Przedmiotem wynalazku jest wysokosciomierz izobaryczny przeznaczony zwlaszcza do okreslania w stosunku do miejsca startu wysokosci lotu obiek¬ tów latajacych.Znane i stosowane sa liczne konstrukcje wysoko- sciomierzy dzialajace w oparciu o rózne zasady fi¬ zyczne.Wysokosciomierze barometryczne, których zasa¬ da dzialania oparta jest o odksztalcenie sprezystej puszki aneroidowej wystepujace pod wplywem zmiany cisnienia statycznego wraz z wysokoscia, wykazuja wystarczajaca dokladnosc przy pomia¬ rach duzych wysokosci. Wysokosciomierze te wy¬ magaja stalego recznego wprowadzania poprawek wynikajacych ze zmian cisnienia barometrycznego.Ze wzgledu na stosowanie w mechanizmach prze¬ kladniowych tych wysokosciomierzy przekladni o duzych przelozeniach wystepuje duza histereza wskazan wplywajaca w istotny sposób na doklad¬ nosc pomiaru.Stosowane sa równiez wysokosciomierze przezna¬ czone do utrzymania stalej wysokosci lotu do ce¬ lów na przyklad fotografii lotniczej. Wysokoscio¬ mierze statoskopowe wsplpracuja z wysokoscio- mierzami barometrycznymi. Na zadanej wysokosci w wysokosciomierzu statoskopowym nastepuje zam¬ kniecie puszki aneroidowej co stanowi polozenie wyjsciowe. Zmiany cisnienia w funkcji wysokosci sa podawane jako odchylka wskazówki od polo¬ zenia wyjsciowego. Wysokosciomierze statoskopo- 10 15 25 30 we stosowane w lotnictwie sluza do wskazania od¬ chylek wysokosci lotu w stosunku do cisnienia pa¬ nujacego na wysokosci zamkniecia puszki aneroido¬ wej.Celem wynalazku jest urzadzenie usuwajace do¬ tychczasowe wady i niedogodnosci stosowanych dotychczas urzadzen.Istota wysokosciomierza wedlug wynalazku po¬ lega na tym, ze w szczelnej jego puszce umieszczo¬ ne sa dwie membrany z których jedna polaczona jest poprzez przekladnie z mikrosynem i przez nie¬ go z wyprowadzeniami na zewnatrz puszki do za¬ silania i przekazania wskazan, a z drugiej strony wnetrze membrany polaczone jest ze zbiornikiem kompensacyjnym, wyposazonym w izolacje termi¬ czna i przewodem pneumatycznym, który polaczony jest z wnetrzem puszki i z poborem cisnienia sta¬ tycznego, przy czym membrana polaczona jest z kontaktronem wspólpracujacym z magnesem. Ob¬ wód elektryczny kontaktronu polaczony jest prze¬ wodami elektrycznymi z cewka stycznika elektrycz¬ nego, drugim kontaktronem i wylacznikiem glów¬ nym, natomiast cewki elektrozaworów poprzez y/la¬ cznik i zestyk stycznika dolaczone sa do zasilania.Zaleta wyspkosciomierza izobarycznego wedlug wynalazku jest to, z,e w czasie krótkotrwalych lo¬ tów wystepujacych przy zabiegach agrotechnicznych wskazania sa malo zalezne od zmian cisnienia at¬ mosferycznego. Dalsza zaleta jest fakt, ze ugiecie pomiarowe membrany rozpoczyna sie od cisnienia 108 784108 784 3 na poziomie lotniska co pozwala uzyskac wieksza dokladnosc. Wysokosciomierz wedlug wynalazku jest prosty w konstrukcji i obsludze.Przedmiot wynalazku w przykladzie wykona¬ nia przedstawiony jest na zalaczonym rysunku na którym na fig. 1 przedstawiony jest schemat wyso- kosciomierza, a na fig. 2 schemat odmiany wyso- x kosciomierza.W wysokosciomierzu izobarycznym wedlug wy¬ nalazku w szczelnej puszce 1 umieszczona jest po¬ miarowa membrana 11, wnetrze której przewodem pneumatycznym 12 polaczone jest ze zbiornikiem kompensacyjnym 13 wyposazonym w.izolacje ter¬ miczna 27 oraz poprzez zawór elektromagnetyczny 14 z przewodem poboru cisnienia statycznego 22.Wnetrze puszki 1 poprzez zawór elektromagnety¬ czny 16 polaczone jest równiez z przewodem pneu¬ matycznym poboru cisnienia statycznego 22. Mem¬ brana 11 poprzez przekladnie 7 polaczona jest z osia 6 mikrosyna 5 przy czym os mikrosyna 5 osadzona jest w lozyskach 15 i wyposazona w sprezyne zwrot¬ na 10. Stojan mikrosyna 5 wyposazony jest w prze¬ wody 28 sluzace do zasilania i przekazania wskazan.Przekladnia 7 wyposazona jest w magnes 8 i w od¬ powiednim miejscu w stosunku do magnesu umiesz¬ czony zestyk kontaktronowy 9.We wnetrzu puszki 1 miesci sie druga membrana 2 wnetrze której przewodem pneumatycznym po¬ laczone jest przewodem poboru cisnienia statycz¬ nego 22. Membrana 2 polaczona jest ze zestykiem elektrycznym na przyklad z kontaktronem przy czym w tym przypadku w odpowiednim miejscu w stosunku do kontaktronu umieszczony jest ma¬ gnes 4.Kontaktron 3 polaczony jest elektrycznymi prze¬ wodami 25 szeregowo z cewka stycznika 17, kon¬ taktronem 9, z wlacznikiem glównym 24 i zródlem zasilania 26. Styki stycznika 17 polaczone sa ele¬ ktrycznie przewodami elektrycznymi 25 szeregowo z cewka elektromagnetycznego zaworu 16 i poprzez wlacznik glówny 24 ze zródlem napiecia 26. Cewka elektrozaworu 14 polaczona jest szeregowo elektry¬ cznie z wlacznikiem 23 i poprzez wlacznik glówny 24 ze zródlem napiecia 26.Po podlaczeniu wysokosciomierza izobarycznego w obwód elektryczny samolotu i podlaczeniu prze¬ wodu poboru cisnienia statycznego do instalacji pokladowej wlaczenie wlacznika 24 przygotowuje wysokosciomierz do pracy.W momencie startu aktualnie panujace cisnienie atmosferyczne na terenie lotniska zostaje przewo¬ dem poboru cisnienia statycznego 22 podane prze¬ wodami pneumatycznymi 12 do wnetrza membrany 11 objetosci 13 puszki 1 i membrany 2. Oderwanie kól samolotu od ziemi powoduje zamkniecie wlacz¬ nika 23 uruchamiajacego elektrozawór 14 odcinajac polaczenie miedzy wnetrzem membrany 11 i objeto¬ sci 13 z przewodami poboru cisnienia statycznego 22.W miare wzrostu wysokosci lotu cisnienie w fun¬ kcji wysokosci lotu we wnetrzu puszki 1 obniza sie.Róznica cisnien wystepujaca miedzy cisnieniem pa¬ nujacym we wnetrzu puszki 1 i membrany 11 po¬ woduje odksztalcenie tej membrany. Odksztalcenie to jest zalezne od wysokosci lotu i Doorzez Drzekla- 4 dnie 7 powoduje ruch osi wirnika 6 mikrosyna 5 oraz przemieszcza magnes 8. Ruch wirnika wzgle¬ dem obudowy mikrosyna 5 powoduje generowanie napisem zalezne od odksztalcen membrany 11. Na- 5 piecie to jest przekazywane przewodami 28 do re¬ jestratora parametrów lotu, badz do wskaznika wy¬ sokosci. Wysokosciomierz izobaryczny ^ przeznaczo¬ ny jest do okreslenia wysokosci w^krótkotrwalych lobach na nie duzych wysokosciach n£ -przyklad przy 10 wykorzystaniu samolotów do celów agrotechnicz¬ nych. Przy wiekszych wysokosciach lotu membrana 11 charakteryzujaca sie niewielka sztywnoscia ule¬ glaby przy wzroscie róznicy cisnien uszkodzeniu.Przy pelnym dopuszczalnym odksztalceniu mem- 15 brany 11 zostaje uruchomiony zestyk elektryczny.W przykladowym wykonaniu kóntaktrbn 9 pobu¬ dzany jest magnesem 8 przemieszczanym przekla¬ dnia 7. Zamkniecie tego .zestyku powoduje zadzia¬ lanie stycznika elektrycznego 17 zamykajacego ele- 20 ktrozawór 16, który odcina wnetrze puszki 1 od przewodu poboru cisnienia statycznego 22 unieza¬ lezniajac membrane 11 od ewentualnego dalszego spadku cisnienia statycznego. W przypadku obni¬ zenia lótu ponizej poziomu przy którym nastapilo 25 zamkniecie elektromagnesu 16 wzrastajaca róznica cisnien oddzialywuje na membrane 2.Membrana 2 której sztywnosc jest wyzsza od sztywnosci membrany 11 powoduje rozlaczenie zestyku w przykladowym wykonaniu kontaktronu 30 3 uruchamianego magnesem 4. Przerwanie tego ze¬ styku, powoduje otwarcie zaworu 16 i polaczenie wnetrza puszki 1 z przewodami 22 poboru cisnie¬ nia statycznego. Na membrane 11 zaczyna oddzia¬ lywac róznica cisnien wynikajaca z cisnienia jakie 35 panowalo w momencie startu na poziomie lotniska i cisnienia wynikajacego z aktualnej wysokosci lo¬ tu. W momencie ladowania rozwarcie wlacznika 23 powoduje otwarcie sie elektrozaworu 14 i po¬ laczenia wnetrza membrany 11 z przewodem 22 40 poboru cisnienia statycznego. Przy lotach krótko¬ trwalych wartosc cisnienia atmosferycznego na po¬ ziomie lotniska nie ulega wiekszym zmianom.Wprowadzenie wysokosciomierza izobarycznego do pomiaru wysokosci odciaza obsluge od nanosze- 45 nia poprawki od wartosci cisnienia atmosferycz¬ nego jaka zachodzi przy stosowaniu wysokoscio¬ mierza barometrycznego.Odmiana wysokosciomierza izobarycznego jest wysokosciomierz w którego szczelnej obudowie 1 so umieszczona jest pomiarowa membrana 11 wnetrze której polaczone jest przewodem pneumatycznym 12 ze zbiornikiem kompensacyjnym 13 wyposazonym w izolacje termiczna 27 oraz poprzez zawór elek¬ tromagnetyczny 14 z przewodem poboru cisnienia 55 statycznego 22. Membrana 11 poprzez przekladnie 7 polaczona jest z potencjometrem 20 i przewoda¬ mi elektrycznymi potencjometru 21. Wnetrze pusz¬ ki 1 polaczone jest z przewodem poboru cisnienia statycznego 22 poprzez wiotka przepone 18 której 60 ruchy ograniczone sa dwoma czaszami 19 z otwo¬ rami. Wnetrze membrany 11 poprzez przewód 12 i elektrozawór 14 polaczone jest z przewodem po¬ boru cisnienia statycznego 22, zas wnetrze puszki 1 polaczone jest poprzez elektrozawór 16 z tym sa- 65 mym przewodem 22 poboru cisnienia statycznego.5 Dzialanie wysokosciomierza polega na tym, ze styk 23 uruchamiany zmiana obciazenia podwozia w chwili odrywania sie kól samolotu od lotniska powoduje zadzialanie elektrozaworów 16 i 14 od¬ cinajac wnetrze puszki 1 i membrany 11 od atmo¬ sfery. Przy zmianach wysokosci lotu cisnienie sta¬ tyczne przewodami 22 doprowadzane jest poprzez sztywna przegrode 19 z otworami i wiotka przepo¬ ne 18 do wnetrza puszki 1 powodujac odpowied¬ nie do wysokosci lotu odksztalcenia membrany 11 poprzez przekladnie 7 uruchamiajac potencjometr 20 sluzacy do zamiany ruchu membrany na sygnal elektryczny. Przy nieduzych zmianach wysokosci, a wiec i cisnien wiotka przepona przemieszcza sie swobodnie zmieniajac w istotny sposób cisnienia w puszce 1 w stosunku do cisnienia w przewodzie 22. Przy wzroscie wysokosci rozrzedzanie sie po¬ wietrza w puszce 1 powoduje docisniecie przepony do przegrody 19 uniemozliwiajac dalsze rozrzedza¬ nie sie powietrza w puszce 1 co chroni membrane 11 przed uszkodzeniem.Zastrzezenia patentowe 1. Wysokosciomierz izobaryczny zwlaszcza do okreslania w stosunku do miejsca startu wysokosci lotu obiektów latajacych, znamienny tym, ze zbu¬ dowany jest ze szczelnej puszki (1) w której umie¬ szczona jest membrana (11) polaczona poprzez przkeladnie (7) z mikrosynem (5) i wyprowa¬ dzeniami (28) do zasilania i przekazania sygnalu pomiarowego, zas jej wnetrze polaczone jest przewodem pneumatycznym (12) ze zbiornikiem kompensacyjnym (13) wyposazonym w izola- 784 6 cje termiczna (27) i poborem cisnienia statycznego (22) a w dalszej czesci puszki (1) miesci sie druga membrana (2), której wnetrze równiez przewodem pneumatycznym polaczone jest z poborem cisnie- 5 nia statycznego (22) przy czym membrana (2) po¬ laczona jest z kontaktronem (3) wspólpracujaym z magnesem (4) zas obwód elektryczny kontaktronu (3) polaczony jest przewodami elektrycznymi (25) z cewka stycznika elektrycznego (17) kontaktronem io (9) i wylacznikiem glównym (24) natomiast cewki elektrozaworów (14 i 16) poprzez wlacznik (23) i ze¬ styk stycznika (17) dolaczone sa do zasilania (26). 2. Wysokosciomierz wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wnetrze membrany (11) i zbiornika kom- 15 pensacyjnego (13) jest polaczone poprzez zawór (14), a wnetrze puszki (1) poprzez zawór (16) z przewo¬ dem poboru cisnienia statycznego (22). 3. Wysokosciomierz izobaryczny, znamienny tym, ze zbudowany jest ze szczelnej puszki (1) w której 20 umieszczona jest membrana (11) wnetrze której po¬ laczone jest przewodem pneumatycznym (12) ze zbiornikiem kompensacyjnym M13) wyposazonym w izolacje termiczna (27) oraz poprzez zawór elek¬ tromagnetyczny (14) z przewodem poboru cisnienia 25 statycznego (22), a poprzez przekladnie (7) polaczo¬ na jest z potencjometrem (20) i wyprowadzeniami elektrycznymi (21) zas wnetrze puszki (1) polaczone jest z przewodem poboru cisnienia statycznego (22) poprzez wiotka przepone (18), której ruchy ogra- 30 niczone sa dwoma czaszami (19) z otworami, a wne¬ trze memrany (11) poprzez przewód (12) i elektro¬ zawór (14) polaczone jest z przewodem poboru cis¬ nienia statycznego (22), zas wnetrze puszki (1) po- 35 laczone jest poprzez elektrozawór (16) z tym samym przewodem (22) poboru cisnienia statycznego.108 784 24 26 25 25/ m]m[y /|/v 5| ^m f8/IO/ls/1 13 27 tU 14 25/ n; 22/ Fig. 1 Fig. 2 LDA — Zaklad 2 —Zam. 2366/80 nakl. 100 szt.Cena 45 zl PL