Przedmiotem wynalazku jest elektroniczny przelacznik kanalów do wielokanalowego generatora wielkiej cze¬ stotliwosci.Znany jest, z instrukcji obslugi radiotelefonu „Marine VHF FM RadioteIephone type STR 60 — Instruction Ma¬ nual" wydanej przez firme International Telephone and Telegraph Co, uklad elektronicznego przelacznika ka¬ nalów, który sklada sie z multiwioratora zbudowanego z dwóch tranzystorów. Z kolektorów tych tranzystorów sq sterowane dwa uklady przelaczajace, z których kazdy jest wyposazony w dwa tranzystory. W obwód rezonato¬ rów kwarcowych generatora wielkiej czestotliwosci jest wlaczona dioda przelaczana za pomoca multiwibrato¬ ra. Zmieniajace sie impulsowo napiecie uzyskane z mul- tiwibratora powoduje zmiane polaryzacji diody i zara¬ zem przelaczenie kanalów generatora.W takim przelaczniku moment wylaczenia pracy je¬ dnego rezonatora kwarcowego jest zarazem momentem wlaczenia do pracy drugiego rezonatora kwarcowego.Rezonatory kwarcowe poza rezonansami glównymi maja rezonanse pasozytnicze.W przypadku przelaczania dwóch rezonatorów kwar¬ cowych, z których jeden ma czestotliwosc rezonansu glównego równa czestotliwosci rezonansu pasozytnicze¬ go drugiego z rezonatorów, w wyniku dzialania znanego ukladu przelaczajacego — na skutek jednoczesnego mo¬ mentu wlaczenia drugiego rezonatora z momentem wy¬ laczenia pierwszego z nich, nastapi pobudzenie gene¬ ratora wielkiej czestotliwosci do pracy na czestotliwosci rezonansu pasozytniczego. lt li 26 Dla zapewnienia prawidlowej pracy tak zaprojekto¬ wanych przelaczników jest konieczna wstepna selekcja rezonatorów kwarcowych w celu wybrania takich, które nie maja rezonansów pasozytniczych na czestotliwosciach pracy innych rezonatorów zawartych w ukladzie gene¬ ratora wielkiej czestotliwosci.Innym rozwiazaniem moze byc takze skomplikowana rozbudowa ukladu przelacznika elektronicznego prowa¬ dzaca do generacji zlozonego sygnalu charakteryzuja¬ cego sie przerwa czasowa pomiedzy momentem wylacze¬ nia jednego i wlaczeniem nastepnego rezonatora kwar¬ cowego.Istota wynalazku jest elektroniczny przelacznik kana¬ lów skladajacy sie z n sekwencyjnie przelaczanych ukla¬ dów przelaczajacych, który charakteryzuje sie tym, ze wyjscie kazdego z ukladów przelaczajacych poczynajac od drugiego w sekwencji do n-tego, poprzez uklad róz¬ niczkujacy jest polaczone z wejsciem poprzedzajacego go ukladu przelaczajacego. Wyjscie pierwszego w sek¬ wencji ukladu przelaczajacego jest polaczone, takze po¬ przez uklad rózniczkujacy, z wejsciem n-tego ukladu przelaczajacego.Korzystnie przelacznik ma wlaczony tranzystor kluczu¬ jacy pomiedzy wyjscie kazdego z ukladów rózniczkuja¬ cych, a wejscie odpowiadajacego mu ukladu przelacza¬ jacego.Wstawienie ukladu rózniczkujacego pomiedzy posz¬ czególnymi ukladami przelaczajacymi powoduje w mo¬ mencie przelaczania zrózniczkowanie sygnalu przela- 110951czajacego i w efekcie opóznienie wlaczenia nastepnego obwodu rezonatora kwarcowego.Rd^JgzarnerttA^eKminuje koniecznosc konstruowa¬ nia' sldoWpftkowa^^^ sterowama, który powodo¬ walby wlaczenie poszczególnych obwodów rezonatorów kwarcowych w odstepach czasu wystarczajacych do wy- bqiz#rjp...drgpn poprzednio pracujacego rezonatora."Uklaa"'wedlug wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonarwa na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia schemat blokowy przelacznika kanalów n-rezona¬ torowego generatora wielkiej czestotliwosci przelaczane¬ go sekwencyjnie, natomiast fig. 2 — schemat blokowo- -ideowy szczególowo objasniajacy zasade pracy prze¬ lacznika dwukanalowego.Uklad przelacznika n-kanalowego sklada sie z n sek¬ wencyjnie przelaczanych ukladów przelaczajacych od 1 ... n, których wyjscia poczynajac od 2 ukladu przelacza¬ jacego do n - poprzez uklady rózniczkujace R, sa po¬ laczone z wejsciem poprzedzajacego go ukladu prze¬ laczajacego. Wyjscie pierwszego w sekwencji 1 ukladu przelaczajacego jest polaczone poprzez uklad róznicz¬ kujacy R z wejsciem n-tego ukladu przelaczajacego.Przedstawiony na fig. 2 uklad sklada sie z sekwen¬ cyjnie przelaczanych ukladów przelaczajacych S1 i S2.Pomiedzy wyjscie ukladu przelaczajacego S2, a wejscie ukladu przelaczajacego Si jest wlaczony uklad róznicz¬ kujacy skladajacy sie z kondensatora Cl oraz opornosci wejsciowej tranzystora Tl, który równoczesnie spelnia role tranzystora kluczujacego.Na wejsoiu tranzystora Tl jest dodatkowo wlaczona dioda Dl w celu zabezpieczenia jego zlacza emiter-ba¬ za przed dzialaniem napiecia spolaryzowanego przeciw¬ nie w stosunku do napiecia sterujacego. Tranzystor klu¬ czujacy Tl jest wlaczony do ukladu przelacznika w celu poprawienia charakterystyki dzialania w szerokim zakre¬ sie opornosci wejsciowych ukladów przelaczajacych i spelnia role ukladu oddzielajacego uklad rózniczkujacy od wspóldzialajacego z nim ukladu przelaczajacego Si.Analogicznie pomiedzy wyjscie ukladu przelaczaja¬ cego Si, a wejscie ukladu przelaczajacego 52 jest wla¬ czony uklad rózniczkujacy zlozony z kondensatora C2 oraz opornosci wejsciowej tranzystora T2, wlaczonego do ukladu jako element separujacy. Równiez tutaj na wejsciu tranzystora T2 jest wlaczona dioda zabezpie¬ czajaca D2.W opisywanym przykladzie uklady przelaczajace Si i S2 sa sterowane za pomoca muItiwioratora.W wyniku takiego sterowania na wyjsciach ukladów 110951 4 . przelaczajacych Si i S2 beda skokowo pojawiac sie i znikac na przemian napiecia sluzace do wlaczania i wylaczania rezonatorów kwarcowych. Przyjmujemy, ze stanowi wlaczenia przelaczników odpowiada na ich wyj¬ sciu napiecie — U, a stanowi wylaczenie-napiecie rów¬ ne zero.W chwili przelaczania kanalów, skokowy spadek na¬ piecia na wyjsciu wlaczanego ukladu przelaczajacego, przykladowo Si, jest rózniczkowany przez uklad róznicz¬ kujacy utworzony z pojemnosci C2 i opornosci wejsciowej tranzystora T2. Zrózniczkowany sygnal przyjmuje postac napiecia szpilkowego i wprowadza na czas swojego trwania tranzystor T2 w stan przewodzenia. Pojawiajacy sie wówczas na wejsciu ukladu przelaczajacego S2 sy¬ gnal wlaczenia nastepnego kanalu zostaje zwarty do masy poprzez przewodzacy tranzystor T2. Analogicznie dziala uklad korekcyjny zbudowany dla ukladu prze¬ laczajacego Si.W ogólnym przypadku, gdy zastosujemy typowy uklad rózniczkujacy, uzyskane w chwili przelaczania napiecia szpilkowe na wyjsciu takiego ukladu, majac znak prze¬ ciwny do sygnalu sterujacego wejsciem ukladu prze¬ laczajacego, po zsumowaniu z tym sygnalem spowoduje chwilowy jego zanik. W ten sposób zostanie uzyskane opóznienie wlaczenia nastepnego rezonatora kwarcowe¬ go w stosunku do chwili wylaczenia rezonatora poprzed¬ nio pracujacego.Czas opóznienia jest zalezny od stalej czasowej ukla¬ du rózniczkujacego i dobierany odpowiednio do para¬ metrów danego ukladu przelacznika wielokanalowego. 10 15 20 25 30 35 40 45 Zastrzezenia patentowe 1. Elektroniczny przelacznik kanalów do wielokanalo¬ wego generatora wielkiej czestotliwosci, skladajacy sie z szeregu n sekwencyjnie przelaczanych ukladów prze¬ laczajacych, znamienny tym, ze wyjscie kazdego z ukla¬ dów przelaczajacych od (2) do (n) poprzez uklad róz¬ niczkujacy (R) jest polaczone z wejsciem poprzedzaja¬ cego go ukladu przelaczajacego, natomiast wyjscie pierwszego w sekwencji ukladu przelaczajacego (1) jest polaczone takze przez uklad rózniczkujacy (R) z wejsciem n-tego ukladu przelaczajacego (n). 2. Elektroniczny przelacznik wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze pomiedzy wyjsciem kazdego z ukladów róz¬ niczkujacych (R), a wejsciem odpowiadajacego mu ukladu przelaczajacego ma wlaczony tranzystor kluczu¬ jacy.110 951 Wij. i w$).l w* 3 *«.* |—QJq 1 r 1 1 I fi1!' nr~1 I-JLJ ,1-1 1 ^ 1 L—m—i i .1 i | 3 | i a i 1 /7 1 t wv/.f , w«U w<«.3 j i *u//i Af / 1§-LV *tj.f »f/2 M 32 *«/.* y«f* P I" M* PL