Przedmiotem wynalazku jest nóz do maszyny do mie¬ lenia miesa.Znane sa na przyklad z opisu wzoru uzytkowego RFN nr 1718070 i z opisu patentowego RFN nr 1632111 noze do maszyny do mielenia miesa, które posiadaja na swych bocznych powierzchniach zaszlifowane plaskie powierz¬ chnie lub kanalki.W zaleznosci od materialu, który ma byc mielony, nalezy uzyskac mozliwie duza wydajnosc mielenia równoczesnie ze zjawiskiem zemulgowania materialu oraz wywolaniem róznicy nacisku dla uzyskania stabilnej emulsji, przy czym naturalnie powoduje sie równiez tarcie, które powinno byc mozliwie male w stosunku do efektu mielenia i wytwarzania emulsji, dla przeprowadzenia mielenia z nieznacznym wy¬ tworzeniem ciepla.Nóz posiadajacy rowki na swej stronie bocznej, prze¬ biegajace w jednej tylko plaszczyznie obrotu, powoduje to, ze wszystkie krawedzie tych rowków przebiegaja jedna za druga i w tym przypadku nastepne nie moga trafiac na mielony material. Mielony znanymi nozami material, zwlaszcza przy szybkobieznych maszynach zawsze mial postac pieniaca sie. Niepozadana zawartosc powietrza powodowala, ze kielbasy przez dodatkowe utlenianie na skutek zawartego w powietrzu tlenu przyjmowaly zabar¬ wienie szare lub zielonkawe, a wiec ich kolor swiezej czer¬ wieni ginal w krótkim czasie, a prócz tego powstawalo utlenianie sie tluszczu.Celem niniejszego wynalazku jest opracowanie kon¬ strukcji noza do maszyny do mielenia miesa zwiekszajacego 10 15 20 25 30 efekt rozdrabniania w stosunku do czasu pracy i podgrza¬ nia na skutek tarcia.Cel wynalazku osiagnieto przez to, ze nóz w obszarze plaskiej zaszlifowanej powierzchni ostrza noza ma co naj- mni j jedno odsadzenie albo jeden schodkowo uksztalto¬ wany kanalek, który ma zwrócona ku ostrzu noza powierz¬ chnie odbijajaca, usytuowana pod katem ostrym lub równo¬ legle do ostrza noza i której zewnetrzna krawedz stanowi dodatkowa krawedz tnaca.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia nóz do maszyny do mielenia miesa wedlug wynalazku w widoku z boku od strony dosuwania materialu, fig. 2 — przekrój wzdluz linii A-B oznaczonej na fig. 1 widziany w kierunku C bez dodatkowych krawedzi tnacych od strony, z której jest dosuwany material w kierunku strzalki E, fig. 3 — nóz wedlug fig. 2 z dodatkowa krawedzia tnaca po tej stronie noza, do której dochodzi material dosuwany z kierunku E, fig. 4 — inne rozwiazanie noza wedlug wynalazku, w ksztal¬ cie sierpa, na którego wybrzuszeniu od strony zaszlifowa- nego sciecia sa naniesione odcinki dodatkowych krawedzi tnacych zachodzace na siebie w kierunku od srodka na zewnatrz, fig. 5 — nóz wedlug fig. 4 w przekroju wzdluz linii F-G widzianym w kierunku G.Na figurze 1 j-st pokazany, nóz, na którym plaszczyzna: 4 równolegla do plaszczyzny obrotu jest usytuowana za najbardziej do przodu wysunietym ostrzem 1 noza i z tylu za czescia zaszlifowanej powierzchni 3 w postaci klina wzdluznego. Przylegajace odsadzenie tworzy przednia po-, wierzchnie 5 odbijajaca material i wzmacniajaca korpu&noia; 111 475111 475 3 Powierzchnia 5 wytwarza emulsje a jej krawedz stanowi, zwlaszcza w zastosowaniu do faworyzowanych w ostatnich czasjafejjzybciej obracajacych sie nozy dodatkowa krawedz tnaca £.* ^ ..» , dzialanie odbijajace i krojace powierzchni odbijajacej 5 zostaje zwiekszone przez zastosowanie wiekszej ilosci do¬ datkowych krawedzi tnacych 7, 7', umieszczonych schod- kowo*~jedna za druga i za kazdym razem w innej plaszczyz¬ nie obrotu, ze wzgledu na posuw materialu przeznaczonego do krajania, a mianowicie przez zmniejszenie bocznych, silnie ocierajacych i nagrzewajacych klinowych powierz¬ chni 3.Umieszczone schodkowo, jedna za druga, krawedzie tnace 6, 7, T sa korzystnie nachylone pod bardzo ostrym katem do kierunku obrotu D i do wysunietego do przodu ostrza 1 noza. Dzialaja one w sposób tnacy i ciagnacy.Material jest dociskany na jego wzglednej drodze przesuwu F-H wzdluz noza w malym stopniu do powierzchni bocz¬ nych noza, jednak w duzym stopniu do nastepujacych po sobie krawedzi tnacych i ich powierzchni odbijajacych 5, 5', 5" i oddziela sie na skutek dzialania sily odsrodkowej w kierunku na zewnatrz w postaci odcietych i zmiazdzonych czastek wzdluz klinowych przednich powierzchni odbijaja¬ cych 5, 5', 5" nadajacych przyspieszenie odsrodkowe.Nóz ma wieksza wytrzymalosc na zlamanie na skutek umieszczenia dodatkowych krawedzi tnacych 6, 7, 7' równolegle lub pod bardzo ostrym katem do przedniego ostrza noza, podczas gdy przy rozwiazaniu z ostrym katem o duzej rozwartosci wystepowaloby wieksze niebezpieczen¬ stwo zlamania na skutek dzialania karbu przy silach dzia¬ lajacych poprzecznie do korpusu noza. Równiez umiesz¬ czone przed krawedzia tnaca 8, na odwrotnej w stosunku do innych krawedzi stronie noza, zaglebienie powierzchni bocznej skierowanej w kierunku E posuwu materialu prze¬ znaczonego do mielenia, zmniejsza tarcie i zwieksza wy¬ dajnosc mielenia i tworzenia emulsji wystepem z krawedzia tnaca 8, która kraje material przesuwany do przodu w kie¬ runku obrotu E misy 9 w innym miejscu, niz ostrze 1 noza które biegnie przed krawedzia 8.Tarcie zalezy od wielkosci powierzchni, od oporu spiet¬ rzania materialu krajanego i od szybkosci ocierania. Rów¬ niez wydajnosc mielenia zwieksza sie w strefach wiekszego oporu materialu krajanego, zwlaszcza w odniesieniu do najbardziej lykowatych czesci materialu.Na nozach wytwarza sie nacisk z jednej strony, przede wszystkim na kazdej zaszlifowanej ukosnie krawedzi tnacej, który zazwyczaj przebiega od ostrza noza do krawedzi splywu, az do plaszczyzny bocznej noza, wzglednie w da¬ nym przypadku do kulisto uksztaltowanych powierzchni zaszlifbwania, poniewaz korpus noza najpierw rozdziela klinowo material ostrzem, a nastepnie rozrzuca go pod duzym cisatenwm. Z drugiej strony nacisk powstaje na skutek obrotu misy i wywolanego tym posuwu materialu do krajania, zwlaszcza w kierunku tylnej czesci poprzecznie przebiegajacej powierzchni bocznej noza.Dzieki krawedziom tnacym wedlug wynalazku* odsadzo¬ nym od siebie stopniowo, na bok, krawedzie tnace obracaja sie w róznych plaszczyznach, dzieki czemu kazda z nich zawsze trafia na jeszcze nie pokrajany material, a dziala¬ nie tnace jest duze przez to, ze przeznaczony do krajania material dociskany jest do tnacych krawedzi noza za pomoca bardzo duzego cisnienia, poniewaz cisnienie to wytwarza sie juz na skosnie zaszlifowanej krawedzi na skutek prze¬ nikania klina noza. 4 Dalsza wazna zalete stanowi to, ze dodatkowe krawedzie tnace ustawione w kierunku obrotu noza pod katem ostrym na zewnatrz, wraz ze swoimi ustawionymi w tym samym kierunku przednimi powierzchniami odbijajacymi wytwa- 5 rzaja przyspieszenie skierowane na zewnatrz, które pro¬ wadzi do tego, ze material przeznaczony do krajania, po¬ dobnie jak w wirówce, jest silniej dociskany do tych czesci maszyny, które otaczaja z zewnatrz nóz, niz stosunkowo lzejsze powietrze tak, ze zostaje ono wycisniete z czesci krajanego materialu w kierunku promieniowym do we¬ wnatrz, a wiec do srodka napedu noza. Wytworzony tymi nozami pokrajany material, na przyklad na kielbasy za¬ wiera malo powietrza.W stosunku do kierunku obrotu D (fig. 4) material który ma byc krajany przesuwa sie na drodze F-H po za¬ szlifowanej powierzchni 3 zaokraglonej do srodka noza w nastepujacy sposób: po przecieciu materialu ostrzem 1 noza material slizga sie czesciowo po czesci wypuklej, w tym przykladzie po zaszlifowanej powierzchni 3 w ksztalcie klina, potem wzdluz powierzchni 4 w przyblizeniu równo¬ leglej do plaszczyzny obrotu, uderza o wystep wzmacniaja¬ cy, zostaje rozdrobniony jego krawedzia tnaca 6, potem przesuwa sie po przylegajacej czesci powierzchni 3, na¬ stepnie znowu po powierzchni 4 do nastepnego schodko¬ wego wzmocnienia i zostanie znowu rozciety jego krawedzia tnaca. Im dluzsza jest droga wzdluz zaszlifowanej powierz¬ chni 3, tym bardziej material zostaje rozdrobniony uderze¬ niem o krawedzie tnace 6, 7, T i zemulgowany na skutek wystepujacych zmiennych róznic cisnienia powstajacych przy zderzaniu sie i bocznym slizganiu sie.Z figury 5 widac, ze ostrze 1 noza i dodatkowe odcinki krawedzi tnacych 6, 7 i 7', na drodze przesuwania ma¬ terialu z punktu F do punktu G w kierunku strzalki H, sa rozmieszczone obok siebie schodkowo jeden za drugim w róznych plaszczyznach.Zastrzezenia patentowe 1. Nóz do maszyny do mielenia miesa, którego ostrze ma 40 na swym przednim, zewnetrznym obwodzie krawedz maca oraz co najmniej jedna przesunieta w kierunku osi noza w stosunku do krawedzi tnacej, dodatkowa krawedz tnaca, znamienny tym, ze w obszarze plaskiej zaszlifo¬ wanej powierzchni (3) ostrza (1) noza ma co najmniej 45 jedno odsadzenie albo jeden schodkowo uksztaltowany kanalek posiadajacy zwrócona ku ostrzu noza powierzchnie odbijajaca (5), usytuowana pod katem ostrym lub równo¬ legle do ostrza (1) noza, której zewnetrzna wolna krawedz (6) stanowi dodatkowa krawedz maca. 50 2. Nóz wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wzdluz ostrza (1) noza usytuowanych jest kilka odsadzen albo schodkowo uksztaltowanych kanalków z powierzchniami odbijajacymi (5, 5', 5") tworzacymi w odstepie od siebie dodatkowe krawedzie mace (6, 7, 7') i w stosunku do osi 55 obrotu noza wzajemnie przesuniete w kierunku promie¬ niowym. 3. Nóz wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze dodatko¬ we krawedzie tnace (6, 7, 7') sa usytuowane schodkowo w kierunku osi obrotu noza. 80 4. Nóz wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze konce dodatkowych krawedzi tnacych (6, 7, 7') zwrócone w kie¬ runku osi obrotu (D) ostrza (1) wyprzedzaja kierunek obrotu, a konce dodatkowych krawedzi tnacych ukierunko¬ wane na zewnatrz, w stosunku do kierunku obrotu skiero-i 05 wane sa do tylu. 15 20 25 30111 475 wa^wJ -.r Fig.2 dB' Fig.3 PL