Przedmiotem wynalazku jest uklad pomiarowo-sygnalizacyjny do zadawania, po¬ miaru i sygnalizacji liczby czastek zanieczyszczen stalych w cieczach ukladów hydraulicznych wyko¬ rzystujacy ¦kolmaitacyjina zasade ipamia.ru. 5 Stan techniki. Dotychczas znane i najczesciej sto¬ sowane urzadzenia do pomiaru koncentracji zanie¬ czyszczen w cieczach opieraja sie ma analizie zmian przewodnosci cieczy przepuszczanej przez mikro- otwór miedzy odpowiednio uksztaltowanymi elek- io trodami w funkcji stopnia jej zanieczyszczenia na mikroskopowej obserwacji próbek cieczy i tele- wizyjno-komputerowej obróbce wyników, obserwa¬ cji, badz wykorzystuja zwiazki miedzy stezeniem czastek zanieczyszczen, a wstecznym rozpraszaniem 15 swiatla.Wada wymienionych metod jest koniecznosc pre¬ parowania ipróibek do badan, a izatern brak mozli¬ wosci biezacej kontroli zanieczyszczen, znaczny koszt i zlozonosc aparatury pomiarowej i duza za- 2o wodnosc ukladu pomiarowego.Celem wynalazku jest opracowanie ukladu 'wspólpracujacego z ikolmatometrycznyim czujnikiem zawartosci zanieczyszczen podlaczonym do urza¬ dzenia hydraulicznego zawierajacego ciecz pod ?5 cisnieniem.Istota wynalazku. Istota ukladu wedlug wynalaz¬ ku polega na tym, ze jest on zlozony z czujnika kolmatonietrycznego ipodlaczonego do zródla cie¬ czy ipod cisnieniem polaczonego z objetosciomderzem 30 i przetwornikiem natezenia przeplywu, którego wyj¬ scie jest polaczone z jednym wejsciem przynaj¬ mniej jednego z komparatorów oraz poprzez detek¬ tor wartosci ekstremalnej i przynajmniej jeden z dzielników liniowych z drugim wejsciem kompa¬ ratorów, których wyjscie jest podlaczone poprzez wzmacniacze z sygnalizatorami, a liczba kompara¬ torów i dzielników liniowych jest jednakowa.Kazdy dzielnik liniowy jest wyposazony w na¬ stawnik zadanej wartosci stosunku biezacego na¬ tezenia przeplywu cieczy do natezenia przeplywu cieczy iprizez niezainieczysizicizony czujnik kolmato- metryczny.Objasnienie rysunku. Uklad wedlug wynalazku jest pokazany w przykladzie wykonania na rysun¬ ku, który przedstawia jego pomiarowo-sygnalizacyj¬ ny schemat funkcjonalny.Wariant realizacji. Uklad przedstawiony na ry¬ sunku sklada sie ze zródla cieczy pod cisnieniem 1, czujnika kolmatometryczinego 2 wyposazonego w objetosciomierz 3 i przetwornik natezenia prze¬ plywu 4. Czesc sygnalizacyjna polaczona z prze¬ twornikiem 4 sklada sie z detektora wartosci eks¬ tremalnej 5, dzielników liniowych 6, 6a, kompara¬ torów 8, 3a ze wzmacniaczami 9, 9a i sygnalizato¬ rów 10 i lOa. Dzielniki liniowe 6 i 6a sa wyposa¬ zone w nastawniki 7, 7a.Ze zródla cieczy pod cisnieniem 1 badana ciecz jest przepuszczana przez hydrauliczny element opo¬ rowy czujnika kolmatometrycznego 2 o scisle 112 0183 112 018 4 Stosowanie wynalazku. Kolmatacyjna metoda bie¬ zacego pomiaru zawartosci zanieczyszczen elimi¬ nuje dotychczasowe niedogodnosci pomiaru, inte¬ grujac w sobie mozliwosc ciaglego pomiaru zanie- 5 czyszczen cieczy, latwosc zainstalowania w wy¬ branych punktach systemów obiegów olejowych sto¬ sowanych w róznych naszych budowlanych czy innych obiektach przemyslowych, niski koszt wy¬ konania, prostote i duza niezawodnosc dzialania, io zapewniajac jednoczesnie wymagana dla celów praktycznych dokladnosc pomiarów. Uklad umoz¬ liwia zadawanie dowolnych wartosci liczby cza¬ stek okreslonego wymiaru i sygnalizacje osiagnie¬ cia tego stanu w czujniku kolmatometrycznym. 15 Sygnalizacija zadanego poraiomu liczby czastek za¬ nieczyszczen stalych imoze byc wykorzystana do zainicjowania operacji wlaczenia lub wylaczenia filtrów cieczy, do wylaczenia napedu hydraulicz¬ nego lub tez innych czynnosci w trakcie eksploata- 20 cji ukladu. okreslonych wymiarach porównywalnych z wy¬ miarami wystepujacych w cieczy zanieczyszczen.Ilosc przeplywajacej cieczy jest okreslona za po¬ srednictwem objetosciomierza 3, a chwilowa war¬ tosc objetosciowego natezenia przeplywu cieczy jest zamieniona na proporcjonalny sygnal w przetwor¬ niku 4.W miare nastepowania kolmaitacji hydrauliczne¬ go elementu oporowego natezenie przeplywu cie¬ czy maleje. Zmiana natezenia przeplywu cieczy — a zatem i odpowiadajacego mu sygnalu jest linio¬ wa funkcja ilosci zanieczyszczen proporcjonalna do stalej hydraulicznego oporu czujiniika kolmatome- trycznego 2 i stosunku biezacego natezenia prze¬ plywu do natezenia przeplywu czystej cieczy prze¬ plywajacej w identycznych warunkach. Kazdej wartosci stosunków objetosciowych natezen prze¬ plywów odpowiada w mysl zlozonej proporcjonal¬ nosci identyczna wartosc stosunku odpowiednich sygnalów z przetwornika natezen przeplywu 4.Ustalajac wartosc przetworzonego stosunku na¬ tezen przeplywów mozna latwo okreslic ilosc za- czyszczen w badanej cieczy.Ukladem sygnalizacyjnym chwile czasowa osiag¬ nieta przez przetworzony stosunek natezen prze¬ plywu ustalonej wartosci jest uklad detektora war¬ tosci ekstremalnej 5 zapamietujacego jego szczyto¬ wa wartosc, Miniowych dzielników 6, 6a okreslaja¬ cych zalozone wartosci przetworzonego stosunku, komparatorów 8, 8a porównujacych zapamietana wartosc z biezaca wartoscia sygnalu wejsciowego proporcjonalnego do chwilowego natezenia przeply¬ wu cieczy.Komparatory 8, 8a wysterowuja poprzez wzmac¬ niacze 9, 9a swietlne lub akustyczne sygnalizato¬ ry informujace chwile osiagniecia zadanej wartosci przetworzonego stosunku natezen przeplywów.Powyzszy sygnal okresla chwile w której od¬ czytuje sie wskazania objetosciomierza 3 mierza¬ cego sumaryczna ilosc cieczy jaka przeplynela przez urzadzenie w jednym cyklu pomiarowym. Obie wartosci — ilosc zanieczyszczen i objetosc cieczy wyznaczaja koncentracje zanieczyszczen okreslone¬ go rozmiaru w sztukach na jednostke objetosci.Zastrzezenia patentowe 1. Uklad pomiarowo-sygnalizacyjny do kolmata- cyjnego okreslenia liczby czastek zanieczyszczen stalych w cieczach ukladów hydraulicznych, zwla¬ szcza maszyn budowlanych znamienny tym, ze jest zlozony z czujnika kolmatometrycznego (2) podla¬ czonego do zródla cieczy pod cisnieniem <1) pola¬ czonego z objetosciomierzem (3) i przetwornikiem natezenia przeplywu (4), którego wyjscie jest po¬ laczone z jednym wejsciem przynajmniej jednego z komparatorów (8, 8a) oraz poprzez detektor war¬ tosci ekstremalnej (5) i przynajmniej jeden z dziel¬ ników liniowych (6, 6a) z drugim wejsciem kom¬ paratorów (8, 8a), których wyjscie jest podlaczone poprzez wzmacniacze (9, 9a) z sygnalizatorami (10, lOa), a liczba komparatorów (8, 8a) i dzielników liniowych (6, 6a) jest jednakowa. 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze kazdy dzielnik liniowy i(6, 6a) jest wyposazony w nastawnik (7, 7a) zadanej wartosci stosunku nate¬ zen przeplywu cieczy przez czujnik kolmatometry- czny (2). 10 15 20 25 30 35112 018 \ \ J 1 1 \ 1 4# HHj PL