Przedmiotem wynalazku jest kontaktronowy czujnik do odczytywania znaków magnetycznych nagranych na linie urzadzenia wyciagowego, który moze miec zastosowanie w ukladach kontroli predkosci dojazdowej w górniczych maszynach wyciagowych. Czujnik ten ponadto moze byc wykorzystany do sygnalizowania obecnosci pola magne¬ tycznego, a takze w innych urzadzeniach, których elementy znajduja sie w ruchu.W znanych dotychczas i stosowanych sposobach odczy¬ tywania znaków magnetycznych umieszczonych na linach urzadzen wyciagowych wykorzystywane sa czujniki halo- tronowe lub transduktorowe. Glowice czujników trans- duktorowych, posiadaja zamkniety rdzen, na którym na¬ winiete sa dwa przecisobnie zasilane uzwojenia. Trzecie uzwojenie, obejmujace caly rdzen jest uzwojeniem wyjscio¬ wym. Przy braku zewnetrznego pola magnetycznego strumienie magnetyczne wywolane przez oba uzwojenia zasilane pradem zmiennym znosza sie. W chwili przecho¬ dzenia w poblizu glowicy znaku magnetycznego, w uzwo¬ jeniu wyjsciowym indukuje sie napiecie, które poprzez wzmacniacz steruje przekaznikiem wykonawczym. Wada tych urzadzen jest to, ze glowice ich wytwarzaja zmienny strumien magnetyczny, który oslabia umieszczone na linie znaki magnetyczne.Znane urzadzenia halotronowe do odczytu znaków ma¬ gnetycznych, stosowane w ukladach kontroli predkosci posiadaja umieszczony w poblizu liny nosnej halotron, który podlaczony jest do wzmacniacza pradu stalego i ukla¬ du formujacego. Pojawienie sie w poblizu halotronu znaku magnetycznego wytwarza napiecie na elektrodach holo- 2 tronu, które poprzez wzmacniacz i uklad formujacy podane jest na wyjscie glowicy. Wada tej konstrukq'i jest skom¬ plikowany uklad elektroniczny, wynikajacy z koniecznosci selektywnego wzmocnienia napiecia pradu stalego o bardzo 5 malej amplitudzie. Ponadto, w czasie eksploatacji glowica holotronowa zmienia swoje parametry, co jest spowodowane zaleznoscia wspólczynnika Halla od temperatury.Wszystkie te znane urzadzenia maja dodatkowo jedna wspólna wade a mianowicie taka, ze odleglosc dzialania io tych czujników od znaku magnetycznego umieszczonego na linie jest bardzo mala i wynosi praktycznie kilkadziesiat milimetrów. Ze wzgledu na wystepujace zjawisko biczo¬ wania liny wyciagowej, stosowanie czujników halotrono- wych i transduktorowych jest utrudnione, gdyz powoduje 15 ich uszkodzenia co pociaga za soba duze przeklamania odczytów, eliminujac te urzadzenia z praktycznego sto¬ sowania przy kontroli predkosci dojazdowej maszyn wy¬ ciagowych.Celem wynalazku jest konstrukqa czujnika o nieskompli- 20 kowanej budowie, która umozliwia bezbledny odczyt znaków magnetycznych, umieszczonych na linie z odleg¬ losci takiej, aby ruchome elementy nie powodowaly jego uszkodzen, a dokladnosc odczytu nawet przy malym polu magnetycznym nagranym na linie wyciagowej byla dobra 25 i niezaklócona jak w dotychczasowych urzadzeniach tego typu.Cel ten osiagnieto poprzez wykonanie glowicy czujnika, w której wewnatrz cewki znajduje sie kontaktron podlaczo¬ ny poprzez diode i rezystor równolegle do cewki. Charak- 30 terystyka statyczna kontaktronu czyli zaleznosc stanu sty- 108 668108 668 3 ków od dzialajacego strumienia magnetycznego zostala przeksztalcona poprzez dodanie do zewnetrznego strumie- ^aTmajmetycznego dodatkowego strumienia polaryzujacego pochodzacego od cewki w której umieszczono kontaktron, Irzy czym wielkosc strfimienia polaryzujacego uzalezniona jfcst, od< sofitti zwarcia ;lub rozwarcia styku kontaktronu.Tak* konstrtlkcja jgujajca cechuje sie prosta budowa, duza czuloscia i pewnoscia dzialania nawet przy duzych odleg¬ losciach znaku magnetycznego od czujnika. Zaleta jego jest dodatkowo latwosc montazu, maly ciezar oraz nie¬ wielkie wymiary gabarytowe a takze duza zywotnosc, przekraczajaca wielokrotnie zywotnosc maszyn wyciago¬ wych.Czujnik do odczytywania znaków magnetycznych o kon¬ strukcji wedlug wynalazku przedstawiono na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ~ dzialania czujnika.Jak przedstawiono na zalaczonym rysunku, czujnik do odczytywania znaków magnetycznych nagranych na linie sklada sie z zabudowanego w poblizu liny nosnej urzadze¬ nia wyciagowego kontaktronu 1, który umieszczony je9t wewnatrz cewki 2. Kontaktron 1 podlaczony jest poprzez diode 3 i regulowany rezystor 4 równolegle do cewki 2.Jednoczesnie kontaktron 1 poprzez rezystor 5 wysterowuje tranzystor 6. Przy braku znaku magnetycznego w poblizu kontaktronu 1, jest on rozwarty i przez cewke 2 plynie prad regulowany wlaczonym w obwód rezystorem 7. Wy¬ tworzony w ten sposób strumien magnetyczny jest nieco mniejszy od strumienia koniecznego do zwarcia kontak- 5 tronu 1. Z chwila pojawienia sie znaku magnetycznego w poblizu kontaktronu 1, strumien magnetyczny wytwo¬ rzony przez ten znak dodaje sie do strumienia wytworzo¬ nego przez cewke 2, przez co kontaktron 1 zwiera swoje styki. Powoduje to podanie dodatniego napiecia 8 na baze 10 tranzystora 6 i tranzystor ten zaczyna przewodzic, sygna¬ lizujac tym samym obecnosc znaku magnetycznego w po¬ blizu czujnika. Jednoczesnie zwarcie kontaktronu 1 bo¬ cznikuje poprzez diode 3 i rezystor 4 obwód cewki 2 przez co strumien wytworzony przez te cewke maleje. Dzieki 15 temu z chwila oddalenia sie znaku od czujnika, kontaktron 1 posiada strumien mniejszy od strumienia zwalniania, co powoduje rozwarcie jego styków.Zastrzezenie patentowe 20 Czujnik do odczytywania znaków magnetycznych na¬ granych na linie urzadzenia wyciagowego, znamienny tym, ze posiada zabudowany w poblizu liny nosnej kontaktron (1) umieszczony wewnatrz cewki (2) i podlaczony poprzez diode (3) i rezystor (4) do cewki (2).LZg Z-d 3, z. 74A400/81, n. 100+20 cgz, Cena 45 zl PL