Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do mo¬ delowania korozji metali w wilgotnej atmosferze dla okreslenia odpornosci na korozje w warun¬ kach naturalnych.Znane sa urzadzenia do badania korozji w ten sposób, ze badane próbki poddawane sa okresowo zmiennym wahaniom wilgotnosci wzglednej i tem¬ peratury, a ponadto stosowany jest natrysk solan¬ ki w przypadku imitowania warunków atmosfery morskiej lub srodowiska wody morskiej oraz do¬ datek dwutlenku siarki przy modelowaniu proce¬ sów korozyjnych w warunkach atmosfery przemy¬ slowej.Zdolnosc tlenu atmosferycznego do podtrzymy¬ wania procesu katodowego w reakcjach korozyj¬ nych wzmacniana jest niekiedy przez dodanie substancji o charakterze utleniajacym. Dzialanie utleniajace srodowiska korozyjnego bywa wzmac¬ niane przez zastosowanie okreslonej gestosci pradu anodowego lub stalej wartosci potencjalu bardziej szlachetnego niz równowagowy potencjal koro¬ zyjny.Urzadzenia laboratoryjne stwarzajace warunki modelowania, przyspieszonych badan korozyjnych posiadaja najczesciej ksztalt prostokatnej skrzyni, wyposazonej w ramki do zawieszania próbek, ele¬ ment grzejny oraz urzadzenie do rozpylania wody, utrzymujace-w komorze wymagana wzgledna wil¬ gotnosc powietrza. 10 15 20 25 30 Przy duzych objetosciach komór, stosowany jest wymuszony ruch powietrza. Do badan korozyjnych we mgle solnej stosowane sa komory róznych wielkosci i ksztaltów. Wytwarzanie mgly solnej odbywa sie przez rozpylanie roztworu soli ukla¬ dem dysz rozpylajacych lub za pomoca specjalnej; wirówki.Tak rozpylany roztwór soli powoduje jednak rózne szybkosci korozji próbek, rozmieszczonych w róznych czesciach komory. Do badan korozji w wilgotnej atmosferze zawierajacej dwutlenek' siarki stosuje sie naczynia, w których próbki za¬ wieszone sa w atmosferze kondensujacej sie wil¬ goci nad roztworem zawierajacym rozpuszczony dwutlenek siarki.Wskazane wyzej urzadzenia pozwalaja do wy¬ tworzenia warstewki cieczy na powierzchni bada¬ nej próbki. W wyniku procesu katodowego zacho¬ dzacego w warstewce cieczy nastepuje w niej redukcja substancji utleniajacych. Szybkosc korozji w tym wypadku sterowana jest szybkoscia dyfuzji substancji utleniajacych zawartych w otaczajacej atmosferze do warstewki cieczy.O szybkosci dyfuzji substancji utleniajacych decyduja parametry fizyko-chemiczne warstewki cieczy jak temperatura, pH, lepkosc i stezenie soli.Znane urzadzenia do modelowania korozji przy wykorzystaniu okresowych zmian temperatury i wilgotnosci powietrza jak równiez mieszanim 111 968I 3 strumieni powietrza z mgla solna w samej komorze korozyjnej nie gwarantuja uzyskania scisle okre¬ slonych parametrów srodowiska korozyjnego.Celem wynalazku jest opracowanie urzadzenia do modelowania korozji dla przeprowadzenia ba¬ dan odpornosci na korozje metali i ich stopów w wilgotnej atmosferze imitujacej warunki natu¬ ralne, a w szczególnosci atmosfere morska i srodo¬ wisko wody morskiej oraz atmosfere przemyslowa, w warunkach równowagi fizyko-chemicznej pomie¬ dzy warstewka cieczy na powierzchni eksponowa¬ nej próbki, a otaczajaca atmosfera pozwalajaca na niezalezne sterowanie czynnikami korozyjnymi jak temperatura, wilgotnosc, natezenie przeplywu po¬ wietrza, natezenie zraszania próbek itp.Ceh ten zostal osiagniety zgodnie z wynalazkiem przez zastosowanie komory korozyjnej w ksztalcie walca, przechodzacej w czesc cylindryczna stano¬ wiaca kolumne nawilzajaca przystosowana do zra¬ szania badanej próbki. Urzadzenie wyposazone w pompe cyrkulacyjna, nagrzewnice, mierniki przeplywu i czujniki pozwala na regulacje, oddzia¬ lywania na badana próbke jak w warunkach srodowiska naturalnego. Przedmiot wynalazku przedstawiony jest na rysunku stanowiacym sche¬ mat urzadzenia.Urzadzenie do modelowania korozji zgodnie z wynalazkiem stanowi komora korozyjna 2. w ksztalcie walca, posiadajaca z boku króciec 15 wy¬ pelniony warstwa pierscieni Raschiga 16, od góry przykryta pokrywa 14, od dolu posiadajaca dno stozkowe 11 przechodzace w czesc cylindryczna stanowiaca kolumne nawilzajaca 8, przy czym w dolnej czesci kolumny nawilzajacej 8 usytuowa¬ ne jest dno sitowe 7, a na nim warstwa wypelnie¬ nia 10.W komorze korozyjnej 2 umieszczony jest wspól- srodkowo cylinder 17 wsparty o dno stozkowe 11.Pod dnem sitowym 7 usytuowany jest dystrybutor gazu 6 stanowiacy zakonczenie przewodu powietrz¬ nego od dmuchawy powietrza 3 poprzez zawór regulacyjny 5, miernik przeplywu 4 i urzadzenie dozujace 25. W górnej czesci kolumny nawilzajacej 8 usytuowany jest zraszacz 9 stanowiacy zakon¬ czenie przewodu doprowadzajacego roztwór do zraszania wypelniania 10. Pompa cyrkulacyjna 20 polaczona jest przewodami z dnem kolumny nawilzajacej 8 poprzez zawór regulacyjny 19, a -z drugiej strony ze szczytem kolumny nawilza¬ jacej 8 poprzez nagrzewnice 21 z termoregulato¬ rem .18, miernik przeplywu 24, czujnik zasolenia 13, czujnik pH 12, zawór regulacyjny 23 i zraszacz 9. Pompa cyrkulacyjna 20 o stalej wydajnosci przeplywu bocznikowana jest przewodami z zawo¬ rem regulacyjnym 22.Urzadzenie do modelowania korozji metali -w wilgotnej atmosferze dziala jak nastepuje: dla modelowania korozji w wilgotnej atmosferze za¬ wierajacej stymulatory lub inhibitory korozji wy¬ pelnienie 10 kolumny nawilzajacej 8 zrasza'sie roz¬ tworem z natezeniem zraszania 2,3—8,6 kg/m2/s.Roztwór ten najczesciej stanowi woda, roztwór wodny soli o stezeniu 3—5% NaCl. lub roztwór wodny dwutlenku siarki o stezeniu S02 odpowia- L 968 4 dajacym równowagowemu stezeniu w powietrzu 0,5% objetosciowych.Stymulatory lub inhibitory stale lub ciekle wpro¬ wadzane sa bezposrednio do roztworu, natomiast 5 gazowe wprowadzane sa do strumienia powietrza za posrednictwem urzadzenia dozujacego 25. Pod dno sitowe 7 o przekroju swobodnym 70—80% wprowadza sie strumien powietrza, przez dystry¬ butor gazu 6 z predkoscia 2,0—3,5 m/s w przeli- io czeniu na caly przekrój kolumny nawilzajacej 8.Strumien powietrza zasysany z otoczenia przez dmuchawe 3 regulowany jest zaworem 5 i mierzo¬ ny miernikiem przeplywu 4. Roztwór wprowadza¬ ny do kolumny nawilzajacej 8 po przejsciu przez 15 wypelnienie ruchome 10 gromadzi sie w dolnej czesci tej kolumny nawilzajacej, przy czym poziom jej jest regulowan^ zaworem 19. Pompa cyrkula¬ cyjna 20. o stalej wydajnosci przeplywu zasysa ciecz z dna kolumny nawilzajacej 8, a nastepnie 20 tloczy ja przez nagrzewnice 21, w której ciecz na¬ grzewana jest do temperatury 55—65°C.Nagrzewnica 21 sterowana jest sygnalami elek¬ trycznymi z termometru kontaktowego 18. Stru¬ mien cieczy po przejsciu przez nagrzewnice 21 ste- 25 rowanie termoregulatorem 18 ulega rozdzialowi w ten sposób, ze okreslona ilosc roztworu przesy¬ lana jest przez zraszacz 9 do kolumny nawilzaja¬ cej 8, a pozostala czesc roztworu zawracana jest na strone ssawna pompy cyrkulacyjnej 20. 30 Rozdzial strumienia roztworu regulowany jest ukladem zaworów 22 i 23, a pomiar ilosci roztwo¬ ru dokonywany jest miernikiem przeplywu 24.W roztworze zraszajacym zloze 10 kontrolowany jest wykladnik pH czujnikiem 12 i stopien zasole- 35 nia czujnikiem 13. Powietrze po przejsciu, prrzez zloze ruchome wplywa do cylindra 17 z ekspono¬ wanymi w nim próbkami 1, a nastepnie przez kró¬ ciec wylotowy 15 i wypelnienie 16 ulatuje do at¬ mosfery. Próbki 1 zawieszone swobodnie w cylin¬ drze 17 komory korozyjnej 2 poddane sa dzialaniu strumienia wilgotnego powietrza o temperaturze 30—45°C i wilgotnosci 97—100% oraz sa zraszane czastkami roztworu z intensywnoscia zraszania AW 0,05—0,90 dcm3/m*/h, przy czym stosunek predkos- 45 ci powietrza w cylindrze 17 do predkosci w kolum¬ nie nawilzajacej 8 wynosi 0,3—1, a minimalna predkosc powietrza w cylindrze 17 komory koro¬ zyjnej 2 wynosi 0,3 m/s. 50 Tak stosowane srodowisko korozyjne w scisle okreslonych warunkach temperatury,' skladu i przeplywu pozwala na przeprowadzenie badania odpornosci na korozje wybranych próbek metali lub ich stopów. 55 Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do modelowania korozji metali w wilgotnej atmosferze, znamienne tym, ze sta- 60 nowi komore korozyjna (2) w ksztalcie walca z umieszczonym wewnatrz wspólosiowo cylindra (17), posiadajaca z boku króciec (15) wypelniony warstwa pierscieni Raschiga (16), od góry przy¬ kryta pokrywa (14), od dolu posiadajaca dno stoz- 65 kowe (11) przechodzace w czesc cylindryczna sta-111968 nowiaca kolumne nawilzajaca (8), przy- czym w dolnej czesci kolumny usytuowane jest dno si¬ towe (7), na nim warstwa wypelnienia (10), a pod dnem (7) usytuowany jest dystrybutor (6) stano¬ wiacy zakonczenie przewodu * powietrznego od dmuchawy powietrza (3) poprzez zawór regulacyj¬ ny (5), miernik przeplywu (4) i urzadzenie dozu¬ jace (25). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze w górnej czesci kolumny nawilzajacej (8) usy¬ tuowany jest zraszacz (9) stanowiacy zakonczenie 10 przewodu doprowadzajacego roztwór do zraszania wypelnienia (10). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze wyposazone jest w pompe cyrkulacyjna (20) zbocznikowana. bocznikiem (22), polaczona przewo¬ dami z dnem kolumny nawilzajacej (8) poprzez za¬ wór regulacyjny (19), a z drugiej strony ze szczy¬ tem kolumny nawilzajacej (8) poprzez nagrzewnice (21) z termoregulatorem (18), w miernik przeply¬ wu (24), czujnik zasolenia (13), czujnik pH (12), zawór regulacyjny (23) i zawór (19). PL