Przedmiotem wynalazku jest optoelektroniczne urzadzenie do sterowania maszyn górniczych, zwlaszcza z wykorzystaniem oponowego przewodu górniczego.Dotychczas do sterowania maszyn górniczych sa stosowane urzadzenia laczone ze soba za pomoca zyl sterowniczych, umieszczonych w oponowych przewodach do zasilania maszyn górniczych lub za pomoca zyl sterowniczych w oddzielnych przewodach sterowniczych.Znane oponowe przewody do zasilania maszyn górniczych maja ograniczona ilosc zyl sterowniczych, wystarczajacych tylko do realizacji zasadniczych funkcji sterowniczych i kontrolnych.Doswiadczenia eksploatacyjne dyktuja uzyskiwanie dla obslugujacych dodatkowo informacji o przebiegu pracy maszyn górniczych, zwiazanych przykladowo z kierunkiem urabiania, polozeniem w wyrobisku i z obcia¬ zeniem silników napedowych. Zastosowanie dodatkowych przewodów sterowniczych dla spelnienia wymienio¬ nych wymagan, jest niekorzystne ze wzgledu na ich klopotliwe prowadzenie za maszynami górniczymi, przy którym sa narazone na czeste uszkodzenia lacznie do zerwania.Celem wynalazku jest umozliwienie zrealizowania wymaganej ilosc funkcji sterowniczych, kontrolnych i informacyjnych dotyczacych pracy maszyn górniczych z zastosowaniem tylko jednego zasilajacego oponowego przewodu bez koniecznosci zwiekszania jego przekroju.Dla zrealizowania celu wynalazku jest wykorzystane znane zjawisko falowodów optycznych. Falowody optyczne sa obecnie wykonywane z bardzo cienkiego preta szklanego o srednicy rzedu 150 nm. Przez umieszcze¬ nie falowodów optycznych o bardzo malym przekroju w konstrukcji elektrycznego oponowego przewodu obok zyl zasilajacych i sterowniczych, nie zwieksza sie jego wymiarów. Praktycznie biorac, mozna umiescic w opono¬ wym przewodzie kazda ilosc falowodów optycznych, zaspokajajac wszystkie aktualne potrzeby sterownicze, kontrolne i sygnalizacyjne maszyn górniczych.Poczatki falowodów optycznych sa sprzezone z przetwornikami do zmiany sygnalu elektrycznego na sygnal optyczny, a konce ich sa sprzezone z przetwornikami do zmiany sygnalu swietlnego na sygnal elektry¬ czny, kierowany poprzez wzmacniacz do obwodu wykonawczego.Przyklad wykonania optoelektronicznego urzadzenia wedlug wynalazku jest objasniony na podstawie ukladu ideowego jednego toru sterowania optoelektronicznego.2 111899 Najwazniejsze elementy urzadzenia stanowia przetwornik 1 do zmiany sygnalu elektrycznego na sygnal swietlny, falowód optyczny w postaci szklanego wlókna 2, umieszczony w oponowym przewodzie 3 wraz z zyla¬ mi zasilajacymi i sterowniczymi maszyny górniczej oraz przetwornik 4 do zmiany sygnalu swietlnego na sygnal elektryczny.Zasadnicza czesc przetwornika 1 stanowi elektroluminescencyjna lub zlaczona laserowa dioda 5, a prze¬ twornika 4 fototranzystor lub fotodioda 6. Dioda 5 jest zasilana z obwodu elektrycznego poprzez sterowniczy przycisk 7. Dioda 5 jest sprzezona z poczatkiem 8 szklanego wlókna 2. Z koncem 9 szklanego wlókna 2 jest sprzezony fototranzystor 6, który jest polaczony z wejsciem wzmacniacza 10. Na wyjscie wzmacniacza 10 jest wlaczony sterowniczy przekaznik 11 ze stykiem 12 w obwodzie wykonawczym.Przez zamkniecie sterowniczym przyciskiem 7 obwodu zasilania elektroluminescencyjnej diody 5, przeply¬ wajacy przez nia prad elektryczny wywoluje strumien swietlny, odbierany przez poczatek 8 szklanego wlókna 2 i kierowany nim do konca 9, gdzie jest odbierany przez fototranzystor 6 i przetwarzany na sygnal elektryczny, wzmacniany nastepnie we wzmacniaczu 10. Pod wplywem wygnalu sterowniczego, otrzymanego ze wzmacnia¬ cza 10, przekaznik 11 zamyka swój styk 12 w obwodzie wykonawczym.Powazna zaleta urzadzenia wedlug wynalazku jest mozliwosc dowolnego umiejscawiania wiazki falowodów optycznych w oponowym przewodzie przy zbednej ich wzajemnej izolacji i przy zapewnieniu calkowitej izolacji torów sygnalów wzgledem obwodu zasilajacego maszyne górnicza.Ponadto urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia przesylanie sygnalów niezaklócanych napieciami paso¬ zytniczymi, pradami bladzacymi lub silnymi zewnetrznymi polami magnetycznymi, gwarantujac zwiekszenie niezawodnosci pracy obwodów sterowania, kontroli i sygnalizacji maszyny górniczej.Zastrzezenie patentowe Optoelektroniczne urzadzenie do sterowania maszyn górniczych, wyposazone w falowody optyczne w pos¬ taci szklanych wlókien, których poczatki sa sprzezone z elektroluminescencyjna lub zlaczowa dioda przetworni¬ ka do zmiany sygnalu elektrycznego na swietlny, a konce sa sprzezone z fototranzystorem lub fotodioda prze¬ twornika do zmiany sygnalu swietlnego na elektryczny, znamienny tym, ze szklane wlókna (2) sa umieszczone w oponowym przewodzie (3) wraz z zylami zasilajacymi i sterowniczymi maszyny górniczej.Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL