Przedmiotem wynalazku jest uklad sygnalizacyjny, zwlaszcza dla dawkomierzy promieniowania jonizujace¬ go.Znany jest uklad sygnalizacyjny w sygnalizujacym dawkomierzu promieniowania jonizujacego, który skla- 5 da sie ze wzmacniacza z progiem zadzialania, w którego obwodzie wyjsciowym jest wlaczony przekaznik. Styki tego przekaznika powoduja uruchomienie multiwibra- tora, który jest polaczony z generatorem akustycznym, kluczujac jegoprace. 10 Zasadnicza wada tego ukladu jest to, ze czestotliwosc sygnalu kluczujacego generator akustyczny jest stala i niezalezna od wielkosci sygnalu przekraczajacego próg zadzialania ukladu sygnalizacji. Ponadto opisany uklad jest bardzo zlozony w swej budowie, co ma takze istotny 15 wplyw na poziom jego niezawodnosci.Celem wynalazku jest wyeliminowanie powyzszych wad poprzez opracowanie ukladu sygnalizacyjnego zlo¬ zonego ze wzmacniacza lub przerzutnika i ukladu uniwi- bratora oraz czlonu dopasowujacego. 20 Cel wynalazku zostal osiagniety w ukladziesygnaliza¬ cyjnym, zlozonym ze wzmacniacza lub ukladu przerzut¬ nika i ukladu uniwibratora, przy czym obwód wejsciowy wzmacniacza polaczonego z wejsciem ukladu uniwibra¬ tora jest podlaczony do ukladu opózniajacego oraz 25 poprzez czlon dopasowujacy do wyjscia ukladu uniwi¬ bratora. Uklad uniwibratora stanowi generator akusty: czny ze stalopradowa petla dodatniego sprzezenia zwrotnego, w sklad której wchodzi uklad przetwarzajacy prad zmienny na prad staly. Czlon dopasowujacy sta¬ nowi dioda polaczona w szereg z rezystorem. Uklad opó¬ zniajacy stanowi kondensator polaczony równolegle z rezystorem. Obwód wejsciowy wzmacniacza jest podla¬ czony do kolektora tranzystora dodatkowego ukladu sterujacego, a baza tego tranzystorajest polaczona z baza i kolektorem drugiego tego dodatkowego ukladu steruja¬ cego oraz z wyjsciem miernika polaczonego z ukladem pomiarowym, przy czym emitery obu tranzystorów sa polaczone bezposrednio lub poprzez rezystory z zasila¬ niem. W odmianie wynalazku obwód wejsciowy prze¬ rzutnika polaczonego z wejsciem ukladu iniwibratora jest podlaczony do ukladu opózniajacego oraz poprzez czlon dopasowujacy do wyjscia ukladu uniwibratora.Uklad uniwibratorastanowi generator akustyczny ze sta¬ lopradowa petla dodatniego sprzezenia zwrotnego, w sklad której wchodzi uklad przetwarzajacy prad zmienny na prad staly. Czlon dopasowujacy stanowi dioda pola¬ czona w szeregz rezystorem. Uklad opózniajacy stanowi kondensator polaczony równolegle z rezystorem. Uklad wejsciowy przerzutnika jest podlaczony do kolektora tranzystora dodatkowego ukladu sterujacego, a baza tego tranzystorajest polaczona z baza i kolektorem dru¬ giego tranzystora tego dodatkowego ukladu sterujacego oraz z wyjsciem miernika polaczonego z ukladem pomia- rowym,przy czym emitery obu tranzystorów sa pola¬ czone bezposrednioJub poprzez rezystory z zasilaniem.3 112 053 4 Korzystna cecha ukladu sygnalizacyjnego wedlug wynalazku jest to, ze czestotliwosc kluczowania genera¬ tora akustycznego zawartego w ukladzie uniwibratora jest proporcjonalna do wielkosci sygnalu przekraczaja¬ cego próg zadzialania ukladu sygnalizacji dawkomierza promieniowania jonizujacego, co pozwala na sluchowa ocene poziomu zagrozenia, lub poziomu wartosci mie¬ rzonej przy progu ustawionym na wartosc minimalna.Wynalazek ten zostanie blizej objasniony na przykla¬ dzie wykonania pokazanym na rysunku, który stanowi schemat ideowy ukladu wedlug wynalazku.Ukladpomiarowy UMjestpodlaczony domiernikaM, którego wyjscie Wl w postaci jednego zacisku jest pola¬ czone do zlaczonych ze soba baz tranzystorów Tl i 17.Baza tranzystora Tl jest polaczona z jego kolektorem.Emitery tranzystorów Tl i 17 sa polaczone posrednio poprzez rezystory do zasilania Z. Kolektor tranzystora T2 jest podlaczony do wejscia W2 wzmacniacza Wz.Pomiedzy wejscie W2. a mase jest wlaczony uklad opó¬ zniajacy UO, skladajacy sie z kondensatora Cl i rezy¬ stora R2. Wzmacniacz zawiera dodatnie sprzezenie zwrotne przez polaczenie ze srodkiem Sdzielnika napie¬ cia, znajdujacego sie w obwodzie kolektora tranzystora 13 i zlozonego z rezystorów R3 i R4, drugiego dzielnika zlozonego z rezystorów R5 i R6, którego srodek jest polaczony z baza tranzystora T4. Wyjscie wzmacniacza Wzjest polaczone zwejsciem W4ukladu uniwibratora U.W sklad ukladu uniwibratora U wchodzi generator aku¬ styczny G. Generator akustyczny G jest polaczony z tranzystorem T5 ukladu uniwibratora U petla dodat¬ niego sprzezenia zwrotnego, w sklad której wchodzi uklad UP przetwarzajacy prad zmienny na prad staly.Jedno wyjscie W3 ukladu uniwibratora Ujest polaczone poprzez czlon dopasowujacy Cz, zlozony z diody Dl i rezystora Rl, z wejsciem W2 wzmacniacza Wz.Dzialanie ukladu sygnalizacyjnego jest nastepujace.Prad mierzony przez miernik M ukladu pomiarowego UM dawkomierza promieniowania jonizujacego plynie przez tranzystor Tl ukladu sterujacego US i jest odtwa¬ rzany w obwodzie kolektora tranzystora 17. Prad ten steruje poprzez wejscie W2wzmacniacz Wz. Przekrocze¬ nie progu zadzialania tego wzmacniacza Wz powoduje powstanie skoku napiecia najegowyjsciu iuruchomienie ukladu uniwibratora U. Natomiast uruchomienieukladu uniwibratora Upowoduje zadzialaniegeneratora akusty- czengo G i wyslanie impulsu akustycznego zaleznie od stalej czasu ukladu uniwibratora U. Zadzialanie ukladu uniwibratora U powoduje na czasjego trwania zabloko¬ wanie wejscia W2 wzmacniacza Wz. Po odblokowaniu wejscia W2 wzmacniacza Wz nastepuje powolny powrót do ponownego stanu dzialania ukladu. Powrót ten jest zalezny od dzialania opózniajacego ukladu opózniaja¬ cego UO i od pradu sterujacego ten uklad,którego war¬ tosc jest identyczna z wartoscia wskazywana przez miernik M. Wobec powyzszego czestotliwosc impulsów akustycznych zalezy od wielkosci mierzonej ijej wartosci przekraczajacej próg zadzialania ukladu sygnalizacji dawkomierza promieniowania jonizujacego.Zastrzezenia patentowe 1. Uklad sygnalizacyjny, zwlasAza dla dawkomierzy ntomkaiowaimnjojiiyijafr^ (W^nkho^nniwibr«toia(U)je«tpodlacTDiiydoukbdu iipfflniairigo (UO) om popnez czlon dopasowujacy (Cs) do wyjscia (W3) ukladu uniwibratora(U). 2. Uklad sygnalizacyjny wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze uklad uniwibratora (U) stanowi generator aku¬ styczny (G) ze stalopradowapetladodatniego sprzezenia zwrotnego, w sklad której wchodzi uklad (UP) przetwa¬ rzajacy prad zmienny na prad staly. 3. Uklad sygnalizacyjny wedlug zastrz. 1, raimimny tym, ze czlon dopasowujacy (Cz) stanowi dioda (Dl) polaczona w szereg z rezystorem(Rl). 4. Uklad sygnalizacyjny wedlug zastrz. I, znamienny tym, ze uklad opózniajacy (UO) stanowi kondensator (Cl) polaczony równolegle z rezystorem (R2). 5. Uklad sygnalizacyjny wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze obwód wejsciowy wzmacniacza (Wz) jest podla¬ czony do kolektora tranzystora (17) dodatkowego ukladu sterujacego (US), a bazategotranzystora(17)jest polaczona z baza i kolektorem drugiego tranzystora (Tl) tego dodatkowego ukladu sterujacego (US) oraz z wyjs¬ ciem (Wl) miernika (M) polaczonego z ukladem pomia¬ rowym (UM), przy czym emitery obu tranzystorów (17) i (Tl) sa polaczone bezposrednio lub poprzez rezystory z zasilaniem. 6. Uklad sygnalizacyjny, zwlaszcza dla dawkomierzy promieniowaniajonizujacego, znamienny tym, ze obwód wejsciowy przerzutnika (Wz) polaczonego z wejsciem (W4) ukladu uniwibratora (U)jest podlaczony do ukladu opózniajacego (UO) oraz poprzez czlon dopasowujacy (Cz) do wyjscia (W3) ukladu uniwibratora(U). 7. Uklad sygnalizacyjny wedlug zastrz. 6, znamienny tym, ze uklad uniwibratora (U) stanowi generator aku¬ styczny (G) ze stalopradowa petla dodatniego sprzezenia zwrotnego, w sklad której wchodzi uklad (UP) przetwa¬ rzajacy prad zmienny na prad staly. 8. Uklad sygnalizacyny wedlug zastrz. 6, znamienny tym, ze czlon dopasowujacy (Cz) stanowi dioda (Dl) polaczona w szereg z rezystorem (Rl). 9. Uklad sygnalizacyjny wedlug zastrz. 6, znamienny tym, ze uklad opózniajacy (UO) stanowi kondensator (Cl) polaczony równolegle z rezystorem(R2). 10. Uklad sygnalizacyjny wedlug zastrz. 6, znamienny tym, ze uklad wejsciowy przerzutnika (Wz) jest podla¬ czony do kolektora tranzystora (17) dodatkowego ukladu sterujacego (US),a bazatego tranzystora (17)jest polaczonaz baza i kolektorem drugiego tranzystora (11) tego dodatkowego ukladu sterujacego (US) oraz z wyjs¬ ciem (Wl) miernika (M) polaczonego z ukladem pomia¬ rowym (UM), przy czym emitery obu tranzystorów (17)i (Tl) sa polaczone bezposrednio lub poprzez rezystory z zasilaniem. 10 15 20 25 30 35 40 m 50112 053 PL