Przedmiotem niniejszego wynalazku jest system sygnalizacyjny, nadajacy sie w szczególnosci do szybowych urzadzen wciagowych; celem jego jest wyrazne po¬ dawanie sygnalów urzednikowi odbieraja¬ cemu i jak najwyrazniejsze rejestrowanie ich, zapewniajace calkowita kontrole od¬ dawanych sygnalów i powodujacych je u- rzadzen roboczych.Dotychczas sygnalizowanie odbywalo sie akustycznie zapomoca uderzen dzwon¬ ka i to zarówno przy dlugich sygnalach (zjazd na linie, jazda materjalu), podaja¬ cych maszyniscie wciagu dopuszczalna szybkosc biegu, jak równiez i przy krótkich wlasciwych sygnalach (wgóre, zwisanie, stac)* W ten sposób powstaly zesta¬ wienia ruchów dzwonkowych, obejmujace do 15 pojedynczych uderzen, co zbytnio absorbowalo uwage robotnika napelniaja¬ cego dzwig oraz maszynisty, a mimo to powstawaly latwo nieporozumienia. Do wykresów kontrolnych tych uderzen dzwon¬ ka stosowano wykresy szybkosci wciaga¬ nia, w których w kierunku spólrzednej szybkosci kreslono pewna ilosc punktów lub kresek, odpowiadajaca ilosci uderzen dzwonka. Oba rodzaje sygnalów kreslil jeden narzad, co oczywiscie zaciemnialo przejrzystosc wykresu. Prócz tego nie mozna bylo rozróznic, czy sygnaly odda¬ wano wedlug porzadku z pomostu nadszy-bowego, czy tez z dna. Celem rozrózniania pochodzenia sygnalów znane sa równiez specjalne urzadzenia, jednakze i tutaj wy¬ kreslanie obu rodzajów sygnalów odbywa sie wspólnie.Wynalazek niniejszy usuwa powyzsze wady tych znanych systemów w ten spo¬ sób, ze dlugie sygnaly (zjazd na linie, jazda materjalu) zostaja uwidocznione wzroko¬ wo, a krótkie sygnaly (wgóre, zwisanie, stac) w znany sposób sluchowo, przyczem jednakze kontrolne wykreslanie sygnalów obu rodzajów odbywa sie w znany sposób na przyrzadzie sluzacym do wykreslania szybkosci wciagania oddzielnie i inaczej dla kazdego rodzaju sygnalów w zalezno¬ sci od jego miejsca pochodzenia (dno, po¬ most nadszybowy).Polaczenia systemu sa dobrane w ten sposób, ze urzednik odbierajacy otrzymuje sygnaly tylko wtedy, gdy zostaja one po¬ dane równomiernie ze wszystkich miejsc sygnalizacyjnych, np. jako sygnal pierwot¬ ny oraz sygnal powrotny lub przeslany dalej.Stosownie do podzialu sygnalów na sluchowe i wzrokowe równiez i rejestro¬ wanie ich odbywa sie w odmienny sposób, a mianowicie sygnaly dlugie sa wykreslane stale w tym samym kierunku, a krótkie — w rozmaitych kierunkach.W tym celu przyrzad kreslacy posiada trzy olówki lub pióra o rozmaitej barwie; jedna z tych piszacych czesci sluzy do ro¬ bienia wykresów szybkosci biegu, druga rejestruje dlugie sygnaly, a trzecia wy¬ kresla linje podstawowa i rejestruje krót¬ kie sygnaly. Poniewaz przyrzad kresli na pasku papieru sluzacym do rejestrowania szybkosci, wiec linje dlugich sygnalów zo¬ staja wykreslone w odpowiednim odstepie od wspólnej podstawowej linji, dajac jednoczesnie moznosc kontroli najwiekszej dopuszczalnej szybkosci biegu.Sygnal alarmowy, jeden z najwazniej¬ szych krótkich sygnalów, winien sie róznic w odpowiedni sposób od innych tak, by go mozna bylo natychmiast rozpoznac; w tym celu przyrzad piszacy, który kresli dlugie sygnaly, otrzymuje w razie alarmu ruch w kierunku odmiennym od normalnego, wy¬ kreslajac w ten sposób znaki sygnalu a- larmowego.Pióro kreslace linje podstawy sluzy równiez w odpowiedni sposób do zazna¬ czania krótkich sygnalów. Pióro to posiada szczególny naped, odmienny od innych do¬ tychczas znanych, dzieki któremu przy kazdem uderzeniu sygnalowego mechani¬ zmu wybijajacego zmienia sie kierunek kresek o kat 30, 60 i 90 stopni.W celu skontrolowania zgodnosci sy¬ gnalów wogóle lub tylko krótkich sygna¬ lów, nadchodzacych ze wszystkich miejsc, przyrzad pracuje w taki sposób, ze krótkie sygnaly zostaja wykreslane nad lub pod podstawowa linja, zaleznie od miejsca, skad one przybyly (dno, pomost nadszybor wy); dzieki temu mozna równiez latwo od¬ czytac czas pomiedzy sygnalem danym z • dna a sygnalem z pomostu nadszybowego.Jednoczesnosc obu nadanych sygnalów wynika przytem z katowego polozenia po¬ szczególnych kresek, tworzacych wspólne • figury, które oznaczaja wykreslony sygnal, np. jedna, dwiema, trzema lub wiecej kre¬ skami.Na fig. 1 rysunku przedstawiono forme wykonania wynalazku, zastosowana do sy¬ gnalowych urzadzen szybowych; fig. 2 przedstawia w zarysie odpowiedni wykres sygnalów.Do przenoszenia dlugich sygnalów slu¬ zy znany aparat rozrzadczy systemu pra¬ dów zmiennych, skladajacy sie z nadajni¬ ków A i odbiorników B. Zamiast tego mozna tu równiez zastosowac jeden ze zna¬ nych systemów pradu stalego. Kazdy na¬ dajnik i odbiornik zaopatrzony jest w tar¬ cze wskaznikowa X, posiadajaca odpowia¬ dajace sygnalom napisy x, które obraca sie zapomoca osi. Celem uproszczenia ry- — 2 —sunku przedstawiono tylko jedno miejsce, przeznaczone na napis. Na pomoscie nad- szybowym HB i na dnie S umieszczono po jednym nadajniku Alf A2 i po jednym od¬ biorniku 5lf B21 zas przy maszynie wciagu FM znajduja sie tylko dwa odbiorniki B?i i B4, wlaczone równolegle do przewodni¬ ków /, biegnacych od odbiornika B1 i na¬ dajnika A2. Na kazdej z osi nadajnika A2 i odbiornika B2 pomostu nadszybowego HB znajduje sie ramie stykowe 3, 4, porusza¬ jace sie przy obrocie jego osi po odpo¬ wiednim torze stykowym 5, 6; kazdy z obu torów posiada tyle styków, ze moze dawac dlugie sygnaly. Odpowiadajace sobie sty¬ ki obu torów stykowych 5, 6 polaczone sa parami zapomoca przewodników 7; ramie stykowe 3 przylaczone jest do bieguna do¬ datniego baterji zasilajacej, a ramie sty¬ kowe 4 do odpowiedniego bieguna ujemne¬ go poprzez przewodnik 8, który biegnie do cewki magnetycznej opadajacej klapki FR w sali maszyn. Nadajnik A2 polaczony jest równiez z sygnalowym mechanizmem dzwonkowym AW, znajdujacym sie rów¬ niez w sali maszyn, który zwraca uwage urzednika odbierajacego lub maszynisty na pojawienie sie sygnalu. Jezeli np. za¬ pomoca nadajnika A^ dano z dna S' dlugi sygnal ,,zjazd na linie", to sygnal ten po¬ kaze najprzód odpowiednio ustawiajacy sie odbiornik B2 pomostu nadszybowego HB, a w sali maszyn pozostaje on pokryty klapka spadajaca / urzadzenia FR dopó¬ ty, dopóki ten sam sygnal nie zostanie wy¬ slany z pomostu nadszybowego HB i poja¬ wi sie tamze w nadajniku A2 lub na dnie w odbiorniku Blf dzieki czemu cewka FR zostaje pobudzona poprzez +, 3, odpo¬ wiedni styk toru stykowego 5, przewodnik 7, taki sam styk toru stykowego 6, ramie stykowe 4, przewodnik 8 i przekaznik klapkowy FR, powodujac opadniecie klap¬ ki / i pojawienie sie znaku ,,zjazd na linie".Odbiornik B4, przylaczony równolegle do przewodników / w sali maszyn FM, sluzy do rejestrowania dlugich sygnalów.Przyrzad rejestrujacy stanowi beben poru¬ szany mechanizmem zegarowym i zaopa¬ trzony w pasek papieru P, na którym pió¬ ro a, zalezne od szybkosci liny wciagu, kresli w znany sposób wykres szybkosci biegu. Prócz tego wedlug wynalazku przy¬ rzad posiada drugie pióro b, które kresli na pasku papieru dlugie sygnaly w okre¬ slonej odleglosci od równej linji podsta¬ wowej. Odleglosc tej krzywej od linji pod¬ stawowej jest dobrana w ten sposób, ze linja kreslona piórem 6 podaje jednocze¬ snie najwyzsza dopuszczalna szybkosc, od¬ powiadajaca danemu dlugiemu sygnalowi.Jak przedstawiono na fig. 2, wykres ryso¬ wany piórem b musi stale ograniczac wy¬ kres szybkosci biegu. Na osi odbiornika B4 znajduje sie kolo zebate d, zachodzace w zebatke e, do której przymocowane jest pióro b. Kolo d sluzy do przestawiania pió¬ ra w zaleznosci od dlugich sygnalów, ida¬ cych z dna lub pomostu nadszybowego.Linje podstawowa kresli przy obrocie beb¬ na pióro c.Krótkie sygnaly biegu (stac, zwisanie, wgóre i t. d.) podaje sie do maszyny wcia¬ gu FM akustycznie zapomoca mechanizmu dzwonkowego. Do tego celu sluza sygna¬ lowe, wybijajace mechanizmy dzwonkowe E^ E2 na dnie, Es i E4 na pomoscie nad- szybowym oraz KE w sali maszyn wciagu.Mechanizmy dzwonkowe Eln En i E2) KE leza jeden za drugim na tych samych przewodnikach 15 i 16; wlacza sie je za¬ pomoca kluczy 7\ i T2. Lampa kontrolna KL, znajdujaca sie w sali maszyn FM, zo¬ staje wlaczona dopiero wtedy, gdy z dna i pomostu nadszybowego dochodza te sa¬ me sygnaly. W tym celu wedlug wynalaz¬ ku lampa kontrolna KL zostaje wlaczona poprzez dwa przelaczniki obrotowe W1 i W2, których odpowiednie styki polaczone sa ze soba przewodnikami 17. Ramie sty¬ kowe przelacznika W1 polaczone, jest z jednym biegunem zródla pradu, zas ramie — 3 —stykowe drugiego przelacznika W2 pola¬ czone jest z drugim biegunem poprzez lampe kontrolna KL.Jezeli np, z dna zostanie przeslany przez zamkniecie klucza 7\ sygnal zlozo¬ ny z jednego uderzenia, wówczas obwód pradu dzwonkowych mechanizmów wybi¬ jajacych Ex i 2s3 zostanie zamkniety po¬ przez +f Tlt Elt 15, £3, Aflf —, pobudza¬ jac magnes obracajacy Aflf który przesu¬ nie ramie stykowe przelacznika Wt o je¬ den skok dalej. Sygnal, który rozlegl sie w mechanizmie E3 pomostu nadszybowe- go, zostaje podany dalej przez nacisk klu¬ cza r2, skutkiem czego magnes obracaja¬ cy M2 przelacznika W2 zostaje pobudzony, a mechanizmy E2 i E4 wybijaja pod wply¬ wem zamkniecia obwodu +, T21 E2% E4, mechanizm sygnalowy KE, Af2, —. Ma¬ gnes obracajacy M2 przelacza oba ramiona przelacznika W2 o jeden skok dalej, wsku¬ tek czego lampa kontrolna KL w sali ma¬ szyn zaczyna dzialac poprzez obwód +, Wi9 przewodnik 17, W2, E^, KL. Krokowy przyrzad nastawniczy wraca do pierwotne¬ go polozenia w zwykly sposób zapomoca przerywacza przekaznikowego R19 R2 i stale laczacego magnesu Af3.Do rejestrowania krótkich sygnalów ru¬ chu, dawanych przez sygnalowe mecha¬ nizmy wybijajace, sluzy pióro c, kreslace podstawowa linje; w tym celu pióro to po¬ siada specjalne urzadzenie poruszajace pod wplywem którego moze wykonywac ruchy pod pewnym katem do zwyklego kierunku kreslenia. Pióro c posiada wodzik lub kólko wodzace h, poruszajace sie w gwiazdzistym otworze K kólka zapadkowe¬ go m, skladajacem sie z czterech wzajem¬ nie prostopadlych czesci. Kólko zapadkowe m posiada dwanascie zebów, dzieki czemu po jego przestawieniu pod wplywem kotwi¬ cy zapadkowej n laczacego stale magnesu Af4 pióro c przyjmuje polozenie rózniace sie od normalnego o kat 30,60 i 90 stopni.Stosownie do tego pojawi sie sygnal jednoudarowy w postaci jednej kreski r, (fig. 2) nakreslonej pod linja podstawowa, sygnal dwuudarowy — w postaci znaczka s, zlozonego z ,dwóch kresek, oraz sygnal trójudarowy, tworzacy znaczek t, zlozony z trzech kresek. Pióro otrzymuje ruch po¬ wodujacy kreslenie nad lub pod linja pod¬ stawowa zapomoca ramienia o dzwigni ka¬ towej, której drugie ramie p moze sie wa¬ hac dookola swego srodka w 2\1. Przy ra¬ mieniu p przymocowane sa kotwice dwóch elektromagnesów N1 i N2, przy pobudze¬ niu których ramie o porusza sie wgóre i wdól. Kazdemu znaczkowi powyzej linji podstawowej odpowiada znak ponizej tejze, np.U na fig. 2, z dna i pomostu nad- szybowego, gdyz przezto odtwarza sie sygnal przeslany w jedno miejsce i sygnal oddany na ten z drugiego miejsca. Obwód pradu pobudzajacego magnes M4 i oba e- lektromagnesy Nt i N2 laczy sie z obwo¬ dem pradu sygnalowych mechanizmów wy¬ bijajacych, wskutek czego przy zamknieciu klucza T1 lub T2 pobudza sie badz elektro¬ magnes N1 i magnes Af4 lub N2 i Af4 jeden za drugim co pozwala dokladnie rozróznic, z jakiego miejsca sygnal byl najpierw dany.Do dawania i rejestrowania sygna¬ lów alarmowych na pomoscie nadszybo- wym oraz na dnie znajduja sie klucze a- larmowe, NT1 i NT2 polaczone przewodni¬ kami 22 i 23 z brzeczykiem alarmowym NH, zas przewodnik 24, laczacy dno z po¬ mostem nadszybowym, biegnie do elektro¬ magnesu NS, którego kotwica polaczona jest przegubowo z zebatka e pióra b; dzie¬ ki temu przy uruchomieniu klucza alarmo¬ wego NT1 lub NT2 prad pobudza elektro¬ magnes NS, przesuwajac przytem pióro b skosnie do jego normalnego kierunku kref- slenia. W ten sposób powstaje kreska przecinajaca linje prosta, stanowiaca znak sygnalu alarmowego.Celem przejrzystosci na fig. 1 przed¬ stawiono specjalny odbiornik B4 porusza-jacy pióro 6, kreslace dlugie sygnalyr któ¬ re moze poruszac równiez odbiornik 53.Tak samo przyjeto tu specjalne sygnalowe mechanizmy wybijajace, sluzace do sygna¬ lów pierwotnych i sygnalów powrotnych.Urzadzenie moze byc równiez wykonane w ten sposób, ze w kazdem miejscu sygna- lizacyjnem znajduje sie jeden tylko me¬ chanizm udarowy, do którego prowadza oddzielne obwody pradów wlaczajacych. PL