Przedmiotem wynalazku jest hydrauliczny silownik pozycyjny o ruchu obroto¬ wym przeznaczony do zdalnego nastawiania war¬ tosci zadanej skoku okretowych srub nastawnych.Stan techniki. Znane jest rozwiazanie norweskiej 5 firmy A. M. Liaaen, w którym wartosc zadana skoku sruby jest nastawiana zdalnie przy pomocy silownika hydraulicznego o ruchu obrotowym. W ro¬ zwiazaniu tym, polozeniem silownika obrotowego steruje hydrauliczny wzmacniacz strumieniowy za- 10 budowany na zewnatrz silownika, a polaczony z si¬ lownikiem przy pomocy przewodów hydraulicznych i dzwigniowego ukladu sprzezenia zwrotnego. Wzma¬ cniacz strumieniowy posiada uklad membran i spre¬ zyn sluzacy do zdalnego sterowania pozycja silo- 1* wnika przy pomocy sygnalu pneumatycznego. Opi¬ sane rozwiazanie ze wzgledu na znaczna zlozonosc ukladu sprzezania zwrotnego i wzmacniacza stru¬ mieniowego wymaga precyzyjnego wykonania, do¬ kladnego montazu i regulacji. Zastosowanie w oma- 20 wianym rozwiazaniu powietrza jaiko czynnika ro¬ boczego utrudnia sterowanie na dalsze odleglosci i wymaga instalowania dodatkowych urzadzen nie¬ zbednych dla przygotowania powietrza.Znany jest serwomechanizm elektrohydrauliczny 25 opisany w ksiazce M. Guillona „Teoria i obliczanie ukladów hydraulicznych WNT W-wa — strona 371 —372, skladajacy sie z silownika, przetwornika elektrohydraulicznego, elektrycznego regulatora sko¬ ku, indukcyjnego czujnika polozenia i elektrycznie 30 sterowanego elementu rozrzadu. Serwomechanizm taki moze byl stosowany do sterowania na dowol¬ nie duze odleglosci. Stosowanie tego rozwiazania jest ograniczone ze wzgledu na jego zlozonosc i ko¬ niecznosc stosowania stabilizowanych napiec zasi¬ lajacych oraz z uwagi na koniecznosc zasilania ele¬ mentów rozrzadu dokladnie oczyszczonym olejem.Istota wynalazku. Do pozycyjnego sterowania po¬ lozeniem silownika zastosowano selsyn, który za¬ budowano w korpusie silownika wspólosiowo z tlo¬ kiem obrotowym. Walek selsyna polaczono z rurka strumieniowa wzmacniacza za pomoca dzwigni za¬ konczonej widelkami obejmujacymi rurke strumie¬ niowa. Rurke strumieniowa wzmacniacza ulozysko- wano dwupodporowo w obrotowym tloku silowni¬ ka tak, ze jej os obrotu pokrywa sie z osia obrotu tloka silownika i z osia obrotu selsyna. Dyfuzor wzmacniacza strumieniowego zamocowano trwale w skrzydle tloka obrotowego. Olej zasilajacy wzma¬ cniacz strumieniowy jest wprowadzany do rurki strumieniowej przez uklad dysza—dyfuzor stozko¬ wy. Dysza jest wykonana w formie tloka obroto¬ wego, a dyfuzor stozkowy jest wykonany w osi o- brotu rurki strumieniowej. Odsysanie oleju z wne¬ trza silownika obrotowego zrealizowano za pomoca strumieniowej pompy olejowej (ezektora) zlozonej z dyszy i dyfuzora. Selsyn jest w tym ukladzie od¬ biornikiem lacza, które sluzy do zdalnego przeka¬ zywania polozenia ze stanowiska sterowania do si¬ lownika. 112 2443 112 244 4 Korzystnym skutkiem przedstawionego rozwiaza¬ nia jest prosta, zwarta konstrukcja silownika. Za¬ stosowanie zlacza selsynowego i wzmacniacza z rur¬ ka strumieniowa pozwolilo na otrzymanie rozwia¬ zania posiadajacego zalety ukladu pneumatyczno- 5 -hydraulicznego i elektrohydraulicznego a wiec uzy¬ skano latwosc sterowania na znaczne odleglosci z wysoka niezawodnoscia i odpornoscia na zanie¬ czyszczenie ukladu rozrzadu i zasilania.Przyklad wykonania wynalazku. Przedmiot wy- 10 nalazku jest przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój wzdluzny, a fig. 2 prze¬ krój poprzeczny silownika. Selsyn 1 zabudowany w korpusie 2 silownika ma na walku dzwignie 3 zakonczona widelkami obejmujacymi rurke stru- 15 mieniowa 4 co powoduje, ze rurka i walek selsyna 1 obracaja sie wspólnie.Rurka strumieniowa 4 jest ulozyskowana w tloku silownika obrotowego 5 na dwóch lozyskach tocz¬ nych 6 tak, ze jej os obrotu pokrywa sie z osia obro- 20 tu tloka silownika 5 oraz z osia obrotu selsyna 1.Wylot z dyszy 7 rurki strumieniowej 4 umieszczo¬ ny jest w rowku 8 wykonanym wewnatrz tloka obrotowego 5, naprzeciw dyfuzora 9 trwale zamoco¬ wanego w skrzydle tloka obrotowego 10. Rowek 8 25 stanowi ogranicznik ruchu rurki strumieniowej 4 wzgledem dyfuzora 9. W osi obrotu rurki strumie¬ niowej 4 wykonano dyfuzor stozkowy 11, a w osi trzonu tloka obrotowego 5 wykonano dysze 12, za¬ silajaca wzmacniacz strumieniowy. Olej zasilajacy 30 Fig.1. doprowadzono otworem promieniowym 13 wyko¬ nanym w korpusie silownika 2 do rowka pierscie¬ niowego 14, z którego zasilana jest równiez dysza 15 ezektora odsysajacego olej z wnetrza silownika obrotowego.Selsyn 1 jest odbiornikiem lacza, które sluzy do zdalnego przekazywania polozenia ze stanowiska sterowania do silownika. Zmiana polozenia selsyna 1 powoduje zmiane polozenia rurki strumieniowej 4, zmiane cisnien w komorach silownika i ruch obrotowy tloka 5 silownika. Ruch ten ustaje gdy tlok ustawi sie z osia symetrii dyszy 7 rurki strumie¬ niowej 4. W ten sposób tlok 5 silownika zajmuje zawsze polozenie odpowiadajace wartosci zadanej przekazywanej przez selsyn 1.Zastrzezenie patentowe Hydrauliczny silownik pozycyjny o* ruchu obro¬ towym, zwlaszcza do nastawiania skoku okretowych srub nastawnych zawierajacy selsyn oraz wzmac¬ niacz strumieniowy zlozony z rurki strumieniowej i dyfuzora, znamienny tym, ze w korpusie silowni¬ ka obrotowego (2) jest osadzony selsyn (1) z dzwi¬ gnica (3) wspólpracujaca z rurka strumieniowa (4) która jest ulozyskowana dwupodporowo w tloku obrotowym (5), przy czym osie obrotu elementów (1, 4, 5) pokrywaja sie, a dyfuzor (9) wzmacniacza strumieniowego zamocowany jest trwale w skrzy¬ dle tloka obrotowego (10).Fig.2.ZGK 1026/1100/81 — 120 szt.Cena zl 45,— PL