Przedmiotem wynalazku jest radiojonizacyjny detektor wychwytu elektronów dla chromatogra¬ fii gazowej, znajdujacy zastosowanie w detekcji gazów i par zwiazków elektroujemnych.Znany detektor radiojonizacyjny typu wychwy¬ tu elektronów, zwany równiez detektorem beta- -jonizacyjnym, jest wyposazony w dwie elektro¬ dy, osadzone w izolatorach, z których jedna za¬ wiera preparat promieniotwórczy emitujacy pro¬ mieniowanie jonizujac gaz, a druga jest elektro¬ da zbiorcza. Stosowane preparaty promieniotwór¬ cze wykonane z trytu osadzonego na erbie lub skandzie oraz preparaty niklu-63 moga pracowac odpowiednio w temperaturze 350°C i 400°C. Izo¬ latory elektrod wykonane z porcelany maja do¬ datkowe uszczelnienia pomiedzy porcelana a me¬ talem, z którego wykonany jest detektor. Nato¬ miast izolatory wykonane z teflonu moga pra¬ cowac w temperaturze nie przekraczajacej 150°C ze wzgledu na utrate wlasnosci mechanicznych 'w wyzszych temperaturach.Ponadto detektory z izolatorami teflonowymi maja konstrukcje, w której teflon izolujacy elek¬ trody znajduje sie poza przestrzenia grzejna de¬ tektora w specjalnej glowicy wyposazonej w ra¬ diatory obnizajace temperature teflonu podczas pracy detektora. Taka konstrukcja powoduje, ze objetosc detektora jest duza, co w konsekwencji zwieksza stala czasowa detektora niekorzystnie wplywajac na jego parametry detekcyjne. Ponad- 15 20 25 30 to obnizona przez radiatory temperatura górnej czesci korpusu detektora powoduje skraplanie sie skladników analizowanej próbki na jej wewnet¬ rznej powierzchni obnizajcie wlasnosci izolacyjne teflonu. (Opisy patentowe polskie nr: 64 383 i 74815.Istota wynalazku jest detektor o korpusie, w którym preparat promieniotwórczy w postaci cy¬ lindra jest umocowany przy pomocy nakretki, przy czym w cylindrze preparatu promieniotwórczego jest usytuowana wspólsrodkowo elektroda zbior¬ cza. Elektroda zbiorcza jest umocowana w cera¬ micznym izolatorze wyposazonym w kolnierz, mo¬ cujacy .zacisniety pomiedzy czescia powierzchni" czolowej korpusu a podkladka przy pomocy cy¬ lindrycznego elementu dociskowego polaczonego gwintowo z korpusem. Kolnierz mocujacy jest po¬ nadto polaczony z izolatorem ceramicznym za po¬ moca twardego lutu, a w ukladazie zaciskowym czesci czolowej korpusu z podkladka jest wyko¬ nane uszczelnienie zaciskowe, w którym elemen¬ tem uszczelniajacym jest uksztaltowany dociskiem cylindrycznego elementu dociskowego material kolnierza mocujacego.Konstrukcja ta dzieki zastosowaniu ceramiczne¬ go izolatora elektrody zbiorczej, polaczonego lu¬ tem twardym i kolnierzem mocujacym pozwala na prace w temperaturze do 400°C.Umieszczenie izolatora elektrody zbiorczej w poblizu przestrzeni czynnej detektora zawartej w 110884110884 objetosci cylindra zródla promieniotwórczego po¬ zwala na zwarta konstrukcje detektora, zmniej¬ szenie jego objetosci a tym samym poprawe pa¬ rametrów detekcyjnych. Zaleta detektora wedlug wynalazku jest uproszczona konstrukcja wymaga¬ jaca mniejszych nakladów robocizny i materia¬ lów niz przy jego wykonaniu wedlug znanych rozwiazan.Radiojonizacyjny detektor wychwytu elektro¬ nów dla chromatografii gazowej wedlug wynalaz¬ ku, jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku w przekroju poprzecznym. Detektor sklada sie z korpusu 1, w którym preparat pro¬ mieniotwórczy 2 w postaci cylindra jest umoco¬ wany przy pomocy nakretki 3* przy czym w cy¬ lindrze preparatu promieniotwórczego 2 jest usy¬ tuowana wspólsrodkowo elektroda zbiorcza 4 u- mocowana w ceramicznym izolatorze 5. Ceramicz¬ ny izolator 5 wyposazony jest w kolnierz mocu¬ jacy 6 zacisniety pomiedzy czescia powierzchni czolowej korpusu 1 a podkladka 7 cylindrycznym elementem dociskowym 8, polaczonym gwintowo z korpusem 1. Kolnierz mocujacy 6 jest polaczo¬ ny z izolatorem ceramicznym 5 za pomoca twar¬ dego lutu.W ukladzie zaciskowym czesci powierzchni czo¬ lowej korpusu 1 z podkladka 7 jest wykonane uszczelnienie zaciskowe, w którym elementem uszczelniajacym jest uksztaltowany dociskiem cy¬ lindrycznego elementu dociskowego 8 material kolnierza mocujacego 6. Korpus 1 detektora jest wyposazony w króciec wlotowy 9 i wylotowy 10 badanego gazu.Przed uruchomieniem detektora wedlug wyna¬ lazku nalezy jego króciec wlotowy 9 polaczyc z wylotem kolumny chromatograficznej- a zlacze 11 polaczyc z ukladem zasilania i pomiarowym.Plynacy z kolumny chromatograficznej gaz jest jonizowany przez czastki beta emitowane przez zródlo promieniotwórcze, w wyniku czego pomie¬ dzy elektroda zbiorcza, a zródlem promieniotwór¬ czym plynie prad jonizacyjny. Po ustaleniu sie 10 15 20 25 30 35 40 zadanych warunków termicznych detektora i ko¬ lumny chromatograficznej do kolumny wprowa¬ dza sie próbke badanego gazu lub cieczy. W ko¬ lumnie chromatograficznej nastepuje rozdzielenie próbki na poszczególne skladniki, które sa uno¬ szone przez strumien gazu nosnego do wnetrza korpusu 1 detektora. Jezeli unoszony skladnik ma wlasnosci elektroujemrre, to w obszarze^ zjonizo- wanego gazu tworza sie jony ujemne, które re- kombinujac z jonami dodatnimi gazu nosnego ob¬ nizaja wartosc pradu jonizacyjnego detektora.Na podstawie zmiany wartosci pradu jonizacyj¬ nego detektora okresla sie stezenie i rodzaj sklad¬ nika badanej próbki w gazie nosnym. Detektor wyposazony w zródlo promieniotwórcze 63Ni o aktywnosci 20 mCi lub zródlo trytowe o aktyw¬ nosci 400 mCi charakteryzuje sie wykrywalnoscia odpowiednio 10"13 10~14 g/s dla CC14.Zastrzezenia patentowe Radiojonizacyjny detekor wychwytu elektro¬ nów dla chromatografii gazowej skladajacy sie z korpusu, w którym preparat promieniotwórczy w postaci cylindra jest umocowany przy pomocy nakretki, przy czym w cylindrze preparat pro¬ mieniotwórczego jest usytuowana wspólsrodkowo elektroda zbiorcza, znamienny tym, ze elektroda zbiorcza (4) jest umocowana w ceramicznym izo¬ latorze (5), wyposazonym w kolnierz mocujacy (6) zacisniety pomiedzy czescia powierzchni czolowej korpusu (1), a podklada (7), cylindrycznym ele¬ mentem dociskowym (8), polaczonym gwintowo z korpusem (1), przy czym kolnierz mocujacy (6) jest polaczony z izolatorem ceramicznym (5) za pomoca twardego lutu, zas w ukladzie zacisko¬ wym czesci czolowej korpusu (1) z podkladka (7) jest wykonane uszczelnienie zaciskowe, w którym elementem ' uszczelniajacym jest uksztaltowany dociskiem cylindryczngo eiementu dociskowego (8) material kolnierza mocujacego (6). tliL- W.Z^Grai, Z-d Glówny, zam. 145/81, 120 egz.Cena 45 zl PL