Przedmiotem wynalazku jest obwód wyjsciowy wzmacniacza mocy do ukladu odchylania pionowego, zwlaszcza w odbiornikach telewizyjnych.Stan techniki. Znany telewizyjny stopien odchylania pionowego, stosowany w odbiorniku telewizyjnym Neptun 625, zawiera uklad scalony, skladajacy sie z generatora i wzmacniacza, którego stopien wyjsciowy zasila cewki odchylania pionowego. Wada opisanego, importowanego ukladu jest ograniczony zakres dopuszczalnych napiec na wyjsciu wzmacniacza, co uniemozliwia wspólprace z cewkami o wiekszych stalych czasowych, ze wzgledu na powstawanie duzych napiec w czasie powrotu strumienia w kineskopie. Ponadto technologia wykonania tego ukladu scalonego jest zbyt skomplikowana.Inny znany wzmacniacz pionowego odchylania, zawiera scalony wzmacniacz akustyczny, którego wyjscie jest polaczone poprzez kondensator z cewkami odchylania pionowego. Wejscie stopnia sterujacego wzmacniacza jest polaczone poprzez jeden kondensator z cewkami odchylania pionowego, a poprzez drugi kondensator z uziemieniem. (Consumer linear integration a panorama SC5/ATES, Maj 1974 r str. 26).Wada opisanego wzmacniacza jest ograniczony zakres dopuszczalnych napiec na wyjsciu wzmacniacza, co uniemozliwia wspólprace z cewkami o wiekszych stalych czasowych, ze wzgledu na powstawanie duzych napiec w czasie pow»otu strumienia w kineskopie.Cel wynalazku. Cetom wynalazku jest opracowanie ukladu, zabezpieczajacego wzmacniacz, zwlaszcza scalony, przed przepieciami w czasie powrotów a jednoczesnie przejmujacego na siebie przewodzenie pradu cewek w czasie polowy okresu wybierania, odciazajac w ten sposób wzmacniacz.Istota wynalazku. Obwód wyjsciowy wzmacniacza mocy do ukladu odchylania pionowego, zwlaszcza w odbiornikach telewizyjnych, wspólpracuje ze scalonym akustycznym wzmacniaczem mocy oraz zasila cewki odchylania pionowego, polaczone szeregowo z kondensatorem. Wyjscie wzmacniacza jest polaczone z anoda diody, której katoda, stanowiaca wyjscie sluzace do polaczenia z cewkami odchylania pionowego, laczy sie2 109 084 z kolektorem tranzystora. Emiter tego tranzystora jest uziemiony a baza laczy sie z emiterem tranzystora ujemnego sygnalu we wzmacniaczu mocy. Równolegle z cewkami odchylania pionowego jest wlaczony kondensator.Zaleta obwodu wyjsciowego wzmacniacza mocy do ukladu odchylania pionowego, zwlaszcza w odbiorni¬ kach telewizyjnych, wedlug wynalazku jest uzyskanie zwiekszenia sprawnosci ukladu dzieki wykorzystaniu energii zgromadzonej przy cewkach przy koncu okresu wybierania.Obwód wedlug wynalazku, pozwala na zmniejszenie asortymenu ukladów scalonych, koniecznych do zastosowania w odbiorniku telewizyjnym, gdyz identyczny uklad stosowac mozna wtórze malej czestotliwosci fonii a ponadto odznacza sie uniwersalnoscia, gdyz nadaje sie do dowolnych cewek odchylania pionowego.Obwód ten umozliwia wykorzystanie wzmacniaczy scalonych powszechnego uzytku produkowanych w kraju, dzieki czemu wyeliminuje import podobnych ukladów scalonych.Objasnienie rysunku. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladowym wykonaniaii na rysunku, który przedstawia schemat wzmacniacza.Przyklad wykonania. Wzmacniacz odchylania pionowego, zawiera scalony akustyczny wzmacniacz mocy Sr majacy tranzystor dodatnich sygnalów Td polaczony z tranzystorem ujemnych sygnalów Tu, Wyjscie wzmac¬ niacza S jest polaczone poprzez diode D z kolektorem tranzystora T z cewkami odchylenia pionowego L. Enrwter tranzystora T jest uziemiony, a jego baza jest polaczona z emiterem tranzystora ujemnych sygnalów Tu, sluzacym do uziemienia stopnia quasi-kompiementarnego, w wzmacniaczu S. Równolegle z cewkami odchylania pionowego L jest wlaczony kondensator Ci, natomiast cewki odchylenia L sa uziemione poprzez kondensator Dzialanie obwodu wyjsciowego wzmacniacza mocy do ukladu odchylania pionowego, zwlaszcza w odbior¬ nikach telewizyjnych, wedlug wynalazku polega na tym, ze tranzystory stopnia auasi-komplernentarnego Td i Tu steruje sie napieciem o przebiegu trapezowym, lecz o przeciwnych polaryzacjach, W chwili powrotu strumienia elektronów w lampie kineskopowej, tranzystor ujemnych sygnalów, Tu po osiagnieciu maksymalnego pradu przewodzenia, zostaje gwaltownie zatkany, inicjujac powstanie sily elektromotorycznej samoindukcji w zasila¬ nych przez wzmacniacz S cewkach L, która powoduje zatkanie diody D. Zgromadzona, w potu magnetycznym cewek L, energia jest warunkiem poczatkowym oscylacji w obwodzie tych cewek L i kondensatora Ci.Gdy konczy sie polowa okresu sinusoidalnego i potencjal na katodzie diody D, spadnie ponizej potencjalu jej anody, wówczas zaczyna przewodzic tranzystor dodatnich sygnalów Td. Tranzystor ten jest spolaryzowany silnie w kierunku przewodzenia potencjalem na swej bazie, który to potencjal dodatkowo wzrasta do korfca okresu powrotu, wymuszajac dodatkowy wzrost pradu cewek L. Ten dodatkowy wzrost pradu jest konieczny, gdyz wartosc koncowa pradu oscylacji jest mniejsza od wartosci poczatkowej, czego przyczyna jest ograniczona dobroc cewek L. Uzyskany czas powrotu strumienia elektronów w kineskopie wynosi okolo 0,8 sek, 00 jest zgodne z norma. Nastepnie napiecie sterujace liniowo opada, wiec i prad maleje liniowo az tranzystor dodatnich sygnalów Td zatyka sie, a zaczyna narastajaco przewodzic tranzystor ujemnych sygnalów Tu, az do konca okresu wybierania.Zastrzezenie patentowe Obwód wyjsciowy wzmacniacza mocy do ukladu odchylania pionowego, zwlaszcza w odbiornikach telewizyjnych, wspólpracujacy ze scalonym akustycznym wzmacniaczem mocy z oddzielnym wyprowadzaniem uziemienia quasi-komplementamego stopnia mocy oraz zasilajacy cewki odchylania pionowego, polaczone szeregowo z kondensatorem, znam i e nny tym, ze wyjscie wzmacniacza (S) jest polaczone z anoda diody (D), której katoda, stanowiaca wyjscie sluzace do polaczenia z cewkami odchylania pionowego (L), laczy sie z kolektorem tranzystora (T), którego emiter jest uziemiony, a baza jest polaczona z emiterem tranzystora ujemnego sygnalu (Tu) we wzmacniaczu mocy (S), przy czym równolegle z cewkami odchylania pionowego (L) jest wlaczony kondensator (Ci).109084 3 Ta Tu \»Z_ Vr *TT <«-T- PL