Niniejszy wynalazek dotyczy urzadze¬ nia, zapobiegajacego zapalaniu filmów, wyswietlanych w aparatach kinematogra¬ ficznych. Istota wynalazku polega na tern, ze w chwili rozerwania filmu stosuje sie przegrode przed promieniami swiatla za¬ bezpieczajaca niepracujacy film od zapa¬ lenia pod dzialaniem wysokiej tempera¬ tury, przyczem, laczac to urzadzenie z e- lektryczna instalacja, mozna samoczynnie wstrzymywac motor.Fig. 1 przedstawia widok wyswietlaja¬ cego aparatu kinematograficznego, w któ¬ rym zastosowano urzadzenia wedlug wy¬ nalazku, z filmem normalnie pracujacym; fig. 2 — tenze widok, lecz z filmem roze¬ rwanym i czesciami, przesunietemi w polo¬ zenie, odpowiadajace wstrzymaniu motoru i wylaczeniu swiatla; fig. 3 — koniec rury lampy projekcyjnej i urzadzenie do prze¬ stawiania zaslony zaciemniajacej; fig. 4— przekrój fig. 3 wedlug linji 4 — 4, przy¬ czem rura objektywu jest zdjeta i zaslona postawiona w polozenie zamykajace prze¬ chodzenie swiatla; fig. 5 — przekrój we¬ dlug linji 5—5 fig. 4 z zaslona, umieszczo¬ na w polozeniu poziomem; fig. 6 — prze¬ krój wedlug linji 6 — 6 fig. 4 z zaslona, znajdujaca sie tez w polozeniu poziomem; fig. 7 — widok dzwigni, znajdujacej sie pod dzialaniem filmu; fig. 8 — dzwignie wedlug fig. 7 w widoku z prawej strony;fig- 9 — uklad drugiej, znajdujacej sie pod dzialaniem filmu, dzwigni; fig. 10 — in&y uklad dzwjgr^, Uwidocznionej na fig. 9; fig/fi — przekrój fig. 1 wedlug linji 1)1 — 11; fig. 12 — przekrój fig. 11 wedlug linji 12 — 12; fig. 13 — jedna z odmian wynalazku; fig. 14 — przekrój fig. 13 we¬ dlug linji 14—14, przyczem niektóre czesci sa zdjete; fig. 15 — przekrój fig. 14 we¬ dlug linji 15—15; fig. 16 — wykres, przed¬ stawiajacy schematycznie wzajemne polo¬ zenie odrebnych czesci; fig. 17 — wykres polaczenia czesci przy odmianie wedlug fig. 13.Projekcyjny aparat zawiera magazyn 1 i film 2, który przesuwa sie przy pomocy kola zebatego 3. Film tworzy wygiecie 4, okraza umieszczony na swojej drodze kra¬ zek 5, przechodzi obok otworu do swiatla 6 z lampy 7, nastepnie jest przesuwany za- pomoca kól zebatych 8 i 9 do magazynu 10.Wygiecie filmu 4 oddzialywuje na dzwignie 12, a czesc filmu U na druga dzwignie 15.Dzwignia, na która oddzialywuje wygie¬ cie 4, przedstawia zgieta plaszczyzne 12, osadzona na osi 14 i umieszczona w fute¬ rale 13. Jezeli film rozerwie sie, jak to przedstawia fig. 2, to wierzchnia czesc jego zatrzyma sie, wygiecie 4 powiekszy sie, dzieki temu, ze krazek 3 podaje film w dalszym ciagu. Przy dostatecznem po¬ wiekszeniu wygiecia film cisnie na plaska czesc dzwigni 12 i przesuwa ja. To prze¬ suniecie przenosi sie na kontakt, który za¬ myka prad, wylaczajac swiatlo i zatrzy¬ mujac motor.Dzwignia 15, podlegajaca oddzialywa¬ niu czesci 11 filmu, osadzona jest na osi umieszczonej w lozysku 16 i zaopatrzona w ciezki krazek 17, naciskajacy na film.Jezeli film przerwie sie i czesc U rozluzni, to dzwignia 15 z krazkiem 17 odchyla sie w polozenie, wskazane na fig. 2.Ten ruch, podobny do ruchu dzwigni 12, zamyka kontakt do wylaczenia swiatla 6 i zatrzymywania motoru.Dzwignie 12 i 15 moga byc zlaczone z ogólnym wylacznikiem, ustawionym w pew¬ nej odleglosci od filmu, jak to przedsta¬ wia fig. 1, albo kazda z nich moze byc zla¬ czona z odrebnym wylacznikiem, ustawio¬ nym wpoblizu filmu, jak to przedstawia fig. 13.W obydwu przypadkach dzialanie wy¬ laczników jest jednakowe.Na fig. 4 dzwignie 12 i 15 sa zlaczone z ogólnym wylacznikiem w jednakowy sposób. jOs,kazdej dzwigni posiada kolano 18 (fig. 7—40) polaczone z czopem zwrot¬ nym 19, zlaczonym zkolei z koncem drutu 20, dzieki czemu mozna regulowac • zla¬ czenie.Drut przechodzi przez gietka rurke 21, przymocowana do sciskowej klamry 22 o- bok podstawy lozyska dla osi dzwigni.Drugi koniec rurki jest przymocowany do wystepu 24 futeralu 25, w którym umie¬ szczony jest wylacznik 26. Drut 20 prze¬ chodzi z rurki do futeralu i laczy sie z klamra wylacznikowa 26 (fig. 11 i 12).Wylacznik ma staly kontakt 27, umie¬ szczony na tylnej sciance 2|8, wykonanej z izolacyjnego materjalu, i ruchomy kon¬ takt 29 na dzwigni 30, wykonanej z ma¬ terjalu przewodzacego prad. Ta dzwignia ma os 31, umieszczona w lozyskach 32, przymocowanych dc izolacyjnej scianki 28.Nieruchomy kontakt 27 zaopatrzony jest w sciskajaca klamre 33, a oprócz tego jedno z podtrzymujacych os lozysk ma klamre 34 dla utworzenia lancucha pradu elektrycznego. Dzwignia 30 odchyla sie dla polaczenia kontaktu 29 z kontaktem 27, pod dzialaniem jednego z drutów 20, zlaczonych izolacyjna belka poprzeczna zapomoca srub 37 i przy pomocy szpilek 36. Szpilki przymocowane sa do konców drutów i przechodza przez izolacyjna bel¬ ke poprzeczna, natomiast sruby 37 opiera¬ ja sie o dolna powierzchnie tej belki po¬ przecznej.Gdy dzwignie 12 i 15 w przypadku ro- — 2 —zerwania filmu odchyla sie, to ich ruch przenosi sie przy pomocy drutu 20 na dzwignie 30 i powoduje wlaczenie wylacz¬ nika 26, Wskutek tego wylacznik moze byc umieszczony w pewnej odleglosci od filmu.Na fig. 13 ten rodzaj polaczenia nie jest przedstawiony i wylacznik 38 (fig. 14 i 15) bezposrednio jest zlaczony z dzwig¬ niami 12 i 15, przycisnietemi do filmu. W kazdym wylaczniku 38 jest staly kontakt 39, umieszczony w futerale 40 i ruchomy kontakt 41 na kólku 42 przymocowany do osi dzwigni. Przy powrocie kazdej z tych dzwigni do poprzedniego polozenia kólko . 42 laczy kontakt 41 z kontaktem 39 i w ten sposób zamyka obwód pradu. Wymienione wylaczniki sa polaczone równolegle z o- gólnemi przewodami 43 i 44 i wlaczone w obwód pradu jak równiez i klamry 33 i 34 wylacznika 26. Fig. 16 i 17 schematycznie przedstawiaja polaczenie klamer 33 i 34 wylacznika 26 i przewodów 43 i 44 wy¬ laczników 38.Na fig. 16 w obwód 45 jest wlaczony wylacznik 46 i motor 47. Obwód solenoidu 4/8 polaczony jest równolegle z motorem 47 i zawiera solenoid 49 i wylacznik 26.Jezeli wylacznik 26 jest wlaczony, to so¬ lenoid wzbudza sie i wylacza wylacznik 46, zatrzymujac motor, przyczem zaslona odchyla sie w polozenie zaslaniajace swia¬ tlo. Przyrzad, wprawiajacy w ruch zastoi¬ ne, zawiera futeral 50 z umieszczonym w nim walcem 51, zaopatrzonym w zaslone 52, przymocowana zewnatrz futeralu. Za¬ slona ma nieprzepuszczajaca swiatla pla¬ ska czesc 53 — na jednym koncu, a na drugim — raczke 54, przy pomocy której plaska czesc moze byc obrócona w poloze¬ nie, zaslaniajace swiatlo lub wyprowa¬ dzona z tego polozenia. Jezeli zaslona po¬ stawiona jest poziomo, to nie zaslaniajac swiatla utrzymuje sie w tern polozeniu za- pomoca przyrzadu spiralnego, skladajace¬ go sie z bebna 55, nasadzonego na walec 51 i zaopatrzonego w wystep 56, sczepia- jacy sie z jednym koncem 57 haczyka 58.Drugi koniec 59 tego haczyka jest zlaczo¬ ny z rdzeniem solenoidu 49. Kiedy solenoid jest wzbudzony, wciaga rdzen 60 i wyciaga haczyk 58 z wystepu 56, uwalniajac w ten sposób zaslone, która pod dzialaniem wlasnego ciezaru wraca wtedy nadól w polozenie zaslaniajace swiatlo, przyczem ten ruch zaslony nadól zatrzymuje wy¬ step 61, utworzony na kólku 55, który za¬ hacza wtedy o koniec 57 haczyka. Przy odchyleniu zapomoca raczki 54 w poziome polozenie wystep 62, utworzony na bebnie 55, przesuwa haczyk z polozenia, zakre¬ slonego kropkami na fig. 5, poczem haczyk znów zaczepi o wystep 56. W tym celu aby mozna bylo recznie opuscic zaslone nadól, w futerale jest przewidziany spre¬ zynowy czop 63, którego wewnetrzny ko¬ niec zaczepia o haczyk 58, a zewnetrzny koniec jest zaopatrzony w guzik naciskowy 64. Jezeli nacisnie sie guzik 64, to czop 63 odczepi haczyk od wystepu 56 i zaslona powróci nadól.Motorowy wylacznik 46 wylacza sie, gdy zaslona odchyli sie nadól w polozenie zaslaniajace swiatlo, a wlacza sie, gdy za¬ slona wraca do góry. Wspomniane czyn¬ nosci wykonywuje wystep 65, znajdujacy sie na walcu 51, przyczem wystep ten sty¬ ka sie z dzwignia 66 i odchyla ja ku spre¬ zynie 67.Jeden z kontaktów 68 motorowego wy¬ lacznika 46 jest umieszczony na dzwigni 66 i izolowany od niej izolacyjnemi czopa¬ mi 69, podczas gdy drugi kontakt 70 jest przymocowany do ucha 71 futeralu 50, be¬ dac tez izolowany od ostatniego. Od tych kontaktów prowadza do motoru przewo¬ dy 72 i 73. Na fig. 17 motorowy obwód pra¬ du jest taki sam, jak i motorowy obwód fig. 17, a obwód solenoidu jest podobny do solenoidowego obwodu 48 z wyjatkiem tego, ze przewód 43 jest zlaczony z wy¬ lacznikami 38 i prowadzi do solenoidu 49.Oprócz tego obwód uwidoczniony na fig. — 3 -17 rózni sie zastosowaniem transformatora 74, wlaczonego równolegle z motorem i polaczonego z przewodem 44 i solenoidem 49. Ten transformator jest wlaczony w obwód solenoidu w celu obnizenia napie¬ cia, azeby tern samem uniemozliwic two¬ rzenie sie iskier wpoblizu filmu i wylacz¬ nika 38. Zreszta dzialanie i polaczenie obwodu uwidocznionego na fig. 17 sa po¬ dobne do wskazanych na fig, 16. Podczas dzialania przyrzadu film, w celu wyswie¬ tlenia obrazu na ekranie, przesuwa sie przez promien swiatla 6 lampy 7 z maga¬ zynu 1 do magazynu 10 przy pomocy zao¬ patrzonych w zeby kól 3, 8 i 9. Zaopatrzo¬ ne w zeby kola uruchomia motor 47.Jezeli wstega rozerwie sie, naprzyklad w miejscu 75, nizej swietlnego promienia, to wierzchnia jej czesc 76 pozostanie w prze¬ strzeni, wystawionej na dzialanie swietl¬ nych promieni, przyczem z wierzchniego magazynu film bedzie jeszcze podawany zapomoca krazka 3. To przedluzajace sie podawanie powiekszy wygiecie 4 tak, ze film nacisnie na ramie 12 i odchyli je wstecz. Ramie 12 pociagnie drut 21 i od¬ chyli dzwignie 30, wprowadzajac tern sa¬ mem kontakt 29 w stycznosc z kontaktem 27 i zamykajac wylacznik 26 solenoidu.Solenoid 49 wzbudza sie, wciaga rdzen 60 odlaczajac haczyk 58 wystepu 56, zaslona wtedy przechyli sie do dolu pod dziala¬ niem wlasnego ciezaru i zasloni promien swiatla, jak to jest wskazane na fig. 2, chroniac w ten sposób film od zapalenia.Gdy zaslona odchyli sie w polozenie za¬ sloniecia swiatla, to wystep 65 naciska na dzwignie 66 i odchyla ja w polozenie po¬ kazane lin ja kropkowana na fig. 6, wla¬ czajac w ten sposób kontakt 46 (fig. 16 i 17).Dzieki temu wylaczenie pradu i za¬ trzymywanie motoru 47 uskutecznia sie bardzo predko, zapobiegajac zniszczeniu filmu. Jezeli wiec film rozerwie sie powy¬ zej zebatego kola 8, to wygiecie 4 powiek¬ szy sie i nacisnie na dzwignie 12. Ta dzwignia ochyla sie, wlaczajac wylacznik solenoidu 26, i uwalniajac zaslone, która zasloni promien swiatla i przeszkodzi za¬ paleniu filmu. Jednoczesnie uskutecznia sie wstrzymanie motoru. Jezeli film przerwie sie ponizej podawczego kola 8, to choc wygiecie 4 nawet nie powiekszy sie, oderwany koniec, przesuwajac sie do dolnego magazynu, rozluzni sie za zeba- tem kolem 9, na odcinku 11, wskutek cze¬ go przeciazona dzwignia 15 odchyli sie na- dól w polozenie przedstawione na fig. 2.Ta dzwignia pociagnie drut 20, dzieki czemu odchyli sie ramie 30 i wlaczy wy¬ lacznik 26. Natychmiast po tern wlaczeniu oswobodzi sie zaslona 52 i stanie w polo¬ zeniu zaslaniajacem promien swiatla, a motorowy wylacznik 46 wylaczy sie i za¬ trzyma motor.Jezeli sie uzywa wylacznika 38 za¬ miast 26 (fig. 13), to odchylenie zaslony dla zasloniecia promieni swiatla oraz za¬ trzymanie motoru uskuteczni sie w sposób podobny do opisanego wyzej. Róznica miedzy dzialaniem urzadzenia przedsta¬ wionego na fig. 13 a tego, które jest wska¬ zane na fig. 1, polega na tern, ze przy od¬ chyleniu jednego z ramion 12 albo 15 za¬ myka sie odpowiadajacy temu ramieniu wylacznik 38. Wskutek zamkniecia kazde¬ go z wyzej wymienionych wylaczników zamyka sie obwócf solenoidu (patrz fig. 17) i sam solenoid 49 wzbudza sie. Wylaczni¬ ki 38 zamykaja sie skutkiem obrotu ramie¬ nia cylindra powodujacego obrót kólka 42, dzieki któremu kontakt 41 laczy sie z kon¬ taktem 39 na futerale 40. W przypadku rozerwania filmu wspólne dzialanie ramion 12 i 15 daje te same wyniki, które szcze¬ gólowo opisano odnosnie do fig. 1.Po naprawieniu filmu i wprowadzeniu ramion 12 i 15 w poprzednie polozenie (fig. 1 i 13) trzeba zaslone 52 wyprowadzic przy pomocy wystepu 54 z polozenia za¬ slaniajacego swiatlo.Kiedy zaslona bedzie odchylona do góry, wystep 65 odejdzie od ramienia 66, a sprezyna 67 odsunie je wewnatrz i zla¬ czy kontakt 68 z kontaktem 70, zamyka¬ jac tern samem motorowy wylacznik i u- ruchomiajac motor. Film bedzie wtedy po¬ ruszal sie od górnego magazynu do dolne¬ go, przechodzac przez promienie swiatla 6.Jezeli zaslona bedzie wyprowadzona z po¬ lozenia zaslaniajacego swiatlo, wystep 62 wyprowadzi haczyk 58 z polozenia na¬ znaczonego kropkami, poczem oprze sie on o wystep 56 (fig. 5) i bedzie podtrzymy¬ wac zaslone w poziomem polozeniu. Dzie¬ ki zlaczeniu konca 59 haczyka z rdzeniem 60 solenoidu, rdzen ten zostanie wciagnie¬ ty zpowrotem i solenoid znów stanie w swojem pierwotnem polozeniu.Jezeliby aparat okazal sie niespraw¬ nym, to zaslona moze byc uwolniona przez nacisniecie guzika 64, dzieki czemu czop 63 wtlacza sie do futeralu i wyprowadza haczyk 58 z zaczepienia o wystep 56 tak, ze zaslona moze odchylic sie w polozenie zaslaniajace promien swiatla.Niniejsze urzadzenie wyklucza niebez¬ pieczenstwo zapalenia filmu przy rozerwa¬ niu. Zaslona samoczynnie wstrzymuje mo¬ tor, jezeli zostaje wprowadzona w poloze¬ nie zaslaniajace swiatlo i samoczynnie u- ruchomia motor, jezeli zostanie wprowa¬ dzona zpowrotem z polozenia zaslania¬ jacego swiatlo po naprawieniu filmu.Uwolnienie zaslony uskutecznia sie przez zamkniecie wylacznika, który dla wymienionego celu moze byc zlaczony z dzwigniami, znaj dujacemi sie pod dziala¬ niem bedacego w ruchu filmu w rózny spo¬ sób, w zaleznosci od róznych wymagan i stosownie do róznych typów projektorów kinematograficznych. PL