PL11032B1 - Sposób otrzymywania olefin i niskowrzacych weglowodorów plynnych. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu otrzymywania olefin lub gazów, zawiera¬ jacych te ostatnie z wszelkiego gatunku wegla, smoly, ropy i innych olejów mine¬ ralnych lub ich skladników, ponadto doty¬ czy przeprowadzania olefin w plynne la- twowrzace weglowodory zapomoca katali¬ zatorów lub bez nich, w razie potrzeby pod cisnieniem, wskutek czego rzeczone ciala udaje sie przeprowadzic z dobra wy¬ dajnoscia w niskowrzace, czesciowo aro¬ matyczne weglowodory.Do otrzymywania olefin lub zawieraja¬ cych je gazów, celowem jest, jak to stwierdzono, traktowac wszelkiego rodza¬ ju wegiel, smole, oleje mineralne i tym podobne surowce para wodna w tempera¬ turze podwyzszonej w obecnosci cial, na które nie dziala para wodna i których o- becnosc nie ulatwia tworzenia sie kwasu weglowego, powstajacego dzialaniem pa¬ ry wodnej na tlenek wegla. Okazalo sie mianowicie, ze rodzaj obecnych przy pro¬ cesie cial ma bardzo znaczny wplyw na wlasnosci tworzacej sie mieszaniny gazo¬ wej; zapomoca powyzszej metody pracy udalo sie z wegla, smoly, olejów mineral¬ nych i tym podobnych materjalów osiagnac znacznie wyzsza wydajnosc etylenu, pro¬ pylenu, butylenu, ponadto zas otrzymac jednoczesnie z olefinami dosc znaczne ilo¬ sci plynnych niskowrzacych weglowodo-rów; w tych warunkach ilosc zawartego w gazach! k^asu weglowego, tlenku wegla i wodoru| j^st zftacznie* mniejsza niz w tym przypadku, gdyby np. bylo obecne zelazo w stanie wolnym, które sprowadza powy¬ zej wspomniana niepozadana reakcje.Jako tworzywo do wyrobu wzglednie powlekania scianek goracych retort reak¬ cyjnych najodpowiedniejszemi okazaly sie np. miedz, srebro, stopy chromu i niklu, jak równiez stopy chromu, niklu i zelaza, krzem. Celowem jest równiez stosowac ja¬ ko ciala wyjsciowe zwiazki z nieznaczna zawartoscia zelaza. Olefiny otrzymane w sposób powyzszy mozna badz przerabiac dalej metoda podana powyzej, badz tez je zuzyc w innym celu. Przeprowadzenie o- lefin i t. d., otrzymywanych w podany po¬ wyzej lub w jakikolwiek badz inny sposób w weglowodory plynne, udaje sie szczegól¬ nie latwo, skoro wylaczyc ciala, powoduja¬ ce wydzielanie sie wegla. Gorace czesci aparatury od strony wewnetrznej mozna wylozyc np. miedzia, srebrem, krzemem, ze¬ lazem krzemowem lub podobnem tworzy¬ wem. Jako katalizatory do powyzszych reakcyj wchodza w gre np. tlenki metali, kwas krzemowy, wegiel grafitowy, wegiel aktywowany, lyszczyk, pumeks, porcelana, weglan barowy, wegiel nasycony sola ba¬ rowa, dalej molibden, tantal, wolfram, miedz, srebro, zloto, chrom, bor, lub zwiaz¬ ki tych cial. Metale szlachetne jak równiez i miedz zaleca sie przytem stosowac nie w postaci drobnorozdrobnionej, lecz w posta¬ ci takiej, aby dzialaly one swa po¬ wierzchnia, np. jako wiórki miedziane, siatki miedziane, wiórki srebrne, zloto i podobne metale okazaly sie bardzo celo¬ we; rurka miedziana dziala równiez kata¬ litycznie. Dalej, jako masy stykowe, oka¬ zaly sie odpowiedniemi zwiazki tlenowe me¬ tali potasowcowych, szczególnie zas zwiaz¬ ki potasu, rubidu i cezu; mozna jednak z korzyscia stosowac równiez zwiazki sodo¬ we i litowe. Wskazanem jest stosowanie katalizatorów mieszanych, zawierajacych oprócz zwiazków potasowcowych równiez i tlenki lub sole innych metali. Sole kwasów tlenowych fosforu, jak równiez i boru i an¬ tymonu, sa szczególnie czynne, o ile zawie¬ raja jako skladnik zasadowy metal od¬ mienny od metali potasowcowych; równiez kwasy jako takie wzglednie ich bezwodni¬ ki (na nosnikach) dzialaja podobnie, po¬ nadto produkty otrzymane zapomoca re¬ dukcji soli, które czesto tworza sie same wskutek dzialania gazów redukujacych podczas stosowania soli rzeczonych. Moz¬ na stosowac np. fosforan wapniowy, anty- monian cynkowy lub boran miedziowy i t. d. lub mieszaniny podobnych zwiaz¬ ków. Katalizatory rzeczone dzialaja naj¬ wydajniej w temperaturach miedzy 200 i 700°.Otrzymywanie z olefin i temu podob¬ nych cial plynnych weglowodorów mozna prowadzic pod dowolnem cisnieniem. Tem¬ perature dobiera sie zaleznie od skladu gazów i ich cisnienia. Zwykle przy; malej zawartosci olefin w gazach mozna praco¬ wac w temperaturze do 900° przy wyzszej zawartosci i pod cisnieniem w temperatu¬ rze do 800°. Poniewaz przy tym sposobie z olefin tworzy sie jako produkt niepoza¬ dany metan w wiekszej lub mniejszej ilo¬ sci, wiec celowem jest, w celu zaradzenia temu, dodac metanu, jako takiego, lub ga¬ zów go wytwarzajacych, jako to tlenków wegla i niekiedy — wodoru.Zaleznie od wysokosci temperatury, za¬ stosowanej przy obróbce gazów pod cisnie¬ niem, otrzymuje sie zwykle rozmaitego ro¬ dzaju plynne produkty. Przy przeprowa¬ dzaniu procesu w temperaturze niskiej, np. w temperaturze 300 — 400°, otrzymuje sie zwykle znaczne ilosci olefin, natomiast ilosc naftenów i weglowodorów benzeno¬ wych jest bardzo nieznaczna. Ilosc ta jed¬ nak wzrasta w miare podwyzszania tem¬ peratury i w temperaturze okolo 550° ilosc weglowodorów nienasyconych jest nie- — 2 —znaczna, podczas gdy glówna masa sklada sie z weglowodorów benzenowych i nafte- nów i t. d., których wzajemny stosunek ilosciowy jest zmienny. Pozostala ilosc nieprzereagowanego gazu mozna po wy¬ dzieleniu zen dajacych sie skroplic we¬ glowodorów przepuscic przez dalsza czesc aparatury, pracujacej pod cisnieniem, lub tez mozna ja przepuscic przez te sama a- parature, utrzymujac w obiegu kolowym.W pewnych okolicznosciach korzystnie jest z surowych, zawierajacych olefiny ga¬ zów oddzielic zapomoca obróbki szcze¬ gólnej, jako to zapomoca skraplania czastkowego lub absorbcji czastkowej we¬ glem aktywowanym lub kwasem krzemo¬ wym, mieszanine gazów, obfitujacych w dajace sie polimeryzowac skladniki, jak etylen, propylen, acetylen, etan, propan i temu podobne gazy i mieszanine te obra¬ biac oddzielnie.W ten sposób mozna równiez otrzymac i zuzytkowac z gazów reakcyjnych obecne jeszcze w nich po skropleniu weglowodory.W celu otrzymania oleju, obfitujacego szczególnie w weglowodory benzenowe, o- trzymane plynne produkty mozna pod¬ dac nastepnie odwodornieniu przy dowol- nem cisnieniu. Dobiera sie w tym przypad¬ ku, szczególnie gdy proces ma miejsce bez cisnienia, masy stykowe, dzialajace nie po¬ limeryzuj aco lub polimeryzujace w stop¬ niu nieznacznym, a to w tym celu, aby produkty polimeryzacji nie rozkladaly sie ponownie na weglowodory etylenowe.Mozna w tym przypadku pracowac rów¬ niez w obecnosci gazów, np. etylenu.Otrzymane przy odwodornianiu za¬ wierajace wodór gazy mozna zuzyc do wielu celów, np. do uwodorniania lub re¬ dukowania zwiazków organicznych, np. fenoli, na weglowodory benzenowe. Otrzy¬ manym przy odwodornianiu wodorem moz- nia dzialac nawet bezposrednio, przepu¬ szczajac w drugiem stadjum przez mase stykowa np. produkty polimeryzacji lacz¬ nie z dajacemi sie uwodorniac lub redu¬ kowac zwiazkami organicznemi, jako to weglowodorami lub pochodnemi weglowo¬ dorów, szczególnie z fenolami.Okazalo sie dalej, iz tworzenie sie plynnych produktów z weglowodorów nie¬ nasyconych utrudnia znacznie, a niekiedy uniemozliwia calkowicie obecnosc zwiaz¬ ków siarkowych i skoro gazy uwolnic zu¬ pelnie lub w znacznym stopniu od szkodli¬ wych domieszek wymienionych, natenczas weglowodory gazowe polimeryzuja sie z la¬ twoscia i przechodza w weglowodory plynne; szczególnie stosujac otrzymywane w przemysle gazy, zawierajace siarke, na¬ lezy je uwolnic od siarki.Szkodliwe domieszki, szczególnie zwiazki siarkowe, mozna usunac w sposób najrozmaitszy; np. gazy mozna traktowac weglem aktywowanym, kwasem krzemo¬ wym i cialami podobnemi, które mozna na¬ sycic odpowiedniemi odczynnikami, np. lugiem sodowym i alkoholem; mozna rów¬ niez gazy te przepuscic przez roztwór lu¬ gu sodowego w alkoholu metylowym lub dodac w temperaturze okolo 300° katali¬ zatora, np. opilków miedzianych, zreduko¬ wanego chromianu miedziowego, drobno- sproszkowanego metalicznego molibdenu lub potraktowac je w temperaturze wyso¬ kiej para wodna, jako katalizatorem, prze¬ puszczajac je nastepnie w razie potrzeby przez wodny roztwór lugu sodowego lub wegiel aktywowany w obecnosci nieznacz¬ nej ilosci tlenu i amonjaku.Przy wytwarzaniu plynnych weglowo¬ dorów mozna stosowac szereg wlaczonych kolejno pieców kontaktowych, z których pierwszy sluzy jako styk przedwstepny przewaznie do oczyszczania.Skoro styk przedwstepny przestanie dzialac, natenczas odnosny piec w celu od¬ swiezenia i regeneracji styku wylacza sie i wlacza nastepny jako styk przedwstep¬ ny. Mozna stosowac równiez np. pionowe piece szybowe, do których gazy, najlepiej — 3 —uprzednio podgrzane, doprowadza sie zdo- lu, odprowadza zas u góry, podczas gdy styk swiezy wprowadza sie badz w spo¬ sób ciagly, badz co pewien czas do górnej czesci pieca, zuzyty zas usuwa w taki sam sposób w dolnej czesci pieca.Przyklad L Olej ze smoly wegla bru¬ natnego ogrzewa sie w retorcie do tempe¬ ratury okolo 700°, Wydzielajace sie przy- tem gazy doprowadza sie do sprezarki i spreza do 50 atm, poczem przepuszcza sie je przez rure wysokoprezna, zaopatrzona w wykladzine miedziana, W ochlodzonym odbieralniku wysoko¬ preznym osadzaja sie znaczne ilosci plyn¬ nych weglowodorów, skladajace sie prze¬ waznie z weglowodorów benzenowych, benzyny i naftenów. Gaz pozostaly prze¬ puszcza sie ponownie zapomoca pompy o- biegowej przez piec wysokoprezny. Od czasu do czasu, ze znajdujacego sie w o- biegu gazu odprowadza sie, w celu unik¬ niecia gromadzenia sie w obiegu gazu nie- reagujacego, pewna jego ilosc i otrzymu¬ je z niej np. zapomoca wegla aktywowa¬ nego, cenne skladniki, jako to olefiny, któ¬ re mozna zpowrotem doprowadzic do obie¬ gu. Rodzaj i ilosc otrzymywanych cennych weglowodorów plynnych zalezy przede- wszystkiem od zastosowanej temperatury.Przyklad II. Do strumienia pary, przegrzanej do 400° wtryskuje sie smole z wegla brunatnego. Porwana przez pare wodna smole, której znaczniejsza czesc zamienia sie w pare, przepuszcza sie na¬ stepnie przez ogrzana do 950° rura zelazo- krzemowa, o srednicy 5 cm, w której to ru¬ rze smola przechodzi w weglowodory ga¬ zowe. Mieszanine gazu i pary wodnej, w celu skroplenia tej ostatniej, ochladza sie i otrzymuje sie wtedy 4% kwasu weglo¬ wego, 15% etylenu, 7% propylenu i buty¬ lenu, 7% tlenku wegla, 36,6% wodoru, 9,6% metanu i 20% tlenu. Gaz powyzszy przepuszcza sie obecnie w temperaturze 850°C i cisnieniu zwyklem przez kataliza¬ tor, wytworzony z pumeksu i dwuchro¬ mianu potasowego, wskutek czego otrzy¬ muje sie ciecz, wrzaca ponizej 80° i skla¬ dajaca sie przewaznie z benzyny i benze¬ nu.Zamiast smoly i wegla brunatnego mozna stosowac smoly innego pochodze¬ nia, jak smole z wegla kamiennego, pra- smole i t. d.Przyklad III. Pyl wegla brunatnego, zawieszony w strumieniu pary wodnej, przepuszcza sie przez rure zelazna w tem¬ peraturze 800°. Po oddzieleniu wody o- trzymuje sie gaz o skladzie nastepujacym: 4% kwasu weglowego, 20,8% etylenu, pro¬ pylenu i butylenu, 13,4% tlenku wegla, 40,8% wodoru, 6,4% metanu i 14,6 % azo¬ tu. Te mieszanine gazowa przepuszcza sie w temperaturze 875° przez aktywowany wegiel drzewny jako substancje stykowa.W ten sposób 20% weglowodorów ciezkich przechodzi wylacznie w benzen. Ten ostat¬ ni zawiera tylko nieznaczna czesc smoly.Do pary wodnej mozna dodac jeszcze inne gazy czynne lub obojetne, jak np. wo¬ doru, gazu wodnego i t. d. Skoro zamiast pary wodnej stosowac tylko gaz wodny lub azot, natenczas tworza sie wprawdzie weglowodory ciezkie, lecz na sciankach ru¬ ry osadza sie wegiel.Zamiast pylu wegla brunatnego mozna stosowac równiez pyl wegla kamiennego, najodpowiedniej taki o wysokiej zawarto¬ sci bitumu.Przyklad IV. Przez rure dwumetrowej dlugosci miedziana o srednicy 50 mm, na¬ pelniona opilkami miedzianemi, przepu¬ szcza sie w temperaturze 760° na godzine 3 kg pary wodnej i 1 kg oczyszczonej smoly z wegia brunatnego. Gaz powstaly ochladza sie w celu skroplenia pary wod¬ nej, a nastepnie przepuszcza przez wegiel aktywowany. Zim3 gazu mozna w ten sposób wydzielic 40 cm3 bezbarwnej cie¬ czy palnej, wrzacej w granicach 30 — 70°.Sam gaz posiada nastepujacy sklad: — 4 —0,8% C02, 46,2% CH H2i9 8% CO, 15,2% H2, 20% CH, i C2H6, 9,8% N2. W rurze miedzianej, nawet po dlugotrwaja- cym procesie reakcji, niema osadu wegla.Przyklad V. Do pieca szybowego o srednicy 200 mm wylozonego wewnatrz ceglami krzemowemi i posiadajacego u do¬ lu ruszt z malych kawalków krzemu o 5 cm wysokosci, na którym to ruszcie ulozo¬ no w postaci 42 mm brylek wegiel brunat¬ ny zawierajacy 20% skladników lotnych, doprowadza sie u dolu pare wodna prze¬ grzana do 650°. Wegiel brunatny sie roz¬ klada i tworzy sie gaz zawierajacy 1,4 C02, 32,6% Cn H2n, 11% CO, 23% H2, 21% CH±, 11% N2. Gaz ten w 1 m3 zawie¬ ra 25 cm3 wrzacej w temperaturze 70° cieczy palnej.Korzystnie jest przy przeksztalceniu, szczególnie smoly i olejów mineralnych, dodac do aparatu, w którym prowadzi sie rozklad, ciala, przyspieszajacego katali¬ tyczne tworzenie sie etylenu i innych ole- fin, jednak nierozkladajacego tlenku we¬ gla, jako to np. opilek miedzianych lub miedzi, drobnosproszkowanych i umieszczo¬ nych na nosnikach obojetnych, jak np. na porowatych brylkach kwarcu.Przyklad VI. Parafine o punkcie wrze¬ nia 360° zamienia sie w pare, która sie traktuje para wodna przegrzana w sto¬ sunku 3 — 4 czesci pary wodnej na 1 cz. parafiny. Te mieszanine par przepuszcza sie przez ogrzana do 700°C rure, wykona¬ na ze stopu zawierajacego 65% niklu, 12% chromu i 23% zelaza, która to rura zawie¬ ra zwoje drutu z podobnego materjalu.Tworzy sie; gaz zawierajacy 66% olefin i skrapla sie jednoczesnie z para wodna o- lej zóltawy, zawierajacy skladniki, wrza¬ ce w granicach 80 —« 300°. Na rurze i zwo¬ jach drutu nie tworzy sie osad weglowy.Skoro usunac pare wodna, natenczas w krótkim czasiej rura napelnia sie weglem.Przyklad VII. Przez rure miedziana o 20 mm przeswitu, w której w razie po¬ trzeby znajduje sie zwinieta siatka mie¬ dziana o 20 mm dlugosci, przepuszcza sie na godzine w temperaturze 850u 10 — 13 1 gazu, skladajacego sie z 3% C02, 35% ety¬ lenu, propylenu i butylenu, 1% CO, 23% H2, 20% CH4 i 12% N2. Weglowodory ciezkie przechodza juz po jednorazowem przepuszczeniu w ilosci x/3 w ciecz, zawie¬ rajaca tylko 5% smoly. Ta ostatniai wrze po usunieciu smoly ponizej 180°C i sklada sie w cytrach okraglych z 60% benzenu i 40% benzyny. Na sciankach rury wzgled¬ nie na siatce miedzianej wegiel sie nie osadza.Zapomoca srebra mozna równiez osia¬ gnac daleko idace przeksztalcenie bez wy¬ dzielania sie wegla.Przyklad Viii. Zawierajace etylen, propylen i temu podobne zwiazki gazy, o- trzymywane z latwoscia np. przez czescio¬ we skroplenie i oczyszczenie gazów ko¬ ksowniczych, przepuszcza sie w tempera¬ turze 680 — 700° przez ziarnisty fosforan potasowy (np. fosforan dwupotasowy); z gazu reakcyjnego udaje sie wydzielic skro- pline, zawierajaca znacznie nizej wrzace weglowodory, szczególnie weglowodory benzenowe, obok nieznacznej ilosci weglo¬ wodorów alifatycznych. Produkt, zaleznie od swego przeznaczenia, mozna w razie po<- trzeby poddac dalszej przeróbce, np. moz¬ na go oczyscic lub uwodornic.Jako mieszanine gazowa, zawierajaca olefiny, mozna stosowac np. pra-gazy, ga¬ zy otrzymywane przy rozszczepianiu, gazy otrzymywane przy wytlewaniu, gazy olejo¬ we, koksownicze, ziemne i t. d, jak rów¬ nie gazy, zawierajace etylen i tym podob¬ ne olefiny, otrzymywane w jakikolwiek badz inny sposób, np. z metanu.Przyklad IX. Gaz olejowy, zawieraja¬ cy okolo 46% C/74, 36% weglowodorów nienasyconych, 10% H2, 4% CO, jak rów¬ niez nieznaczne, ilosci C02, 02 i N2, ply¬ nie pod cisnieniem zwyklem z szybkoscia 25 1 na godzine przez rure o 1 m dlugosci — 5 —i 2,4 ciii w przeswicie, której odcinek srodkowy na przestrzeni 60 cm jest napel¬ niony ziarnistym pyrofosforanem wapnio¬ wym, zmieszanym z bronzem miedzianym i która otoczona jest piecem elektrycznym, majacym 80 cm dlugosci. Gaz wyplywaja¬ cy z komory reakcyjnej, ogrzanej do 630— 670°, przechodzi przez dwa skraplacze, ochladzane mieszanina lodu z sola kuchen¬ na przez 8 — 10 skraplaczy i mieszanina acetonu i kwasu weglowego.Okolo 85% zawartych w gazie wyjscio¬ wym weglowodorów nienasyconych prze¬ chodzi w produkt plynny, zawierajacy do 70% benzenu obok naftalenu i smoly.W sposób podobny dzialaja borany, jak np. boran miedziowy, jak równiez wol¬ ny kwas lub bezwodnik kwasowy, jak kwas borowy lub P205 na pumeksie.Osadzanie sie sadzy, które wystepuje przy uzyciu licznych innych cial,, a prze- dewszystkiem wiekszosci metali, nie dalo sie zauwazyc przy uzyciu cial powyz¬ szych; tworzy sie jedynie osad w postaci wegla platkowego o metalicznym po»- lysku.Przyklad X. Etylen przepuszcza sie pod cisnieniem 40 atm, w temperaturze 400°, przez wegiel aktywowany. Wieksza czesc etylenu polimeryzuje, przechodzac w weglowodory, dajace sie latwo zamienic w plyn, gaz niezuzyty po dodaniu swieze¬ go etylenu przepuszcza sie ponownie przez mase stykowa.Produkty polimeryzacji, majace gestosc przecietna 0,70 — 0,74, przepuszcza sie w temperaturze 600° pod cisnieniem 5 atm przez molibdenian amonowy, przyczem wiekszosc z nich ulega odwodornieniu i o- trzymuje sie benzen i jego pochodne. Moz- naby w danym przypadku zaniechac wy¬ dzielania produktów polimeryzacji w po¬ staci plynnej i otrzymane w pierwszem stadjum produkty reakcji poddac bezpo¬ srednio odwodornieniu.Przyklad XI. Mieszanine zawierajaca etylen obok jego najblizszych homologów obrabia sie uprzednio w sposób wskazany w przykladzie X; produkty polimeryzacji zadaje sie nastepnie 20% -wa mieszanina fenolu i przepuszcza w temperaturze 650° pod zwyklem cisnieniem przez cynowane opilki zelazne.Produkty polimeryzacji jak równiez fe¬ nol przechodza w znaczniejszej czesci w weglowodory benzenowe.Przyklad XII. Gaz otrzymywany przy wytlewaniu i zawierajacy nieznaczne ilo¬ sci siarki w postaci siarkowodoru, tleno- siarczku wegla) i t. d. spreza sie do 100 atm i przepuszcza w temperaturze 250 — 300° przez styk przedwstepny, skladajacy sie z opilek miedzianych, poczem w temperatu¬ rze 400° przez nasycony weglanem baro¬ wym wegiel aktywowany. W ochladzanym odbieralniku wysokopreznym wydzielaja sie natenczas w sposób ciagly plynne we¬ glowodory w rodzaju benzyny. Za stykiem przedwstepnym celowem jest umiescic od¬ bieralnik, w którym mozna równiez osa¬ dzac szczególnie dopóty, dopóki styk przedwstepny jest malo zuzyty, nieznacz¬ na ilosc plynnych weglowodorów.Wprawdzie i bez oczyszczenia gazu za- pomoca styku przedwstepnego produkt plynny tworzy sie poczatkowo, lecz wkrót¬ ce to tworzenie sie ustaje calkowicie lub prawie ze calkowicie.Przyklad XIII. Gaz; koksowniczy prze¬ puszcza sie przez kilka polaczonych w szereg pieców wysokopreznych, ogrzanych do 450° i napelnionych opilkami miedzia- nemi, jako kontaktem. Tworzenie sie plyn¬ nego produktu w pierwszym piecu, po po¬ czatkowo wydajnej pracy, ustaje szybko, podczas gdy nastepne piece daja stale do¬ bra wydajnosc. Skoro pierwszy piec zaczy¬ na dawac male wydajnosci, natenczas go sie wylacza, a jako styk przedwstepny sto¬ suje sie piec nastepny.Zuzyty zwiazek stykowy pierwszego pieca mozna wiec, bez otwierania tegoz, re- — 6 -generowac, przepuszczajac przezen na go¬ raco np. powietrze lub pare wodna. PL

Claims (11)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób otrzymywania plynnych latwowrzacych weglowodorów, znamienny tern, ze róznego gatunku wegiel, smole, o- leje skalne lub inne oleje mineralne lub ich skladniki, przy wspóludziale lub bez wspól¬ udzialu pary wodnej, rozszczepia sie piro- genacyjnie i otrzymane w ten sposób ole- finy poddaje dzialaniu niekiedy pod cisnie¬ niem temperatury wysokiej, stosujac lub nie stosujac katalizatory.
2. 2. Sposób otrzymywania olefin wzgled¬ nie zawierajacych te ostatnie gazów wed¬ lug zastrz. 1, z wegla, smól, olejów mine¬ ralnych i t. d., zapomoca pary wodnej, zna¬ mienny tern, ze reakcje prowadzi sie w o- becnosci takich cial, które nie reaguja z para wodna i które utrudniaja tworzenie sie kwasu weglowego z tlenku wegla.
3. 3. Sposób otrzymywania plynnych weglowodorów z olefin lub z zawierajacych je gazów, które to olefiny lub gazy otrzy¬ muje sie w temperaturze podwyzszonej i pod dowolnem cisnieniem wedlug zastrz. 2, znamienny tern, ze jako katalizatory sto¬ suje sie metale szlachetne lub miedz, naj¬ korzystniej w takiej postaci, aby dzialaly one jako powierzchnie.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamien¬ ny tem, ze do olefin lub zawierajacych je gazów dodaje sie metanu.
5. 5. Sposób otrzymywania plynnych weglowodorów z olefin lub zawierajacych je gazów wedlug zastrz. 1 i 2 w tempera¬ turze podwyzszonej i pod dowolnem cis¬ nieniem, znamienny tem, ze stosuje sie ma¬ sy stykowe, zawierajace zwiazki metali po- tasowcowych.
6. 6. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 5, znamienna tem, ze jako katalizatory stosuje sie sole kwasów tlenowych fosforu boru i antymonu i innych pierwiastków za¬ sadowych odmiennych od metali alkalicz¬ nych.
7. 7. Sposób wedlug zastrz. 6, znamien¬ ny tem, ze stosuje sie wolne kwasy jako takie, wzglednie ich bezwodniki, które u- mieszcza sie na nosnikach.
8. 8. Sposób otrzymywania benzenowych weglowodorów, znamienny tem, ze otrzy¬ mywane wedlug zastrz. 1 do 7 plynne we¬ glowodory odwodornia sie w obecnosci katalizatorów, stosujac lub nie stosujac cisnienie, w razie potrzeby w obecnosci ga¬ zów celowo w temperaturze wysokiej.
9. 9. Sposób wedlug zastrz. 1 — 8, znamienny tem, ze plynne weglowo¬ dory otrzymuje sie w temperaturze 300 — 500° i odwodornianie prowadzi w temperaturze powyzej 500°.
10. 10. Odmiana wykonania sposobu we¬ dlug zastrz. 8 i 9, znamienna tem, ze do plynnych produktów polimeryzacyjnych przed odwodornianiem dodaje sie ciala da¬ jace sie uwodorniac lub redukowac.
11. 11. Sposób wedlug zastrz. 1 i 3 — 7, znamienny tem, ze gazy uwalnia sie calko¬ wicie lub mozliwie calkowicie od siarki i innych szkodliwych dla przeksztalcenia domieszek. I. G. Farbenindustrie Aktiengesellschaft. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy, Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL