Przedmiotem wynalazku jest elektromagnetyczny zawór rozdzielczy wspo¬ magany hydraulicznie, którego zadaniem jest roz¬ dzielanie cieczy do róznych galezi instalacji ru¬ rowych polaczonych z jednym lub kilkoma zbior¬ nikami. Tego rodzaju zawory stosuje sie z ko¬ rzyscia w urzadzeniach pralniczych przewaznie zautomatyzowanych, do podawania wody wzgled¬ nie roztworów technologicznych.Stan techniki. Znane sa zawory rozdzielcze zdal¬ nie sterowane pradem elektrycznym, które zawsze skladaja sie z mechanicznego podzespolu wyko¬ nawczego polaczonego z elektromagnetycznymi glowicami, sterujacymi poszczególne drogi prze¬ plywów. Podzespoly wykonawcze z reguly posia¬ daja tylko jeden wlot, wspólny dla dwóch lub wiecej komór zaworowych umiejscowionych w korpusie podzespolu wykonawczego. Zawieradla poszczególnych komór zaworowych otwierane sa niezaleznie od siebie, przez przynalezne do kazdej komory zaworowej osobne glowice elektromagne¬ tyczne. Korpusy podzespolów wykonawczych in¬ tegrujace poszczególne komory zaworowe, sporza¬ dzane sa prawie bez wyjatku z tworzyw sztucz¬ nych a zastosowanie metali w zaworach ograni¬ cza sie na ogól do glowic elektromagnetycznych, których elementy metalowe wykorzystuja niektóre wlasnosci fizykalne, znamienne dla metali a nie¬ odzowne dla funkcji danego elementu konstruk¬ cyjnego, przykladowo przewodnosc elektryczna dla uzwojenia elektromagnesów itp.Zawory rozdzielcze stosowane w urzadzeniach pralniczych pracuja w warunkach szczególnie nie- 5 korzystnych dla urzadzen elektromechanicznych.Na to skladaja sie zmienna i wysoka temperatura otoczenia, utrudniajaca odprowadzenie ciepla Joule'a, wytwarzanego w glowicach magnetycz¬ nych. Dalej przemienne naprezenia, rózne w róz- 10 nych czesciach podzespolów wykonawczych zalez¬ nie od otwierania i zamykania poszczególnych przeplywów, oraz wstrzasy hydrauliczne, które powodujac przemienne odksztalcenia korpusów zaworowych, przyczyniaja sie do postepujacego 15 rozszczelniania przylgni pokryw korpusów, Trwalosc zaworów obniza czesto wystepowanie trzepotania lub buczenie zawieradel zwiazane 7 burzliwym przeplywem co pociaga za soba zwie¬ kszona kawitacje siedzisk zaworowych. Wstrzasy 20 mechaniczne i drgania elektrodynamiczne ujemnie wplywaja na trwalosc zwojnic elektromagnesów a korozyjne dzialanie wyziewów z bebnów pralek szczególnie zagrazaja glowicom elektromagnetycz¬ nym. 25 Istota wynalazku. Elektromagnetyczny zawór wedlug wynalazku posiada korpus wzmocniony dzwigarem bedacym jednoczesnie wspólnym jarz- . mem magnetycznym dla wszystkich elektromagne¬ sów przynaleznych do podzespolu sterujacego. •4 Wspólne jarzmo magnetyczne zaopatrzone jest w 109 9193 109 919 4 zatrzaskowo przytwierdzone, wzdluznie przyciete nabiegunniki wykluczajace indukcje pradów zwar¬ ciowych przegrzewajacych zwojnice. Korpus za¬ wiera komory zaworowe podzielone przegrodami na przedzialy funkcyjne wlotowy, wylotowy i po¬ mocniczy, przy czyim przedzial wylotowy utwo¬ rzony jest z kolistej przegrody wyposazonej w co najmniej jedno promieniowe skrzydlo polaczone z przeciwlegla sciana przedzialu wlotowego okra¬ zajaca przedzial wylotowy kolisto lub spiralnie.W poblizu skrzydla do przedzialu wlotowego siega kapilara zawieradla, przytwierdzonego do ruchomej przegrody oddzielajacej przedzial wlo¬ towy od przedzialu wylotowego. Elektromagnesy podzespolu sterujacego, posiadaja plastikowe kar¬ kasy, zawierajace wtopione w ich kolnierze sty¬ kowe paski lezace poza przestrzenia nawojowa karkasu w plaszczyznie prostopadlej do osi rurki nawojowej. Do pasków tych przylutowaine sa kon¬ cówki wlotowe zwojnic prowadzone po dnie row¬ ków, bedacych przedluzeniem zewnetrznej po¬ wierzchni pasków i wchodzace do przestrzeni na¬ wojowej karkasów przez otwory, których osie sa tworzacymi zewnetrznej powierzchni nawojowej rurek karkasów. Dzwigar stanowiacy jednoczesnie jarzmo magnetyczne ma profil gietego z blachy ceownika. Moze byc wykonany z dwóch równoleg¬ lych odcinków ceownika wzglednie z odcinka pro¬ stokatnej rury. Uzwojone karkasy wtopione sa w hermetyczne plaszcze plastikowe.Przyklad wykonania wynalazku. Przedmiot wy¬ nalazku przedstawiono na rysunkach, gdzie fig. 1 obrabuje przekrój przez dwudrogowy zawór roz¬ dzielczy ciety wzdluz plaszczyzn A—A i B—B oznaczonych na fig. 2, bedacej widokiem zaworu z góry. Takze z góry pokazano na fig. 3 zaworowy korpus 1, z którego wycieto cwiartke dla ujaw¬ nienia hydraulicznego ksztaltu przedzialu wlotowe¬ go 2a. Figura 4 pokazuje karkas 18 cewki wzbud- nej w przekroju wzdluznym, fig. 5 jest widokiem karkasu z góry a fig. 6 jest przekrojem przez kompletna cewke. Wreszcie fig. 7 pokazuje trzy- i czterodrogowe warianty zaworu wedlug wyna¬ lazku.Na figurze 1 widac, ze mechaniczny podzespól wykonawczy zaworu sklada sie z korupsu 1 ko¬ rzystnie wykonanego metoda odlewu wtryskowego w takim ksztalcie, ze posiada dwie obok siebie ulozone cylindryczne komory zaworowe, z których kazda podzielona jest na wlotowy przedzial 2a, wylotowy przedzial 2b oraz pomocniczy przedzial 2c. Oba wlotowe przedzialy polaczone sa z wlo¬ towym króccem 3, natomiast wylotowe przedzia¬ ly 2b posiadaja indywidualne krócce wylotowe 4.Wlotowy przedzial 2a oddzielony jest od wylo¬ towego przedzialu 2b pierscieniowa przegroda 5 polaczona z wewnetrzna sciana przedzialu 2a promieniowym skrzydlem 5a zmieniajacym hydra¬ uliczny ksztalt cylindrycznego przedzialu 2a na pierscieniowy kanal okrazajacy przegroda 5. Górna krawedz przegrody 5 stanowi siedzenie zawieradla 6 zawieszonego na elastycznej przegrodzie 7 i za¬ opatrzonego w wodziki 8 oraz mimosrodowo umiejscowiona kapilare 9 przechodzaca przez prze¬ grode 7 w poblizu skrzydla 5a w przedziale 2a.Przegroda 7 stanowi ruchome wieko przedzialu 2a oddzielajace go od przedzialu 2c. Przedzial 2c. laczy sie z przedzialem 2a poprzez przeciekowa kapilare 9 o przeswicie mniejszym od przeswitu kalibrowanego otworu 10 laczacego przedzial 2a z przedzialem 2b. Pomocniczy przedzial 2c zam¬ kniety jest od góry wiekiem 11 w ksztalcie od¬ wróconego grzyba, którego nózka stanowi rdze¬ niowa rurke 12, zamknieta na koncu. Wieko 11 docisniete jest do swojego siedzenia w korpusie 1 za pomoca plyty dociskowej 13 wspólnej dla obu przedzialów pomocniczych przy czym jako szcze¬ liwo pomiedzy przylgnia korpusu 1 oraz wiekiem 11 sluzy peryferyjna, zgrubiona partia przegrody 7, której srodkowa czesc równiez pogrubiona wy¬ korzystano jako uszczelke zawieradla 6 siedzace¬ go na przegrodzie 5. * Podzespól sterujacy zaworu sklada sie z fer¬ romagnetycznego jarzma 14 w ksztalcie dzwigara, w'którego ramionach znajduja sie otwory parami ze soba korespondujace, o rozstawie osi równym rozstawowi osrii rurek 12. Pomiedzy ramionami jarzma 14 mieszcza sie hermetyzowane plastiko¬ wym plaszczem 15 wzbudne zwojnice 17 nawiniete na plastikowych karkasach 18, przy czym koncó¬ wki zwojnic przylutowane sa do wtykowych pasków 19 wtopionych do kolnierza karkasów 18.Wlotowe koncówki zwojnic 17 biegna po dnach rowków 20, stycznych do zewnetrznej powierzchni stykowych pasków 19 w kierunku przelotowych otworów £1, których srodki leza na tworzacych powierzchnie rdzeniowych rurek 22 karkasów 18.Uzwojone karkasy 18 wtopione, korzystnie pod próznia w hermetyczne plaszcze 15, zabezpieczone sa przed obrotem za pomoca nadlewów 23 opar¬ tych na dogodnych wykrojach w jednym z ramion jarzma 14. W pierscieniowa szczeline 24 pomiedzy rurkami 12 a otworami karkasów 18 wsuniete sa cylindryczne nabiegunniki 25 zaopatrzone w szczeline wzdluzna, przerywajaca obieg pradów wtórnych, który nadaje nabiegunnikom 25 dogod¬ na sprezystosc, wykorzystana do ryglowania za¬ trzasków mocujacych nabiegunniki 25 w otworach jarzma 14, które polaczone jest z korpusem 1, co najmniej w jednym punkcie mocno lecz rozlacz¬ nie, scalajac w ten sposób oba podzespoly w je¬ den ustrój elektromechaniczny. W rurce 12 znaj¬ duje sie przesuwny rdzen ferromagnetyczny 26, którego odsadzana stopka zaopatrzona w elastycz¬ ny zaworowy grzybek 27 zamyka kalibrowany otwór 10 w zawieradle 6, dociskajac je jednoczes¬ nie swoim ciezarem oraz naprezeniem sprezyny 28 do siedzenia na górnej krawedzi przegrody 5, w tym stanie wszytstkie przeloty laczace króciec wlotowy 3 z króccami wylotowymi 4 sa zamkniete.Dzialanie zaworu wedlug wynalazku jest naste¬ pujace. Po dolaczeniu krócca 3 do zródla zasila¬ nia ciecza pod cisnieniem, zapelniaja sie przedzialy wlotowe 2a, skad przez kapilary 9 ciecz przedo¬ staje sie do przedzialu 2c az do wyrównania cis¬ nienia w przedzialach 2a i 2c, przy czym cisnienie cieczy dzialajace na zawieradlo 6 dociska je szczelnie do przynaleznego siedzenia. Z chwila wlaczenia przeplywu pradu elektrycznego przez zwojnice 17, wzbudzone pole magnetyczne podnosi 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60109 919 6 rdzen 26 przez co zlaczony z nim zaworowy grzy¬ bek 27 odslania otwór 10 w zawieradle 6 urucha¬ miajac tym samym przeplyw pomocniczy z prze¬ dzialu 2c zasilanego przez kapilare 9 z przedzia¬ lu 2a. Wiekszy przeswit otworu 10 anizeli kapila- ry 9 powoduje wiekszy ubytek cieczy z przedzialu 2c anizeli doplyw do niego, przez co cisnienie nad przegroda 7 spada. Przewazajace w tej sy¬ tuacji cisnienie wlotowe, dzialajace od dolu na przegrode 7 wgniata ja do przedzialu 2c i tym samym unosi polaczone z nia zawieradlo 6 z jego siedzenia przez co otwiera sie przelot z przedzia¬ lu 2a do 2c a uruchomiony w ten sposób glówny przeplyw zaczyna wyplywac z krócca wylotowe¬ go 4.Z chwila wylaczenia przeplywu pradu elektrycz¬ nego opisana gra powtarza sie w kierunku od¬ wrotnym, przez co wyplyw zostaje przerwany.Zastrzezenia patentowe 1. Elektromagnetyczny zawór rozdzielczy, wspo¬ magany hydraulicznie, zlozony z elektromagne¬ tycznego podzespolu sterujacego oraz mechanicz¬ nego podzespolu wykonawczego, w którym zla¬ czono dwie lub wiecej komór zaworowych w wspólnym plastikowym korpusie, posiadajacym jeden wlot oraz indywidualne wyloty dla poszcze¬ gólnych komór zaworowych, znamienny tym, ze jego korpus (1) wzmocniony jest dzwigarem, sta¬ nowiacym jednoczesnie wspólne jarzmo magne¬ tyczne (14), zaopatrzone w zatrzaskowo przytwier¬ dzone, wzdluznie przeciete nabiegunniki (25) dla wszystkich elektromagnesów przynaleznych do podzespolu sterujacego przeplywy przez zlaczone w korpusie (1) zawory, w szczególnosci przeplyw pomocniczy z przedzialu <2c) indywidualnej komo¬ ry zaworowej do jej wylotowego przedzialu (2b), utworzonego z kolistej przegrody (5) wyposazonej w co najmniej jedno promieniowe skrzydlo (5a) polaczone z przeciwlegla sciana wlotowego prze- 5 dzialu (2a) okrazajaca przedzial (2b) kolisto lub spiralnie przy czym blisko skrzydla (5a) do prze¬ dzialu (2a) siega kapilara (9) zawieradla (6) przy¬ twierdzonego do ruchomej przegrody (7) oddziela¬ jacej przedzial (2a) od przedzialu (2b). id 2. Elektromagnetyczny zawór rozdzielczy we¬ dlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jego elektro¬ magnesy przynalezne do podzespolu sterujacego, posiadaja plastikowe karkasy (18) zaopatrzone w wtopione w ich kolnierze stykowe paski (19) le- 15 zace w plaszczyznie prostopadlej do osi nawojo¬ wej rurki (22) poza przestrzenia nawojowa kar¬ kasu (18) przy czym koncówki wlotowe zwojnic (17) przylutowane do pasków (19) prowadzone sa po dnie rowków (20) stanowiacych przedluzenie 20 zewnetrznej powierzchni pasków (19) i wchodza do przestrzeni nawojowej karkasów (18) przez otwory (21), których osie sa tworzacymi zewne¬ trznej powierzchni nawojowej rurek (22) karkasów (18), wtapianych po uzwojeniu w hermetyczne 25 plaszcze (15). 3. Elektromagnetyczny zawór rozdzielczy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze dzwigar stanowiacy magnetyczne jarzmo (14) ma profil gietego z bla¬ chy ceownika. 4. Elektromagnetyczny zawór rozdzielczy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jarzmo (14) jest spo¬ rzadzone z dwóch równoleglych odcinków ceow¬ nika. 5. Elekromagnetyczny zawór rozdzielczy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jarzmo (14) jest wy¬ konane z odcinka prostokatnej rury. 30 35 23 25 28 12 ¦±^* ng.1.109 919 A-A ^ H r~y n §)\ liii E3 —r flTi JO z^L (o) 1 <£-,—^i i D UL Lr-£- hM^ 1 o ' . vJl f&2 fl?3 22 j^)}fM4^ f~b o PZGraf. Koszalin D-3217 130 egz. A-4 Cena 45 zl PL