Przedmiotem wynalazku jest bezpiecznik topikowy niskiego napiecia o stosunkowo duzej zdolnosci wylaczania pradu. Wynalazek dotyczy elektrotechniki, w szczególnosci lamp elektrycznych.Stan techniki. Znane sa bezpieczniki rurkowe z topikami drutowymi, zazwyczaj srebrnymi, miedzianymi lub monetowymi, umieszczonymi wewnatrz podluznej cylindrycznej rurki izolacyjnej, najczesciej szklanej. Rurka jest obustronnie zatopiona, albo w inny sposób zamknieta. Drut topikowy jest zamocowany do wtopionych w oba zamkniete zakonczenia doprowadników metalowych, albo jest przylutowany do okuc, stanowiacych obustronne zakonczenie rurek izolacyjnych. Te okucia sa zwykle mocowane na zakonczeniach rurki przez zacisniecie.Rurka izolacyjna spelnia w znanych rozwiazaniach dwa zadania. Rurka stanowi mechaniczna ochrone cienkiego drucika topikowego. Rurka stanowi takze zamknieta komore cisnieniowa. Zdolnosc wylaczania pradu zalezy znacznie od cisnienia, wystepujacego wewnatrz rurki podczas palenia sie luku, w momencie zadzialania bezpiecznika. Dla podniesienia owej zdolnosci wylaczania stosuje sie odpowiednio, w znanych rozwiazaniach, rurki zamkniete i o malej srednicy wewnetrznej. Materialem izolacyjnym rurki jest zazwyczaj szklo.Tego rodzaju rozwiazanie wykazuje istotne wady i niedogodnosci techniczne. Bezpieczniki rurkowe maja z reguly ograniczona górna granice zdolnosci wylaczania, po przekroczeniu której rurka eksploduje wskutek zbyt duzego cisnienia w stosunku do wytrzymalosci. Okazuje sie dalej, iz wspomniana górna granica zdolnosci wylaczania jest bardzo czesto, praktycznie w przewazajacej liczbie przypadków, nizsza niz faktycznie wymagana w praktyce. W tych przypadkach bezpieczniki w ogóle nie spelniaja swego zadania.Dotychczas, przy wystepujacych ograniczonych pradach zwarciowych w instalacjach domowych, wynosza- cych do okolo 300 A, przy zadzialaniu bezpiecznika topikowego w doprowadniku, rurka bezpiecznika nie ulegala zniszczeniu. ' .Problem powstal z chwila wzrostu mocy odbiorników w mieszkaniach, co w konsekwencji doprowadzilo do zblizenia stacji transformatorowych oraz do wzrostu przekrojów stosowanych przewodów, a tym samym do znacznego wzrostu pradów zwarciowych. Obecnie prady zwarciowe przekraczaja znacznie wartosc 300 A, a2 110 357 osiagaja nawet 1500 A. Przy zwarciach wystepuja eksplozje bezpieczników, w szczególnosci bezpieczników w zarówkach, jeszcze przed zgaszeniem luku. Takwiec luk pali sie nadal, a jego zgaszenie nastepuje dopiero po zadzialaniu bezpiecznika instalacyjnego w obwodzie zasilajacym. W tych wypadkach zdarzaja sie eksplozje baniek zarówek i wynikajace z tego inne zagrozenia. Takwiec bezpiecznik rurkowy konwencjonalnej konstrukcji, w podanych przypadkach, nie spelnia swego zadania, przy obecnie wystepujacych pradach zwarciowych.Istota wynalazku. Celem wynalazku jest opracowanie ukladu i konstrukcji bezpiecznika topikowego rurkowego niskiego napiecia nie wykazujacego wspomnianej wady natury zasadniczej, a mogacego wylaczyc duzy prad, taki jaki faktycznie wystepuje podczas zwarc bezoporowych w zabezpieczonym odbiorniku, w szczególnosci w zarówce. Dalszym celem wynalazku jest maksymalne uproszczenie konstrukcji tak, by technologia wytwarzania bezpiecznika byla mozliwie najprostsza.Wedlug wynalazku zostalo zaprojektowane takie uksztaltowanie rurki izolacyjnej, aby powstale wewnatrz tej rurki cisnienie zapewnialo dobre warunki gaszenia luku — z jednej strony, a nie powodowalo jeszcze zniszczenia mechanicznego rurki - z drugiej strony. W wyniku badan eksperymentalnych okazalo sie, iz istnieje taki przedzial parametrów, przy których wystepuje wystarczajaco wysokie cisnienie, a jeszcze nie wystepuje- nadmieme naprezenie mechaniczne materialu rurki.Istota wynalazku jest odpowiednio bezpiecznik topikowy niskiego napiecia, zaopatrzony w drut metalowy stanowiacy topik,umieszczony w rurce izolacyjnej. Rurka ma oba zakonczenia otwarte. Wewnetrzny poprzeczny przekrój slupa gazu wewnatrz rurki jest od 5 do 100 razy, korzystnie 15 do 30 razy, a najkorzystniej okolo 20 razy wiekszy niz poprzeczny przekrój drutu topikowego. Dlugosc slupa gazu wewnatrz rurki jest wieksza niz 5 mm. Istotnym jest, iz rurka korzystnie zaopatrzona jest w przynajmniej jedno przewezenie.Bezpiecznik topikowy niskiego napiecia wedlug wynalazku, realizujac w pelni postawione cele, wykazuje korzystne skutki techniczne i techniczno uzytkowe. Konstrukcja rurki jest prosta, a technologia wytwarzania — latwa, tania i umozliwiajaca masowa produkcje w pelni zmechanizowana, Rurka zapewnia powstanie wystarcza¬ jaco wysokiego cisnienia podczas palenia sie luku, a jednoczesnie gwarantuje szczególnie korzystne zjawisko wydmuchu luku podczas wylaczania pradu zwarciowego. Wystepuje wówczas wydmuch par i czastek stopionego metalu topika przez jeden lub oba otwarte zakonczenia rurki. Dzieki temu wydmuchowi wystepuje niewspól¬ miernie szybsza dejonizacja kanalu lukowego wewnatrz rurki i tym samym skuteczne ograniczenie pradu zwarciowego.Objasnienie figur rysunku. Przedmiot wynalazku jest przedstawiony schematycznie w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia bezpiecznik topikowy niskonapieciowy w przekroju wzdluznym, poprzez jego os, bez uwidaczniania nieistotnych szczególów, a fig. 2 — inne rozwiazanie bezpieczni¬ ka topikowego niskonapieciowego w przekroju wzdluznym, poprzez jego os, takze bez uwidaczniania nieistot¬ nych szczególów.Przyklady wykonania wynalazku: Bezpiecznik sklada sie ze szklanej rurki 1, wewnatrz której przeprowa¬ dzony jest topikowy drut 2. Oba zakonczenia 3 i 4 rurki 1 sa otwarte. W srodkowej czesci rurka 1 ma przewezenie 5. Przekrój poprzeczny wewnetrzny rurki 1 jest 25 razy wiekszy od przekroju topikowego drutu 2 (fig.l).Inne rozwiazanie bezpiecznika (fig. 2) jest podobne. Bezpiecznik sklada sie ze szklanej rurki 6, wewnatrz której umieszczony jest drut topikowy 7. Oba zakonczenia 8 i 9 rurki 6 sa otwarte. Wewnetrzny przekrój rurki 6 jest 20 razy wiekszy od przekroju drutu topikowego 7. Drut topikowy 7 jest obustronnie zamocowany — wewnatrz rurki 6 - do wprowadzonych tam zakonczen doprowadnika 10 i 11. Rurka 6 ma w srodkowej czesci przewezenie 12.Sposób dzialania bezpiecznika jest oczywisty, nie wymaga wiec blizszych objasnien.Wynalazek jest przeznaczony do stosowania w gospodarce uspolecznionej, do ochrony nadpradowej przyborów niskonapieciowych oraz uzytkowników lamp elektrycznych od ewentualnych skutków ich eksplozji oraz od zbednego wylaczania calego obwodu elektrycznego i przylaczonych do niego innych odbiorników przy uszkodzeniu sie pojedynczej zarówki.Zastrzezenie patentowe Bezpiecznik topikowy niskiego napiecia , skladajacy sie z izolacyjnej rurki i umieszczonego wewnatrz niej topikowego drutu, znamienny tym, ze izolacyjna rurka (1 lub 6) ma oba zakonczenia (3 i 4 lub 8 i 9) otwarte, oraz ma co najmniej jedno przewezenie (5 lub 11), przy czym wewnetrzny przekrój poprzeczny izolacyjnej rurki (1 lub 6) jest od 5 do 100, korzystnie 15 do 30, najkorzystniej 20 razy wiekszy od przekroju topikowego drutu (2 lub 7), przeprowadzonego wspólosiowo poprzez rurke (1 lub 6), zas dlugosc rurki wynosi co najmniej 5 mm.110 357 Fig. 1 Fig. Z PL