Przedmiotem wynalazku jest uklad sterowania powierzchnia sterowa w platowcu i obejmuje swoim zakresem sterowanie lotka, Klapa, sterem wysokosci i sterem kierunkowym.Dotychczas znany byl uklad sterowania lotki w skrzydle szybowca, pozwalajacy na przeniesienie ruchu posuwistego popychacza wzdluz skrzydla na ruch obrotowy lotki. Uzyskano to przez zawieszenie lotki w skrzydle na osi lezacej w srodku grubosci profilu lotki oraz na usytuowaniu pod katem ostrym do osi obrotu lotki, sworznia umieszczonego w jarzmie sztywnym zlotka. Na tym sworzniu umieszczono obrotowo dzwignie w Ksztalcie litery T, która swoim srodkowym ramieniem wchodzi w glab skrzydla ijest prowadzona miedzy plaskimi prowadnicami lezacymi w plaszczyznie skrzydla. To ramie srodkowe jest napedzane popychaczem poruszajacym sie wzdluz skrzydla. Niedogodnoscia tego uKladu bylo slizgowe prowadzenie srodkowego ramienia dzwigni miedzy dwoma plasKimi prowadnicami co wymagalo precyzyjnej obróbki dlugich plaszczyzn przy koniecznosci zachowania ciasnych tolerancji celem zagwarantowania prawidlowej kinematyki. Poza tym uKlad skladal sie ze stosunkowo duzej liczby elementów konstrukcyjnych zajmujacych w skrzydle duzo miejsca i pociagajacych za soba odpowiednio duzy ciezar, co szczególnie w szybownictwie, a w ogóle w calym lotnictwie zalicza sie do cech niekorzystnych.Celem wynalazKU jest zmniejszenie wymiarów obrabianycn elementów prowadzenia srodkowego ramienia dzwigni i wykonanie tego polaczenia w postaci bardziej zwartej, a tym samym lzejszej.Istota wynalazku jest wykonanie ramienia dzwigni w Ksztalcie litery T w formie teleskopowej, pozostawia¬ jacej swobode wzajemnego ruchu obrotowego i poosiowego i na wahliwym polaczeniu tulei teleskopowej z popycnaczem napedzajacym Który z kolei jest osadzony slizgowo w gniazdach lub tez zawieszonyjednostronnie na wahliwym ramieniu i osadzony z drugiej strony w gniezdzie, wzglednie zawieszony obustronnie na wahliwych ramionach.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat aksonometryczny napedu lotki w skrzydle z prowadzeniem popychacza napedzajacego111 127 w gniazdach, fig. 2 przedstawia ten sam uklad tylko, ze popychacz napedzajacy jest podparty z jednej strony przesuwnie, a z drugiej strony jest zawieszony na. wahliwym ramieniu i wreszcie fig. 3 przedstawia ten sam uklad w którym popychacz napedzajacy jest obustronnie zawieszony na wahliwych ramionach.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia lotke 1 wraz z zamocowanym do niej jarzmem 2, zawieszona obrotowo w skrzydle na osi 3. Jarzmo 2 jest polaczone z dzwignia 4 w Ksztalcie litery T przy pomocy sworznia 5 usytuowanego ukosnie pod katem 6 do osi obrotu 3.Srodkowe ramie dzwigni 4 polaczone jest wahliwie wzgledem osi 7 z popychaczem napedzajacym 8 za posrednictwem tulei teleskopowej 9 pozostawiajacej srodkowemu ramieniu dzwigni 4 swobode ruchu obrotowo posuwistego, pozwalajacego na zmiane czynnej dlugosci tego ramienia wedlug zalozonej kinematyki.Popychacz napedzajacy 8 jest w przykladzie I osadzony w skrzydle obustronnie w gniazdach prowadza¬ cych 10 i napedzany poosiowo. Dzialanie tego ukladu sterowania polega na tym, ze poosiowy ruch popychacza 8 obraca dzwignie 4 dookola ukosnego sworznia 5, który wraz z osia obrotu 3 lotki tworzy rodzaj przegubu kardana i na skutek teleskopowego polaczenia srodkowego ramienia dzwigni 4 z tuleja 9 wymusza obrót lotki dokola osi 3. Fig. 1 pokazuje polozenie ukladu sterowania lotki 1 w pozycji neutralnej. Strzalki umieszczono przy popychaczu 8, tulei teleskopowej 4, sworzniu 5 oraz lotce 1 pokazuja kierunek obrotu lotki 1 przy przesunieciu popychacza 8.Przyklad II.wynalazku pokazany na fig. 2 przedstawia omawiany uklad sterowania z popychaczem 8 podpartym z jednej strony przusuwnie w gniezdzie prowadzacym 10, azdrugiem strony zawieszonym na wahliwym ramiemu 11.Przyklad III wynalazku pokazany na fig. 3 przedstawia omawiany uklad sterowania z popychaczem 8 zawieszonym obustronnie na wahliwych ramionach 11. Wynalazek przewidziany jest do stosowania w zakresie sterowania lotka i klapa w skrzydle platowca oraz do sterowania steru wysokosci jak tez steru kierunkowego samolotu.Zastrzezenia patentowe 1. Uklad sterowania powierzcnnia sterowa w platowcu, skladajacy sie z dzwigni w ksztalcie litery T zawieszonej na lotce, klapie czy sterze przy pomocy sworznia ukosnego, do osi obrotu lotki, klapy czy steru, znamienny tym, ze srodkowe ramie dzwigni (4) jest polaczone z tuleja teleskopowa (9) pozostawiajac swobode wzajemnego ruchu obrotowego i poosiowego przy czym tuleja teleskopowa (9) jest polaczona wahliwie z popychaczem napedzajacym (8). 2. Uklad wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze popychacz napedzajacy (8)jest osadzony obustronnie w gniazdach prowadzacych (10). 3. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym* ze popychacz napedzajacy (8) jest podparty z jednej strony w gniezdzie prowadzacym (10) a z drugiej strony zawieszony na wahliwym ramieniu (11). 4. Uklad wedlug zastrz.,1, znamienny tym, ze popychacz napedzajacy (8) jest obustronnie zawieszony na wahliwych ramionach (11). PL