Przedmiotem wynalazku jest kraznik przenosni¬ ka tasmowego. Kraznik wedlug wynalazku prze¬ znaczony jest glównie do podtrzymywania tasmy w przenosniku tasmowym, pracujacym w srodo¬ wisku o duzym zapyleniu i jednoczesnie odporny na bezposrednie dzialanie wody.Znany dotychczas kraznik przenosnika tasmo¬ wego sklada sie z plaszcza w postaci rury, za¬ opatrzonego na obu koncach w piasty oraz w nie¬ ruchoma os wyposazona w koncówki. Piasta jest zwykle tloczona i ma pionowa tarcze o gladkiej powierzchni. Uszczelnienie lozysk tocznych usy¬ tuowanych w piascie kraznika sklada sie z u- szczelnienia labiryntowego poprzecznego albo po¬ dluznego, lub tez z uszczelnienia przylgowego u- mieszczonych oddzielnie kolejno wzdluz osi kraz¬ nika.Niedogodnoscia znanego kraznika przenosnika tasmowego jest glównie fakt, ze uszczelnienie lo¬ zyska tocznego sklada sie z wielu oddzielnych e- lementów uszczelniajacych, co powoduje znaczny wzrost oporów obracania kraznijca, wydluzenie od¬ leglosci od punktu podparcia do srodka lozyska; i czesto to uniemozliwia dokladne ustalenie luzu osiowego, istotnego zarówno w procesie montazu jak i eksploatacji kraznika.Opór kraznika w praktyce wiaze sie z zagad¬ nieniem zuzycia energii elektrycznej oraz rzutuje na trwalosc i dzialanie kraznika, a tym samym lt 20 calego przenosnika- tasmowego.- Tloczona piasta stosowana byc moze jedynie w kraznikach o ma¬ lych srednicach, majacych zastosowanie w prze¬ nosnikach tasmowych o nieduzych wydajnosciach.Celem wynalazku jest usuniecie lub co naj¬ mniej zmniejszenie niedogodnosci powstajacych przy eksploatacji krazników przenosników tasmo¬ wych. Aby osiagnac ten cel wytyczono zadanie opracowania konstrukcji kraznika, umozliwiajacej dluzszy czasokres eksploatacji kraznika zwlaszcza w srodowisku o duzym zapyleniu.Zadanie wytyczone w celu usuniecia lub co naj¬ mniej zmniejszenia podanych niedogodnosci zo¬ stalo rozwiazane zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze miedzy uszczelnieniem wewnetrznym w postaci pierscienia scisle przylegajacego do kon¬ cówki osi kraznika usytuowane jest na koncówce osi kraznika lozysko toczne przylegajace od stro¬ ny wewnetrznej do dna piasty, zas od strony ze¬ wnetrznej do co najmniej wewnetrznego pierscie¬ nia labiryntowego uszczelnienia poprzecznego, przy czym labiryntowe uszczelnienie skladajace sie z pierscienia zewnetrznego wcisnietego do we¬ wnatrz czesci walcowej piasty oraz pierscienia we¬ wnetrznego osadzonego nieruchomo na koncówce osi kraznika ma miedzy pierscieniem zewnetrz¬ nym i pierscieniem wewnetrznym od strony lo¬ zyska tocznego zainstalowane uszczelnienie przy- lgowe, Piasta ma pionowa tarcze, która na po- 110 425110 425 4 10 wierzchni czolowej wyposazona jest w najkorzyst¬ niej promieniowo usytuowane wglebienia (rowki) 'i§UllillLa,iL; du11 uujU|iecia miedzy tarcza a czescia frAcdwa 4ia!ftyi !jofeczas gdy czesc zamykajaca rano) jest odchylona w kierunku srodka krazni- j W^tycLona.«zaday^fc rozwiazuje takze inny przy- ¦ fttard~Rraznika' przenosnika tasmowego w którym miedzy pierscien zewnetrzny i pierscien wewnetrz¬ ny uszczelnienia labiryntowego poprzecznego od strony lozyska tocznego zainstalowane jest u- szczelnienie labiryntowe podluzne skladajace sie z pierscieni przylegajacych odpowiednio do po¬ wierzchni walcowych pierscieni uszczelnienia la¬ biryntowego poprzecznego oraz na przemian wy¬ posazonych w usytuowane pod katem do osi kraz- nika kolnierze w przestrzeni miedzy pierscieniami, przy czym kolnierz pierscienia zewnetrznego two¬ rzy kat ostry zas kolnierz pierscienia wewnetrz¬ nego tworzy kat rozwarty.Kraznik przenosnika tasmowego wedlug wyna¬ lazku nieoczekiwanie posiada co .najmniej dwu¬ krotnie przedluzony czas dzialania bez remontu w stosunku do kraznika z uszczelnieniem labiryn¬ towym o znanej konstrukcji. Dzieki odpowiednie¬ mu polaczeniu obydwu rodzajów uszczelnien uzy¬ skano duza skutecznosc uszczelnienia przy ograni¬ czeniu do minimum ilosci elementów skladowych.Pozwala to na znaczne uproszczenie wykonania i zabezpiecza duza dokladnosc zachowania luzu o- siowego.Elementy uszczelnienia labiryntowego uksztalto¬ wano w taki sposób, aby mogly spelniac role prze¬ strzeni dzialania uszczelnienia przylgowego. Aby ograniczyc do minimum opór tarcia uszczelnienia, powierzchnie wspólpracujaca z pierscieniem u- szczelniajacym pokryto tworzywem o niskim wspólczynniku tarcia. Pierscien uszczelniajacy po¬ siada warge przeciw pylowa, która w zestawieniu z labiryntem osiowym daje wyjatkowo skuteczne dzialanie. Zanieczyszczenia zbierajace sie przed warga, wypelniajac wolna przestrzen, tworza klin, który zapewnia dlugotrwale przyleganie wargi przeciw pylowej do biezni. Zastosowanie pierscie¬ nia uszczelniajacego pozwala na utrzymanie labi¬ ryntu w stanie suchym. Jest to bardzo istotne, stwierdzono bowiem, ze czesci stale zanieczyszczen w polaczeniu ze smarem tworza substancje o wla¬ snosciach cementujacych co doprowadza po pew¬ nym czasie do unieruchomienia labiryntu.Zastosowanie piasty tloczonej z odpowiednio u- ksztaltowanym dnem oraz usztywnionym czolem pozwolilo na uproszczenie uszczelnienia lozyska od strony wewnetrznej oraz zwiekszenie wytrzymalo¬ sc kraznika. Usytuowane rowki w piascie pozwo¬ lily na zwiekszenie sztywnosci piasty, zarówno w7 kierunku osiowym jak i promieniowym. Pierscien uszczelniajacy wewnetrzny wykonany jest z two¬ rzywa wchlaniajacego olej. Sposób polaczenia oraz W duza sztywnosc czola piasty zabezpieczaja przed utrata wspólosiowosci gniazd lozyskowych nawet w czasie dzialania stosunkowo duzych sil promie¬ niowych.Poza tym kraznik wedlug wynalazku moze byc & 20 25 30 35 45 *Q 55 stosowany jako kraznik dolny i nadawowy. Sam kraznik ma nie duzy ciezar oraz stosunkowo pro¬ sta i zwarta budowe. Montaz jak i demontaz kraz¬ nika jest latwy i nie wymaga zadnych specjal¬ nych urzadzen.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia wycinek jednego konca kraz¬ nika nosnego w osiowym przekroju podluznym, fig. 2 — pierscien zewnetrzny labiryntowego u- szczelnienia w osiowym przekroju podluznym, fig. 3 — pierscien wewnetrzny labiryntowego uszczel¬ nienia w osiowym przekroju podluznym, fig. 4 — piaste kraznika w widoku czolowym (z przodu), fig. 5 — piaste kraznika w przekroju podluznym wzdluz linii A-A uwidocznionej na fig. 4, fig. 6 — wycinek jednego konca innego przykladu wykona¬ nia kraznika w osiowym przekroju podluznym.Uwidoczniony na rysunku (fig. 1—5) kraznik nosny sklada sie z plaszcza 1 w postaci stalowej rury, zaopatrzonego od wewnatrz na obu koncach w piasty oraz w nieruchoma os skladajaca sie z rury 2 i pelnych koncówek 3 na których umiesz¬ czone sa odsadzenia 4, 5 i 6.Piasta sklada sie z pionowej tarczy 7, nieroz¬ lacznie polaczonej na obwodzie z wewnetrzna po¬ wierzchnia plaszcza 1 or^az czesci walcowej 8 u- sytuowanej od strony wewnetrznej kranzika; po-, laczonej z tarcza 7 przegieciem 9 i czesci zamy¬ kajacej (dna) 10 odchylonej w kierunku rury 2 do wewnatrz kraznika. Tarcza 7 jest zaopatrzona w promieniowo rozmieszczone podluzne wglebie¬ nia 11 dochodzace do przegiecia 9 miedzy tarcza 7 a czesca walcowa 8 piasty.Piasta w najdalej odchylonej czesci zamyka¬ jacej 10 jest usytuowana swoim otworem czesci zamykajacej 10 w miejscu odsadzenia 4. Przed czescia zamykajaca 10 usytuowane jest uszczelnie¬ nie wewnetrzne 12 w postaci pierscienia scisle przylegajacego do koncówki 3 osi i dna piasty w czesci zamykajacej 10. Za uszczelnieniem we¬ wnetrznym 12 umieszczone jest lozysko toczne 13 usytuowane na koncówce 3 osi na wysokosci od¬ sadzenia 5 przylegajace od strony wewnetrznej do dna 10 piasty, zas od strony zewnetrznej do wewnetrznego pierscienia 14 labiryntowego u- szczelnienia poprzecznego, przy czym labiryntowe uszczelnienie sklada sie z pierscienia zewnetrzne¬ go 15 wcisnietego do wewnatrz czesci walcowej 8 piasty oraz pierscienia wewnetrznego 14 osadzo¬ nego nieruchomo na koncówce 3 osi.Pierscien zewnetrzny 15 i pierscien wewnetrz¬ ny 14 zaopatrzone sa w na przemian zazebiaja¬ ce sie wystepy (grzebienie) 16 i 17 usytuowane równolegle do osi kraznika i w polowie dlugosci labiryntowego uszczelnienia od strony zewnetrz¬ nej dlugosci odsadzenia 6 koncówki 3 osi kraz¬ nika, podczas gdy miedzy pierscieniem zewnetrz¬ nym 15 i pierscieniem wewnetrznym 14 od strony lozyska tocznego 13 umieszczone jest uszczelnie¬ nie przyIgowe 18 skladajace sie z dwóch warg, w którym warga od stromy lozyska tocznego 13 dociskana jest sprezyna 19 do zewnetrznej powie¬ rzchni walcowej pierscienia wewnetrznego 14,5 116 425 i KrazruK na obu koncach zamkniety jest piers¬ cieniem osadczym Segera 20 usytuowanym w wy¬ zlobieniu 21 koncówki 3 osi kraznika, przy czym pierscien Segera 20 dociska zewnetrzna powierz¬ chnie wewnetrznego pierscienia 14 uszczelnienia labiryntowego. Na zewnatrz uszczelnienia labiryn¬ towego usytuowana jest pokrywa 22 wcisnieta do walcowej czesci pierscienia zewnetrznego 15.Uwidoczniony na rysunku (fig. 6) kraznik wy¬ posazony jest miedzy pierscieniem zewnetrznym 15 i pierscieniem wewnetrznym 14 od strony lo¬ zyska tocznego 13 w uszczelnienie labiryntowe podluzne, skladajace sie z pierscienia wewnetrz¬ nego 23 i zewnetrznego 24 przylegajacych odpo¬ wiednio do powierzchni walcowych pierscieni 14 i 15 uszczelnienia labiryntowego Oraz na przemian wyposazonych w usytuowane pod katem do osi kraznika kolnierze 25 i 26 w przestrzeni miedzy pierscieniami 14 i 15. Kraznik no&iy (fig. 1) w trakcie montazu w przestrzeni miedzy lozyskiem tocznym 13, pierscieniem wewnetrznym 14 uszczel¬ nienia labiryntowego i uszczelnieniem przylgowym 18 wypelnia sie smarem.Po zainstalowaniu kraznika w przenosniku tas¬ mowym pokrywa wewnetrzna 22 chroni uszczel¬ nienie labiryntowe przed uszkodzeniami mecha¬ nicznymi oraz równoczesnie spelnia role dodat¬ kowego uszczelnienia. W czasie eksploatacji kraz¬ nika do uszczelnienia labiryntowego dostaje sie pyl, który nie styka sie. ze smarem, bowiem ten jest umieszczony miedzy lozyskiem tocznym 13 i uszczelnieniem przylgowym 18. Uszczelnienie we¬ wnetrzne 12 chroni lozysko toczne 13 przed pro¬ duktami korozji powstajacymi na wewnetrznej powierzchni plaszcza 1 kraznika.Zastrzezenia patentowe 1. Kraznik przenosnika tasmowego zlozony z plaszcza w postaci stalowej rury, zaopatrzonego od wewnatrz na obu koncach w piasty oraz w nieruchoma os wyposazona w koncówki na któ¬ rych osadzone jest lozysko toczne z obu stron uszczelnione, znamienny tym, ze miedzy uszczel¬ nieniem wewnetrznym (12) w postaci pierscienia scisle przylegajacego do koncówki (3) osi krazni¬ ka usytuowane jest na koncówce (3) osi krazni¬ ka lozysko toczne (13) przylegajace od str*ony we¬ wnetrznej do dna (10) piasty, zas od strony zew¬ netrznej do co najmniej wewnetrznego pierscie¬ nia (14) labiryntowego uszczelnienia poprzecznego, przy czym labiryntowe uszczelnienia skladajace sie z pierscienia zewnetrznego (15) wcisnietego do wewnatrz czesci walcowej (8) piasty oraz z piers¬ cienia wewnetrznego <14) osadzonego nieruchomo na koncówce (3) osi kraznika ma miedzy piers¬ cieniem zewnetrznym (15) i pierscieniem wewne¬ trznym (14) od strony lozyska tocznego (13) zain¬ stalowane uszczelnienie przylgowe (18). 2. Kraznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze piasta ma pionowa tarcze (7)r która na powierz¬ chni czolowej wyposazona jest w najkorzystniej promieniowo usytuowane wglebienia (rowki) (11) dochodzace do przegiecia (9) miedzy tarcza (7) a czescia walcowa (8) piasty, podczas gdy czesc zamykajaca (dno) (10) jest odchylona w kierun¬ ku rury (2) osi kraznika. 3. Kraznik przenosnika tasmowego zlozony z plaszcza w postaci stalowej rury, zaopatrzonego od wewnatrz na obu koncach w piaste oraz w nieruchoma os wyposazona w koncówki na któ¬ rych osadzone jest lozysko toczne z obu stron uszczelnione, znamienny tym, ze miedzy uszczel¬ nieniem wewnetrznym (12) w postaci pierscienia scisle przylegajacego do koncówki (3) osi krazni¬ ka usytuowane jest na koncówce (3) osi krazni-* ka lozysko toczne (13) przylegajace od strony we¬ wnetrznej dó. dna (10) piasty, zas od strony zew¬ netrznej do co najmniej. wewnetrznego pierscie¬ nia (14) labiryntowego uszczelnienia poprzeczne¬ go, przy czym labiryntowe uszczelnienie sklada¬ jace sie z pierscienia zewnetrznego (15) wcisnie¬ tego do wewnatrz czesci walcowej (8) piasty oraz z pierscienia wewnetrznego (14) osadzonego nie¬ ruchomo" na koncówce (3) osi kraznika ma mie¬ dzy pierscieniem zewnetrznym (15) i pierscieniem wewnetrznym (14) od strony lozyska tocznego (13) zainstalowane uszczelnienie labiryntowe podluzne skladajace sie z pierscieni (23 i 24), przylegaja¬ cych odpowiednio do powierzchni walcowych pier¬ scienia (14 i 15) uszczelnienia labiryntowego po¬ przecznego oraz na przemian wyposazonych w u- sytuowane pod katem do osi kraznika kolnierze (25 i 26) w przestrzeni miedzy pierscieniami (14 i 15) z tym, ze kolnierz (26) tworzy z pierscie¬ niem zewnetrznym (24) kat ostry zas kolnierz (25) tworzy z pierscieniem wewnetrznym (23) rozwar¬ ty. 10 15 2t 29 30 35110 425 7 9 8 l 3 13 10 A 2 ¦zm &ZZZZZZA tZZZZZZZZZZZZZZA YZZ&ZZZZZZZZ -m 17 15 Fig.2 16 Fig.3110 425 Fig5 9 26 8 1 24 23 2 'ZZZZZZZZZZZZA Fig.6 PL