia na zasadniczym zródle zasilania* które stanowi transformator 4, przelaczne styki 25 5 i 6 podnapieciowego przekaznika 7 wlacza zasi¬ lanie ukladu ze zródla rezerwowego, które stanowi przekladnik napieciowy 8.W przypadku zaniku napiecia w obydwu zród¬ lach pradu Styki 12 i 13 podnapieciowych prze- 30 kazników 7 i 14 przerwa obwód sterujacy cewki pomocniczego przekaznika 11.Otwarty zwierny styk 10 pomocniczego przekaz¬ nika 11 wlacza w oibwód bezpieczenstwa maszyny styk 9 wylacznika odsrodkowego. Dojazd naczynia 35 wydoibywczego, po ponownym wlaczeniu napiecia,. do poziomu zerowego odlbywac sie bedzie z pred¬ koscia wieczna wynoszaca okolo 1 m/sek co kon¬ trolowane jest rozwiernym stykiem 9 wylacznika odsrodkowego. 40 Uklad wedlug wynalazku przeznaczony jest do stosowania w maszynach z napedem asynchroni¬ cznym wykorzystywanych przy glebieniu szybów,, moze byc stosowany równiez w innych maszynach o ile maija one selsynowe wskazniki glebokosci 45 i zasilDone sa z dwóch niezaleznych zródel pradu.Zastrzezenie patentowe Uklad zasilania selsynowych wskazników glebo- 50 kosci maszyn wyciagowych majacych selsyn na¬ dawczy i selsyn odlbiorczy, których uzwojenia wzbu¬ dzenia podlaczone sa do zródla .pradu przemien¬ nego o czestotliwosci przemyslowej równolegle z ukladem zasilania obwodów sterowania maszyna 55 wyciagowa, znamienny tym, ze uzwojenia wzbu¬ dzenia selsynów (2 i 3) polaczone sa z uzwojeniem . wtórnym transformatora (4) wlaczonego do zródla zasilania obwodów sterowniczych maszyny, po¬ przez przelaczne styki (5 i 6) podnapieciowego oo przekaznika (7), oraiz przez te same przelaczne sty¬ ki (5, 6) polaczone sa z uzwojeniem wtórnym napieciowego przekladnika (8), którego uzwojenie pierwotne wlaczone jest w obwód zasilajacy na¬ pedy glówne maszyny, przy czym podnapieciowy 05 przekaznik (7) wlaczony jest równolegle w obwód112 556 wtórny transformatora (4) a w obwód wtórny na¬ pieciowego przekladnika (8) wlaczony jest równo¬ legle drugi podnapieciowy przekaznik (14) a uklad równolegle polaczonych styków zwiernych (12, 13) tych podinapiejciowych przekazników (7, 14) wla¬ czony jest w obwód sterujacy pomocniczego prze¬ kaznika (11), którego zwiemy styk (10) boczniku¬ je rozwiermy styk (9) wylacznika, odsrodkowego wlaczony w obwód bezpieczenstwa maszyny, nato¬ miast uklad równolegle polaczonych styków (12 i 13) jest szeregowo polaczony ze stykiem (15) czuj¬ nika polozenia krancowego naczynia wydobywcze¬ go, bocznikowanym zwiernyim wlasnym stykiem pomocniczego przekaznika <11). PL