Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do hamowania walu, zwlaszcza w maszynach wlókienniczych, którego zadaniem jest ciagle regulowane hamowanie walu ze spiralnie nawinietym pokladem surowca — w czasie pracy maszyny.Znane sa urzadzenia do hamowania walów stosowane w maszynach wlókienniczych jak na przyklad wynalazek opublikowany w angielskim opisie patentowym numer 1208777. Stale napiecie odwijanych nitek osnowy z jednego lub kilku walów snowarskich zapewnia wyposazenie kazdego walu w hamulec tasmowy.Zmiane momentu Ramowania w czasie odwijania osnowy uzyskuje sie przez zmiane polozenia ciezaru na dzwigni hamulca tasmowego. Wada tego rozwiazania jest wyzsze od ustalonego i pulsujacego napiecie w nitkach osnowy w fazie rozruchu — powstale na skutek pokonywania bezwladnosci walów snowarskich i niestabilnosc wspólczynnika tarcia na poczatku rozruchu w hamulcu tasmowym. Dla kazdego artykulu i poczatkowej srednicy odwijania trzeba kazdorazowo dobierac odpowiednie polozenie przekladni bezstopniowej — wchodzacej w sklad urzadzenia i ustalic polozenie korbowodu wzgledem kbla korbowego. Bardziej postepowym jest rozwiazanie wedlug polskiego opisu patentowego nr 83493 — skladajace sie z dwuramiennej dzwigni katowej — osadzonej wahliwie na sworzniu, szczek hamulcowych, lozysk tocznych osadzonych w dzwigniach podpierajacych czop walu. Szczeki hamulcowe rozwieraja sie samoczynnie po uniesieniu walu do góry i samoczynnie zaciskaja sie przy zakladaniu nowego walu. Nacisk szczek hamulcowych na czop walu uzalezniony jest od ciezaru walu.Wada tego rozwiazania jest brak mozliwosci utrzymania stalej sily naciagu w miare odwijania sie osnowy zwalusnowarskiego. » Znane sa równiez urzadzenia do hamowania walów °o innej konstrukcji jak na przyklad wynalazek opublikowany w polskim opisie patentowym numer 50139. Rozwiazanie wedlug tego wynalazku polega na zastosowaniu tasmowego hamulca róznicowego — sterowanego poprzez naciag osnowy i silownik pneumatyczny.Wada tego ukladu jest brak stalej sily naciagu w osnowie podczas odwijania jej z hamowanego walu snowarskiego. W zalozeniach tego rozwiazania nie uwzgledniono zmieniajacej sie srednicy nawoju osnowy na wale i wplyw tej zmiany na stala sile naciagu w osnowie.1 112 048 Urzadzenie do hamowania walów snowarskich opublikowane jest równiez w opisie wzoru uzytkowego numer Ru 16262. Sterowanie dociskiem szczek hamulcowych do czopa walu osnowowego, w tym rozwiazaniu, odbywa sie La pomoca zlozonego ukladu hydraulicznego zaopatrzonego w silnik elektryczny, pompe, zbiornik oleju i rozdzielacz sterowany elektrycznie poprzez czujnik zrywów nitek. Urzadzenie to sluzy do hamowania okresowego (zahamowania) walu snbwarskiego w snowarkach przy duzej szybkosci liniowej osnowy 300 do 800 metrów naminute. v Wada tego rozwiazania jest jego nie przydatnosc do hamowania walów w sposób ciagly przy wymaganiu stalej sly naciagu osnowy oraz nadmiernie rozbudowany uklad hydrauliczny sterujacy dzialaniem urzadzenia.Celem wynalazku bylo opracowanie takiej konstrukcji urzadzenia, by zapewnialo ono latwa obsluge w zakladaniu i zdejmowaniu walu oraz zapewnialo staly naciag osnowy w czasie calego cyklu odwijania sie osnowy z walu.W urzadzeniu wedlug wynalazku szczeki hamulcowe dociskane sa do powierzchni metalowej walu za pomoca ukladu hydraulicznego regulowanego ukladem srubowym i przesuwnym przeciwciezarem. Urzadzenie wyposazone jest w silownik hydrauliczny jednostronnego dzialania, przekazujacy przewodami czynnik hydra¬ uliczny do silownika hydraulicznego dwustronnie dzialajacego — posiadajacego trzpienie rozpierajace polaczone z ramionami dzwigni szczek hamulcowych.Ramiona dzwigni szczek hamulcowych zawieraja uklad srubowy i przesuwny na ramieniu obciaznik - sta¬ nowiacy uklad regulacji sily nacisku szczek hamulcowych na powierzchnie metalowa walu. Plyta nosna w której osadzone sa lozyska toczne dla oparcia tocznego czopu walu snowarskiego, polaczona jest z ramieniem obciaznika, a jej os obrotu znajduje sie poza plaszczyzna pionowa przechodzaca przez os walu snowarskiego.Caly uklad hydrauliczny silowników jest zamkniety bez doplywu i odplywu czynnika hydraulicznego.Urzadzenie wedlug wynalazku jest umocowane na stojaku - na który zaklada sie wal podlegajacy ciaglemu i regulowanemu hamowaniu w czasie pracy. W zaleznosci od ciezaru walu zmniejsza sie lub zwieksza sila hamowania — przez co uzyskuje sie równomierne napiecie surowca odwijane z walu bez wzgledu na stopien zapelnienia tego walu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunkach, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie, fig. 2 — urzadzenie w widoku z boku, fig. 3 - schemat dzialania urzadzenia.Siedzisko czopa walu zbudowane jest z dwóch lozysk tocznych 13 osadzonych na plycie nosnej 4 - która polaczona jest z ramieniem 12, na którym znajduje sie zamocowany przesuwnie obciaznik 8. Os obrotu 18 plyty nosnej 4 i ramienia 12 znajduje sie poza plaszczyzna pionowa przechodzaca przez os walu snowarskiego. Szczeki hamulcowe 2 zamocowane sa wahliwie w ramionach 3, w których znajduje sie uklad srubowy 6 oraz przegubowo zamocowane ramie 12 z obciaznikiem 8.Silownik hydrauliczny jednostronnego dzialania 10 polaczony jest z silownikiem dwustronnego dzialania 11 przewodem hydraulicznym 15 zasilajacym silownik 11 czynnikiem hydraulicznym. Urzadzenie przystosowane jest do róznych szerokosci walów i w tym celu posiada prowadnice 7 do przesuwu hamulca w zaleznosci od potrzeb. Szczeki hamulcowe 2 dociskane sa do powierzchni metalowej walu 1 za pomoca ukladu hydraulicznego z którego silownik hydrauliczny jednostronnego dzialania 10 przekazuje przewodami 15 czynnik hydrauliczny do silownika hydraulicznego dwustronnie dzialajacego 11, który polaczony jest z ramionami dzwigni 3 trzpieniem rozpierajacym dzwignie 14. Ramiona dzwigniowe 3 szczek hamulcowych 2 zawieraja uklad srubowy 6 i przesuwny na ramieniu 12 obciaznik 8 - stanowiacy uklad regulacji sily nacisku szczek hamulcowych 2 na powierzchnie metalowa walu snowarskiego 1. Plyta nosna 4 w której osadzone sa lozyska toczne 13 stanowiace oparcie dla czopu walu snowarskiego, polaczona jest z ramieniem 12 obciaznika 8 a jej os obrotu znajduje sie poza plaszczyzna pionowa przechodzaca przez os walu snowarskiego. Uklad hydrauliczny zaopatrzony jest w zbiornik wyrównawczy 5 czynnika hydraulicznego.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do hamowania walu, zwlaszcza w maszynach wlókienniczych, wyposazone w uklad hydrauliczny i szczeki hamulcowe, znamienne tym,, ze ma silownik hydrauliczny jednostronnego dzialania (10) polaczony przewodami z silownikiem hydraulicznym dwustronnie dzialajacym (11), posiadaja¬ cym trzpienie (17), polaczonej ramionami dzwigni (3) szczek hamulcowych (2), przy czym ramiona dzwigni (3) zawieraja uklad srubowy (6) oraz przegubowo zamocowane ramie (12) z przesuwnym obciaznikiem (8). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, z n a m i e n n e t y m , ze plyta nosna (4) w której osadzone sa lozyska toczne (13) dla oparcia tocznego czopu walu snowarskiego, polaczona jest z ramieniem (12) a jej os obrotu (18) znajduje sie poza plaszczyzna pionowa przechodzaca przez os walu snowarskiego.112 048 t'92.Fig.3 PL