Przedmiotem wynalazku jest pieciowrotowy cyrkulator ferrytowy, przeznaczony szczególnie do pracy w doLnym zakresie czestotliwosci mikrofa¬ lowych;, zmajtdujacy zastosowanie w ufcladacn mikrofalowych takich jak: modulatory, wzmacnia¬ cze, przelaczniki itp.W zakresie wyzszych czestotliwosci mikrofalo¬ wych, powyzej 1 GHz sa znane wielowrotowe cyrkulatory ferrytowe realizowane jako uklady rozgalezieniowe o stalych rozlozonych lub z rodza¬ jem brzegowym wykorzystujace efekt przemiesz¬ czenia pola.W zakresie czestotliwosci mikrofalowych poni¬ zej 1 GHz znany jest, z pracy doktorskiej Marka Kitlinskiego — „Cyrkulator ferrytowy z elementa¬ mi o stalych skupionych", opublikowanej przez Politechnike Gdanska w roku 1974 w Gdansku, trójwrotowy cyrkulator ferrytowy, zbudowany z elementów o stalych skupionych. Nalezy on do rodziny cyrkulatorów rozgalezionych, w których jest wykorzystywany efekt rezonansu elektromag¬ netycznego. W cyrkulatorze tym, we wszystkich wrotach rozgalezienia sa umieszczone rezonanso¬ we obwody dopasowujace typu LC, szeregowe lub równolegle. Pomiedzy poszczególnymi rezonatora¬ mi zachodzi pojemnosciowe i indukcyjne sprzeze¬ nie odwracalne oraz sprzezenie nieodwracalne, które jest wywolane umieszczeniem w osi rozga¬ lezienia namagnesowanej ksztaltki ferrytowej. Po- 10 1S 2* 25 30 przez dobranie tych sprzezen uzyskuje sie efeikt cyrkulacji.W zakresie niskich czestotliwosci mikrofalo¬ wych nie byly dotychczas znane pieciowrotowe cyrkulatory ferrytowe. Zbudowanie cyrkulatora pieciowrotowego z elementów o stalych rozlozo¬ nych nie bylo praktykowane ze wzgledu na duze wymiary tych elementów dla niskich czestotliwos¬ ci mikrofalowych. Konstrukcja cyrkulatora piecio¬ wrotowego z elementów o stalych skupionych nie byla znana, ze wzgledu na brak rozwiazania roz¬ galezienia koniecznego do jego budowy.Istota wynalazku jest pieciowrotowy cyrkulator ferrytowy zbudowany z elementów o stalych skupionych, który sklada sie z pieciu reaktancyj- nych obwodów dopasowujacych* i niewzajemne- go rozgalezienia paskowego o pieciu wejsciach.Kazdy z obwodów dopasowujacych jest dolaczo¬ ny do jednego z wejsc rozgalezienia paskowego, które zawiera piec linii paskowych tworzacych gwiazde piecioramienna. Kazda z linii paskowych krzyzuje sie z dwoma innymi w taki sposób, ze przechodzi nad jedna i pod druga z nich. W miej¬ scach krzyzowania sie tych linii paskowych, sa one wzgledem siebie odizolowane warstwa dielek¬ tryka.Rozwiazanie wedlug wynalazku umozliwia bu¬ dowe pieciowrotowego cyrkulatora ferrytowego dla niskich czestotliwosci mikrofalowych. Tak zbudowany cyrkulator pieciowrotowy charaktery- 110 SOS3 110 805 4 zuje sie malymi wymiarami oraz niewielka ilos¬ cia uzytych elementów reaktancyjnych.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie uklad polaczen pieciowrotowego cyrkulatora ferrytowego, fig. 2 — zobrazowanie struktury niewzajemnego roz¬ galezienia paskowego, fig. 3 — strukture linii pa¬ skowych.Pieciowrotowy cyrkulator ferrytowy przedsta¬ wiony na fig. 1 sklada sie z niewzajemnego roz¬ galezienia paskowego 1 oraz z przylaczonych do fpie^tir wyjsc' tego rozgalezienia — pieciu reaktan- c?jh*ycl{ -obwodów dopasowujacych 2. i Przedstawiona na figurze 2 struktura niewza- ¦ jemnegql rozgaleziania paskowego 1 sklada sie z .pieciu symetrycznych linii paskowych 3, które tworza**"gwiazde- piecioramienna w taki sposób, ze kazda z tych linii krzyzuje sie z dwoma inny¬ mi, przy czym przechodzi nad jedna i pod druga z nich. W przypadku stosowania symetrycznych linii paskowych, których struktura jest zobrazo¬ wana na fig. 3, jako wariant a, pomiedzy dwoma krazkami ferrytowymi 4, namagnesowanymi w kierunku prostopadlym do plaszczyzny tych kra¬ zków, sa umieszczone linie paskowe 3.Symetryczna linia paskowa jest zaopatrzona w przewód zewnetrzny 5. W miejscach krzyzowania sie linii paskowych 3 sa one odizolowane od sie¬ bie warstwa dielektryka 6. Powoduje to powsta¬ wanie pojemnosci miedzypaskowych, których wiel¬ kosc wraz z indukcyjnosciami linii paskowych wplywa na spelnienie .warunku cyrkulacji.Rozgalezienie niewzajemne 1 moze byc równiez zbudowane z niesymetrycznych linii paskowych, których struktura jest zobrazowana na fig.3 w wariancie b. Wówczas na jednym krazku ferryto¬ wym 7, jest naniesiona technologia mikrofalowych ukladów scailonych, struktura linii paskowych 3 i poddana dzialaniu stalego pola magnetycznego, prostopadlego do palszczyzny tego krazka. Niesy¬ metryczna linia paskowa jest zaopatrzona w prze¬ wód zewnetrzny 8.Reaktancyjne obowdy dopasowujace 2 zapew¬ niaja taka transformacje impedancji wejsciowej niewazjemnego rozgalezienia paskowego 1, ze im- pedancja na wejsciach wszystkich wrót jest do¬ pasowana do impedancji charakterystycznej pro¬ wadnic falowych wspólpracujacych z cyrkulato- rem. Obwody dopasowujace 2 sa zbudowane ze skupionych elementów indukcyjnych i pojemno¬ sciowych. Struktura obwodów dopasowujacych oraz dobór wielkosci elementów indukcyjnych i pojemnosciowych sa uzaleznione od wartosci im¬ pedancji wejsciowej rozgalezienia i impedancji charakterystycznej toru mikrofalowego. Optyma¬ lizacja wielkosci tych elementów jest dokonywa¬ na w aspekcie takich parametrów cyruklatora, jak: pasmo pracy, tlumienie zaporowe, tlumienie wtraceniowe itp.Zastrzezenie patentowe Pieciowrotowy cyrkulator ferrytowy, znamien¬ ny tym, ze jest zbudowany z elementów o stalych skupionych i sklada sie z pieciu reaktancyjnych obwodów dopasowujacych (2), z których kazdy jest dolaczony do jednego z wejsc niewzajemnego rozgalezienia paskowego (1), przy czym rozgalezie¬ nie to zawiera piec linii paskowych (3) tworza¬ cych gwiazde piecioramienna, a kazda z tych li- ni paiskowych krzyzuje sie z dwoma innymi w taki sposób, ze przechodzi nad jedna i pod dru¬ ga z nich,, a ponadto w poszczególnych miejscach krzyzowania sie linii paskowych (3) sa one wzgle¬ dem siebie odizolowane warstwa dielektryka (6). 10 15 20 25 30110 805 k 2 \-/////////////////A A ¦ - ;ss ////.- ///s//A ^- 4 a) ¦S/S/.,'.'/ W////// /// /'. //// b) ¦¦fig S PL