Wynalazek obejmuje sposoby wzboga¬ cania rud, w których przez oddzialywanie zbierajace takich srodków, jak oleje lub tym podobne, na poszczególne skladniki, osiaga sie rozdzielanie skladników, znaj¬ dujacych sie w postaci zawiesiny; w szcze¬ gólnosci zas dotyczy to tak zwanego wsply- wania, zapomoca którego zebrane skladniki otrzymuje sie przy pomocy gazu w postaci piany. Wiadomo przytem, ze wsplywanie mozna zmieniac przez dodatek srodków, zwanych wogóle odczynnikami, W wielu razach jednak te srodki zawodza lub daja wynik niedostateczny pod wzgledem wzbo¬ gacenia lub wydajnosci albo obu razem; dotyczy to szczególnie pewnych rud, któ¬ rych utrudnione wsplywanie powoduja wplywy geologiczne lub atmosferyczne.Obecnie wykryto, ze na zdolnosc wsply- wania mozna wywrzec wplyw, szczególniej w wyzej wymienionych utrudnionych przy¬ padkach, przez dodatek odczynników, za¬ wierajacych ciala, pochodzace od kwasów wielotionowych. Kwasy wielotionowe okre¬ slone sa chemicznie jako kwasy wzoru H2SxOG, gdzie x moze przyjmowac warto¬ sci od 2 do 6, Najprostszemi cialami tego rodzaju sa sole kwasów wielotionowych, czyli tionany kwasne lub obojetne. Przy¬ tem sole metali wielowartosciowych dzia¬ laja skuteczniej, niz sole metali jednowar- tosciowych, Dodawanie tych cial w kazdymposzczególnym przypadku mozna dokony¬ wa w a^nany ,spq&ób*frzed, po albo pod¬ czas ljftelenla i-4hoZer!aie odbywac niezalez¬ nie albo tez lacznie i jednoczesnie albo tez w: kolejnosci z innemi srodkami wywoluj a- cemi wsplywanie. Piane mozna wytwarzac w dowolny sposób, np. zapomoca miesza¬ nia albo przez wtlaczanie powietrza. W wielu razach okazalo sie, ze dzialanie tych srodków mozna spotegowac przez jedno¬ czesne albo pózniejsze dodanie odczynni¬ ków odczepiajacych lub dostarczajacych jony wodorotlenowe albo wodorowe. Zmia¬ ne wzglednie zwiekszenie wsplywania, a za¬ tem polepszenie wzbogacenia albo wydaj¬ nosci lub obu mozna osiagnac równiez przez dodatek kwasów lub srodków kwasno dzia¬ lajacych, badzto przez dodatek zasad lub srodków o odczynie zasadowym. Uzycie ta¬ kiego czy innego polaczenia srodków zale¬ zy w kazdym poszczególnym przypadku od obrabianej rudy. Naogól, np. pierwsze polaczenie okazalo sie odpowiednie do zwiekszenia wsplywania rud olowiu, mie¬ dzi i srebra, ostatnie zas nadaje sie do rud cynkowych, antymonoworarsenowych, j ak równiez pirytów.Wykryto dalej, ze dzieki zastosowaniu tych srodków udaje sie wsplywanie po¬ szczególnych rud lub grup rud. Prócz tego udaje sie uwydatnic róznice miedzy dwie¬ ma rudami lub wieksza iloscia rud i oka¬ zalo sie, ze te srodki sa szczególnie odpo¬ wiednie do tego celu. A zatem umozliwio¬ ne zostaje otrzymanie najprzód jednej grupy rud, podczas gdy druga zostaje za¬ trzymana w postaci zawiesiny i, zaleznie od potrzeby, moze byc równiez wydzielona czesciowo albo calkowicie przez obróbke nastepna. Przytem w zaleznosci od skladu mieszanin, przeznaczonych do wzbogace¬ nia, duza role odgrywa rodzaj i kolejnosc stosowania dalszych srodków, wzmagaja¬ cych wsplywanie. Przytem nalezy rozróz¬ niac rudy, zwiekszajace swe wsplywanie przez zastosowanie odpowiednich srodków lacznie z odczynnikami zasadowemi (rudy pierwszego rodzaju), oraz rudy, zwieksza¬ jace swe wsplywanie przy odczynnikach kwasnych (rudy drugiego rodzaju).W szeregu przypadków, znamiennych obecnoscia rud pierwszego rodzaju, okaza¬ lo sie korzystne wydzielanie tych rud przez zastosowanie jonów wodorotlenowych, a nastepnie wydzielanie rud drugiego rodza¬ ju, zawartych pierwotnie w postaci zawie¬ siny przez zastosowanie srodków, odzialy- wajacych kwasno. W razie obecnosci kilku grup rud drugiego rodzaju spostrzezono, ze ponowne wsplywanie tych rud zalezy od mniejszego lub wiekszego zgeszczenia jo¬ nów wodoru. Dzieki temu, powodujac stop¬ niowo zwiekszanie srodków, dzialajacych kwasno, mozna poszczególne rudy lub gru¬ py rud tego rodzaju otrzymywac osobno, wzglednie kolejno. W razie nieobecnosci rud pierwszego rodzaju nalezy stosowac o- statni zabieg bezposrednio, to znaczy obok tych srodków dodawac srodków, dzialaja¬ cych kwasno, a w razie potrzeby stopniowo zwiekszac ten dodatek.Przyklad I. Do osadu, zawierajacego 500 g drobno zmielonej rudy srebrno-olo- wianei z 2.9% Pb i 290 g Ag na tonne, do¬ dano 4 cm3 5%' roztworu dwutionianu zela¬ za. Po 10 minutowem dzialaniu dodano 1 g szkla wodnego i kilka kropli smoly drzew¬ nej. Doczem mieszanine poddano wsplywa- niu. Otrzymano przytem na tonne: 20 g su¬ rowca olowianego, zawierajacego 60.5% Pb i 6,2 kg At. co odpowiada 83% Pb i 85% Aft. Równolegle doswiadczenie, wykonane z ta sama ruda i w tych samych warunkach, lecz bez dodatku tionianu, dalo przy takich samych ilosciach surowca 52% Pb i 5,3 kg Ag na tonne, co odpowiada czystego meta¬ lu 73% Pb i 74% Ag.Przyklad II. Do 1000 kg rudy cynko- wei\ zawierajacej 8.2% Zn, dodano pod¬ czas mielenia 1000 cm3 20% roztworu trój- — 2 —tionianu cynku, nastepnie przed przepro¬ wadzeniem wsplywania dodano jeszcze 500 g kwasu siarkowego (rozcienczenie 1:1) i nastepnie do mieszaniny podczas wsply¬ wania dodano 250 g fenolu ze smola drzew¬ na w stosunku 1:1. Otrzymano przytern 151 kg surowca cynkowego z zawartoscia 51 % Zn, co odpowiada przeszlo 93% czystego metalu. Równolegle doswiadczenie, wyko¬ nane z 250 kg tej samej rudy w takich sa¬ mych warunkach, lecz bez dodatku tionia¬ nu, dalo 37,7 kg surowca cynkowego (a wiec taka sama ilosc wagowa) z zawarto¬ scia 48,3% Zn, co odpowiada okolo 89% cynku metalicznego* co odpowiada 87% olowiu w surowcu olo¬ wianym i 89% Zn w surowcu cynkowym.Przyklad IV. 500 g drobno zmielonego pirytu miedzianego, zawierajacego 2,5% Cu i 23,5% Fe w stosunku 1 :4 poddano dzialaniu w ciagu 5 min 2 cm3 10% roztwo¬ ru czterotionianu sodowego, poczem nasta¬ pilo wsplywanie z dodatkiem 1 g sody pra¬ zonej i kilku kroplami oleju acetonowego, w poczatkowo wydzielajacej sie pianie o- trzymano surowiec miedzi. Poczem do mie¬ szaniny dodano 2 g kwasu siarkowego (1 : 1), a nastepnie dodano kilka kropel miesza¬ niny krezolu ze smoly drzewnej (1 : 1), po¬ czem otrzymano piryty w postaci drugiej piany. Surowiec miedzi zawieral 20,5% Cu i 26,2% Fe, co odpowiada 73,3% czystej miedzi. Surowiec pirytu zawieral 1,5% Cu i 41,0% Fe, co odpowiada 90% czystego pirytu; odpady zawieraly tylko 0,05 Cu i 7,5% Fe, z czego 5% Fe przypadalo na krzemian.Przyklad iV. Kruszec arsenowy, za¬ wierajacy blyszcz antymu o zawartosci 7,2% Sb i 0,5% As, zmielono z dodatkiem 2000 cm3 wody i 4 cm3 10% roztworu mie- Przyklad III. Na osad, zawierajacy 500 g szlamów rudy cynkowo-olowianej z zawartoscia 5,2% olowiu i 8% cynku od* dzialywano przez 10 min 2,5 cm3 10% mie¬ szanina rozmaitych wielotionianów cynku, skladajaca sie glównie z trój- i czterotio¬ nianu, poczem podczas wsplywania dodano 0,5 g szkla wodnego i kilka kropel surowe¬ go kreozotu i otrzymano surowiec olowia¬ ny. Nastepnie dodano 2 cm3 nasyconego roztworu CuSO^ 1 cm3 kwasu siarkowe¬ go rozwodnionego 1 : 1 oraz kilka kropel dziegciu, przyczem otrzymano nastepuja¬ ce wyniki. szaniny dwutionianów manganu i zelaza, nastepnie przez 5 min mieszano z 2,5 cm3 nasyconego roztworu siarczanu miedzi i 1 cm3 kwasu siarkowego w rozcienczeniu 1:1, poczem nastapilo wsplywanie po do¬ daniu smoly drzewnej, przyczem otrzyma¬ no surowiec antymonu, zawierajacy 49% Sb 1,2% As, co odpowiada 86% czystego antymonu. Nastepnie przez dodanie 3 cm3 kwasu siarkowego w rozcienczeniu 1 : 1 otrzymano jeszcze 40% zawartosci arsenu.Odpady zawieraly juz tylko 0,7% Sb i 0,2% As.Jak wiec wynika z tych przykladów, mozna stosowac tioniany czyste, mieszani¬ ny tionianów, a nawet mieszaniny rozmai¬ tych wielotionianów jednego i tego samego metalu albo róznych metali. Niezbedne i- losci tych zwiazków w stosunku do rudy o- gólnie wahaja sie w zaleznosci od rodzaju obrabianej rudy miedzy 0,05 a 1 kg na tonne. PL