Wynalazek dotyczy wirnika, nadajace¬ go sie szczególnie jako wirnik pompy ob¬ rotowej, a wiec przeznaczonego do wszel¬ kiego rodzaju pomp odsrodkowych, prze- wietrzników, turbin wodnych (jako to tur¬ biny Hotchkiss'a, Ch. Motte'a i inne).W istniejacych obecnie wirnikach dzieki wytwarzajacej sie podczas obraca¬ nia wirnika róznicy cisnien slup napiera¬ jacego czynnika ma stala daznosc przesu¬ wania sie poczatkowo wgóre ku tarczy wirnika, a nastepnie dopiero w kierunku obwodu i rozbija sie o te tarcze, wskutek czego unosi czesto wirnik wgóre lub przy¬ ciska go do lozysk i dopiero po wykonaniu tego szkodliwego podczas pracy wirnika wysilku jest skierowany na obwód, wsku¬ tek tworzenia sie stale róznicy cisnien.Dopiero na obwodzie styka sie czynnik z bezposredniem dzialaniem wirnika, spo¬ tykajac jego lopatki, które przezwycieza¬ ja opór czynnika sila nadana wirnikowi przez silnik i wypychaja go nazewnatrz, wskutek czego praca silnika zostaje zuzy¬ ta w znacznej mierze na pokonaniu oporów szkodliwych.Wirnik niniejszy niedogodnosci powyz¬ sze usuwa zapomoca nadania mu szcze¬ gólnej budowy, a mianowicie, przez umie¬ szczenie na jego tarczy dwóch zespolów lopatek, których krzywizna jest skierowa¬ na w przeciwne strony, przyczem jeden zespól lopatek rozmieszczony jest dokola jego osi w srodku tarczy, drugi zas zespól lopatek rozmieszczony jest dokola tejze osi, lecz w pewnem oddaleniu od lopatek srodkowych, dzialanie zas obu zespolów wykorzystane jest na osiagniecie wspólne-^o skutku, t. \. na nadanie wiekszej szyb^ kosci wirnikowi, wzglednie zwiekszenia spólczynnika jego sprawnosci, przez nada¬ nie wirnikowi wlasciwosci kola rozpedo- wego zapomoca zwiekszenia ciezaru jego obwodu zaleznie od ciezaru wlasciwego czynnika (cieczy lub gazów), na które ma dzialac. Osiaga sie to zapomoca nalozenia na wirnik metalowych obreczy przymoco¬ wanych do zewnetrznych krawedzi lopa¬ tek i zapomoca stopniowego zwiekszania grubosci lopatek w miare oddalania sie ich przekrojów od osi wirnika lub tez w jakikolwiek badz inny sposób wlasciwy, przez nadanie dolnym krawedziom lopa¬ tek tego wirnika kierunków pokrywaja¬ cych sie w zupelnosci z kierunkiem wpra¬ wianych w ruch cieczy lub gazów.Na rysunku pokazano przedmiot wy¬ nalazku na fig- 1 — w widoku zboku, na fig. 2 — w widoku zgóry i na fig. 3 — w przekroju wzdluz linji N—N na fig. 2.Wirnik / miesci sie zwykle w kadlubie 5, zaopatrzonym w otwór 6, sluzacy do doplywu cieczy lub gazu.Tarcza wirnika / jest zaopatrzona w zespól lopatek spiralnych 2', rozmieszczo¬ nych od krawedzi tarczy do jej osi, i ota¬ czajacych te os, zaleznie od zastosowan wirnika, czescia jednego, jednym lub wie¬ cej zwojami, przyczem odcinki lopatek, umieszczone na srodku tarczy, stanowia zwykla turbine rozpedowa, odcinki zas lopatek, rozmieszczone na obwodzie tar¬ czy, dzieki wygieciu ich w strone prze¬ ciwna, tworza przy tym samym ruchu wir¬ nika przyrzady ssacotloczace. Srodkowe zas odcinki 7 lopatek 2', bedac lukowatemi przedluzeniami tak lopatek zespolu srod¬ kowego, jak i lopatek zespolu zewnetrz¬ nego, stanowia jak gdyby pomosty, ula¬ twiajace przeplyw cieczy lub gazów, pod¬ danych dzialaniu wirnika ze srodka na obwód, przyczem w pewnych razach za¬ stosowania powyzsze odcinki srodkowe lopatek moga byc zupelnie usuniete. W tym przypadku wirnik posiadalby na tar¬ czy dokola jej osi dwa odrebne zespoly lopatek, zwrócone kazdy w przeciwna strone, przyczem jeden z nich otacza zbli- ska os, a drugi rozmieszcza sie wzdluz skraju tarczy. W praktyce konce niektó¬ rych lopatek spiralnych, pokrywajacych tarcze wirnika, nie beda dosiegaly do osi, a to w celu ulatwienia technicznego wyko¬ nania przedmiotu. Wirnik ponadto, w ce¬ lu zwiekszenia jego bezwladnosci, jest za¬ opatrzony w obrecze 3, 4.Wirnik dziala w sposób nastepujacy.Slup czynnika (gazu lub cieczy) wessane- go przez otwór srodkowy 7, podczas obro¬ tu wirnika napedzanego przez silnik, zo¬ staje skierowany w kierunku obwodu wzdluz spiralnych lopatek 2' (srodkowe¬ go zespolu); w ten sposób energja kine¬ tyczna, zawarta w ruchomym strumieniu cieczy lub gazu, zostaje skierowana cze¬ sciowo w kierunku uzytecznym podczas obrotu wirnika, wskutek czego zaoszcze¬ dza sie pewna ilosc energji, potrzebnej do jego napedu.Ponadto zwieksza sie sile odsrodkowa cieczy lub gazów celowo wprowadzanych w ruch wirowy przez lopatki srodkowego zespolu wirnika i wreszcie dzieki lukowa¬ tym przedluzeniom lopatek srodkowego zespolu (stanowiacego przejscie do lopatek zespolu zewnetrznego) zapobiega sie two¬ rzeniu szkodliwych podczas obrotu wirni¬ ka wirów i ulatwia plynom i gazom lagod¬ ne splywanie na jego obwód.Innemi slowy korzysci powyzsze osiaga sie dzieki wspóldzialaniu czynnika wpra¬ wianego w ruch z silnikiem, zwiekszeniu ruchu odsrodkowego tego czynnika we wnetrzu wirnika, lagodnemu skierowywa¬ niu czynnika na obwód.Ksztalt lopatek wirnika jest tego ro¬ dzaju, ze krzywizny ich pokrywaja sie w zupelnosci z kierunkiem wypadkowych sil, wprawiajacych w ruch ciecze lub gazy, wskutek czego te ostatnie, nie spotykajac — 2 —na Swej drodze Oporu Szkodliwego, nie- tylko ze^ zachowuja w calosci daznosc do zeslizgiwania sie z lopatek, nabyta dzieki róznicy cisnienia, pracy srodkowych lopa¬ tek turbiny oraz sile odsrodkowej, lecz sa w stanie w calosci przejmowac w chwili opuszczania przez ciecz lub gaz wirnika jego lopatek zewnetrznych, cala jego sile obrotowa w uzytecznym kierunku, z której przy odpowiedniem dostosowaniu krzy¬ wizn lopatek do szybkosci obrotów wirni¬ ka najmniejsza nawet czesc nie powinna byc zuzywana na przezwyciezanie zwykle¬ go kierunku sil poruszanego czynnika, czyli spólczynnik sprawnosci wirnika sie zwieksza.Wreszcie przez nadanie wlasnosci ko¬ la rozpedowego temu wirnikowi osiaga sie stalosc jego polozenia oraz prawidlowy obrót, co umozliwia zastosowanie prze¬ kladni. PL